mete xaqan

2. burada bir anaxronizm var. xaqan titulu meteye aid edilə bilməz. çünki , xaqan titulu eramızın ilk əsrlərindən etibarən işlənməyə başlayır. tarixi olaraq bu titulun meteye şamil edilməsi istoriyaqrafik olaraq yolverilməzdir. meteye şanyu və ya tanhu titulu şamil edilə bilər və tarixi olaraq doğrudur. gələk bu ad məsələsinə. bəhs etdiyimiz şəxsin adı mete deyil. bu , 20-əsrin əvvəllərində türk milliyətçilərinin icadıdır. tanhumuzun adı çin heroqlifləri ilə orta çincə dövründə modun olaraq yazılıb. yazıldığı heroqliflər türk dillərində və monqolcada müvafiq olaraq baqator , bator , baytur sözlərinə uyğun gəlir. bu ad sizə bizim hal-hazırda istifadə etdiyimiz bahadır adının ilk formasıdır. sir gerard clauson oxfordda yayımladığı 19-cu əsrdən əvvəlki türkcənin etimolojik lüğəti kitabında adın türk mənşəli olduğunu deyir və kökünün bat(maq) feili olduğunu deyir. məlum olduğu kimi bahadır adı da qəhrəman mənasına gəlir. vurub -yıxmaq mənasında işləndiyi xüsusi olaraq qeyd edilir. macarlarda da bu ad bator , digər türk xalqlarında isə batur , batır , monqollarda baatar kimi işlənir. bahadır forması isə irani dillərdəki formasıdır və 11-ci əsrdən sonra yenidən oğuzların türkcəsinə keçib. ona görə də , bəzi etimolojik lüğətlərdə fars mənşəli göstərilir.
məsələni aydınlaşdırdığımı düşünürəm

3. ordudakı onluq sistemi(m.ö 209) yaradan imperator.tarixde oğuz kağanla özdelestirilmisdir

mete xaqan

Yalnız deyilsən!