əruz

1. ərəbcə geniş yol, cadırın ortasına vurulan dirək, nahiyə, tərəf, cəhət, məkkə şəhərinin adlarından biri, kinli, inadçı dəvə, şeirdə beytin birinci misrasının son bölümü, şeir haqqında elm və s. mənalarına gelir. bu mənalar arasında "çadırın orta dirəyi" mənası əruzun termin olaraq mənası ilə çox uyğundur. çünki ərəb şeirində əruz, eynilə çadırın orta dirəyi kimi əsasdır.

ədəbî termin olaraq uzun və qısa hecaların müəyyən kombinasiyalarda gözəl oxunuş ritmi yaradan ardıcıllığının (əsasən dövri) bütün misralarda (beytlərdə) dəqiqliklə gözlənilməsi ilə müəyyən olunan şeir vəzni. bütün islami ədəbiyyatlarda -təbii türkiye və azerbaycan sahəsi türk klassik edebiyatlarında da- istifadə edilmişdir.

əruz ərəblər arasında semai (işitsel) olaraq əvvəldən bəri bilinirdi. lakin böyük alim ərəb filoloqu xəlil ibn əhməd əl fərahidi əl bəsri, əruzun qaydalarını müəyyən hala gətirmiş və sistemleşdirmiştir. xəlil ibn əhməd, yalnız əruzu sistemleştirmekle qalmamış, ərəbcənin ilk lüğəti olan "kitabü'l-ayn" ı da yazmışdır. bu zat bir rəvayətə görə ərəb dilini ən yaxşı bilən gəlmiş keçmiş 3-5 adamdan biridir.

ayrıca bakınız: bəhir, təfilə.

2. Ədəbiyyatda istifadə olunan vəzn.ərəb mənşəlidir,bu vəzndə heca vəznindən fərqli olaraq bölgü bütöv söz prinsipinə əsaslanmır.Yəni misra daxilində bölgüləri ayıranda heca vəznindən fərqli alınır.

Yalnız deyilsən!