1. cuhuri - жугьури - ז'אוּהאוּראִ - cuvuri ya da yəhudi tatçası bir tat dili olub xüsusilə azərbaycan və dağıstanda şərq qafqaz dağlarındakı dağ yəhudiləri tərəfindən konuşulur.sayları təqribən 106 min nəfərdir.
fars ilə yaxın əlaqələri var. hind-avropa dil ailəsindən cənub-qərb irani dillər qoluna aittir. müsəlman tatlar da cuhuri'ye bənzəyən öz dilləri var və buna görə sovyettarihçiler tərəfindən yəhudi tatlar və müsəlman tatlar eyni kateqoriyada olduğunu söylədilər. cuhuri, yəhudi deməkdir.
cuhuri sami dillərinin xüsusiyyətlərini daşıyır. məsələn, olduqları bölgədəki dillərdə bu səs olmazkən cuhuri dilində ibranicedəki qırtlaqdan deyilən "ayin (ע)" səsi vardır. uşaqkən anamla az söz olaraq öyrəndiyimdə azərbaycan dili sanmışdım çünki sözlər azərbaycan dilindən var amma mən də "mən" olunca azərbaycan dili dediyim lakin sən "tu" deyə davam edincə bir fərqlilik olduğunu anladığım dil.