hərbi çevriliş



facebook twitter əjdaha lazımdı   izləmə   lələ   mən   googllalink

    1. ölkədə vətəndaş itaətsizliyi, terrorçuluq və anarxiyanın genişlənməsi zamanı dövlət hakimiyyətinin artıq vəziyyətə nəzarət edə bilməməsini açıq aşkar elan etməsi hərbi çevrilişə zəmin yaradır. Hərbi generallar və müdafiə naziri hökümətdən icazə almadan ordunu küçələrə, digər dövlət əhəmiyyətli yerlərə (parlament, nazirliklər, prezident aparatı) yeridir, hökümət adamları həbs edilir və hakimiyyət ordunun nəzarətinə keçir, ölkədə komendant saatı tətbiq edilir. Siyasi partiyalar və digər təşkilatlar qadağan edilir, anarxiya yaradanlar həbs olunur. Dünyada çilidə, misirdə, türkiyədə belə hərbi çevrilişlər baş vermiş və həmin dövrdə dövlətə külli miqdarda zərər dəymişdir. Eyni zamanda azərbaycanda da 1920-ci ildə kommunistlər rusiyanın qırmızı ordusunu ölkəyə dəvət edərək demokratik respublikanın həmin dövrdəki hakimiyyətini devirmişlər.
    2. iki formada olur bir bütün ordunun qatıldığı belə vəziyetdə daha az qan tökülür və ordu idaredən daha tez uzağlaşır (bax: 12 eylül darbesi ) bu halda ordunun idarəetmədə qalmamasının 2 səbəbi var.
    1. ordunun bütün zabitləri çevrilişə qatıldığı üçün ordu əgər bir pay alacağsa bunu ədalətli bölmək imkansizdir yeni orduda butun zabitlere vezife verile bilmez.
    2. belə veziyetlerde ordunun esas məqsədi ölkəni xaosdan qurtarmağdı yəni inqilabin ideologiyasi yoxdu tərəfsizdi
    ikinci çevriliş növü hərhansı bir qruplaşmanin hakimiyəti ələ keçirməsi (bax: xunta )
    belə veziyetde xuntanin sayi 40-50 ni kecmir və üzvlər bir birlərini dəstəkləyərək orduda önəmli vəzifələrə gəlirlər. bu çevriliş cəhdinə qatilanlar radikal idealist gözü qara zabitlər olur (bax: hər gün ölüm qorxusuyla yaşamağ ) (bax: talat aydemir )(bax: cemal madanoğlu )(bax: rövşən cavadov ).
    bu cevrilis cehdine qatilanlarin idealist olmasindan dolayi eger bu isi bacarsalar idaretmeden ele asan getmirler. (bax: müəmmər əl-qəddafi ) bu növ çevrilişlər əsasən diktatorların idarə etdiyi ölkələrdə olur

    nəticə ; hərbi çevriliş nə qədər istənilməz bir şey olsada bəzən tək çarədi. azərbaycandaki əliyev rejiminə qarşıda artığ təsüfki tək çarə budu. (bax: osturanın qabağına sıçmasan götü yoxdur deyərlər )


sən də yaz!