irrasional ədədlər



facebook twitter əjdaha lazımdı   izləmə   lələ   mən   googllalink

    1. adi kəsr şəklində göstərilə bilməyən sonsuz onluq kəsr ədədlər. bu ədədlərin kəsr hissəsi sonsuz olduğundan ancaq tərqibən göstərilir. ən məşhuru pi ədədidir.
    2. Bütün digər ədədlər çoxluqları kimi digər bir çoxluğun, rasional ədədlər çoxluğunun, çatışmazlıqlarını aradan qaldırmaq üçün ortaya çıxan ədədlər çoxluğu. bu rasional deyilən kəsr ədədlərin çatışmazlıqları ondan ibarət idi ki, hər yerdə istifadə olunan bir nümunəsindən yapışacaq olsam, bu ədədlər arasında p^2=2 kimi bəzi tənlikləri həll edə biləcək ədədlər yoxdu. Bunu bir az açıqlasaq, yəni bu tənliyin həllini axtarmağa 1.4-dən yola çıxsaq, başımıza gələcək olan şey tam olaraq budur: 1.41, 1.414, 1.4142, 1.41421,...,1.41421356237..... day səbriniz hara qədər çatarsa, bir yerdə dayanacağımızdan əmin bir şəkildə arxaya ədədlər əlavə etməkdə davam edəcəyik, çünki hər birinin kvadratı ikidən kiçik olacaq. Yəni sonsuz kəsr ola biləcəyi anlayışından xəbərsiz olaraq sonlu bir kəsr ədəd * axtarışında beləcə bir ömür tükədə bilərik. Çünki rasional ədəd ortaya çıxanda millət bölüb paylamışdı, amma sonsuz yerə bölmək ağlabatan iş deyildi, gündəlik zərurətləri nəzərə alsaq, heç buna ehtiyac da yox idi. beləcə rasional ədədlər bilinən ən son model ədəd olduğu zamanda bu tip tənliklərə gətirilən və müəyyən məsələni həll edəcək olan cavabı verməkdə aciz idi. Artıq sonsuz onluq kəsr zərurəti var idi. Əslində tam olaraq belə olmamışdı, çünki riyaziyyat artıq sadəcə hesablamaq, ölçmək vasitəsi olmaqdan çıxıb mücərrəd bir dil, elmin dili olmağa başlamışdı və dövrünün bu sahədəki dahiləri bu sonsuzluğu mücərrəd bir ideya kimi görə bilirdilər. Bundan yola çıxıb deyə bilərəm ki, irrasional adlandırılması da elə buna bir işarədir ki, naturallardan rasional ədədlər çoxluğuna kimi hər kəsin intuisiyası ilə qavranılan şeylər idi. burda azacıq da olsa gedişat dəyişmişdi.


sən də yaz!