+4 əjdaha
1. --spoiler--yuxarida yazilanin eksine *melkor* olmayan, tanri melkorun en yaxininda ve ona en sadiq olan *maia*. eynile gandalf veya balrog kimi maia olsa da qara magiyada chox ustalashdigina gore gandalfla muqayise olunmayacag ve balrogu ozune tabe edecek derecede guce sahibdir. tolkienin hobbitinde hetta qara magiyanin ustasi olduguna gore chox vaxt oz adi yerine *necromancer* olarag behs edilir haqqinda. melkor tanrilara qarshi bashlatdigi 2 muharibede de meglub olub ebediyyen hebs edildikten sonra sauron orta dunyaya qachib orda bir muddet gizlenir ve tanrilar sauronu unutdugdan sonra formasini deyisherek,yaxshi ve mudrik adam cildine girib (sauronun en bilinen xususiyyetlerinden biri cild deyishmesidir) guya ki orta dunyadaki insanlara,elflere ve bashga irqlere yaxshiliglar elemeye bashlayir. bir muddet ozunu butun dunyaya sevdirenden sonra ise melum uzukler meselesi ortaya chixir. elfler uchun 3,dwarflar uchun 7, insanlar uchun 9, ve sauron uchun 'onlarin hamisini bir araya getirecek' uzukler hazirlanir. elfler,galadriel bashda olmagla bunun boshuna edilmish yaxshilig olmadigini basha dushurler ve uzukleri taxmirlar. dwarflar ve insanlar ise elfler qeder mudrik ve agilli olmadiglari uchun bunun tele oldugunu basha dushmurler. neticede,ruhlari saurona bagli 9 insan krali,daha sonradan *nazgûl*lar necromancerin ebedi qullari olur. bu hadiselerden sonra sauron mudrik cildinnen chixib oz qaranlig cildine burunur ve olkesi *mordor*da ordularini qurub barmagindaki uzuyun gucu ile orta dunyani ishgal etmeye bashlayir. elfler ve sauronun orc ordulari arasindaki doyushler esasen elflerin meglubiyyetleri ile neticelenir insanlar ve elflerin sonuncu ittifaqinda axirinci insan ve elfler butun quvveleri ile mordora hucum edir ve mordorun qapilari qarshisinda son doyush bash verir. burda doyushun evvellerinde doyush ittifaqin xeyrine getse de,sonra sauronun doyush meydanina shexsen gelmesi butun veziyyeti tersine chevirir ve sauronun qarshisinda dura bilmeyen elf-insan ittifaqi meglub olmaga bashlayir. ama doyushun sonlarinda,*isildur*un sauronun barmagini tesadufen kesmesi ve sauronun oz ruhunu birleshdirdiyi uzuyun barmagi ile birlikde yere dushmesi sauronun muveqqeti olarag olmesine ve orc ordularinin dagilmagina sebeb olur. elfler ve insanlar bu muharibede qelebe qazansa da sauronu yene tamamile oldure bilmirler,ve o boyuk alov gozu formasinda mordor daginda oz gucunu berpa etmeye chalishir,ve *frodo*nun sauronun uzuyunu tapib mordorda vulkana atib mehv etdiyi vaxta qeder mordorda yashayir.
--spoiler--