1. vant Xromodinamikası güclü nüvə qarşılıqlı açıqlayan bir nəzəriyyədir. Birləşdiklərində hadronlar, proton, neytron, mezonları təşkil kvarklar və gluonlar arasındakı qarşılıqlı təsiri izah edir. Kvant Xromodinamikası təməldə 6 növ kvark olduğu və bunların müxtəlif yollarla qarşılıqlı təsirdə olduqları üzərinə quruludur. Kvarklar, güclü nüvə qüvvəsi yaradan gluonlar vasitəsilə qarşılıqlı. (Gluonlar kvarklar olmadan da birləşə, bu strukturlar glueballs olaraq adlandırılır)

Kvant Xromodinamika nəzəriyyəsi 1950 və 1960 illəri arasında inkişaf etdirildi. Bu nəzəriyyəni inkişaf etdirən Murray Gell-Man 1969-cu ildə Nobel Fizika Mükafatı almışdır. O zamandan bu zamana təcrübi araşdırmalar nəzəriyyəni inkişaf və nəzəriyyə tərəfindən nəzərdə tutulan 6 növ kvark, laboratoriya şəraitində təcrübi olaraq təsbit edildi.
Kvant Xromodinamikasının adı kvarkların rəng olaraq adlandırılan (elektrostatikadaki yükdən fərqli olaraq) müxtəlif yüklərə malik olmasından gəlir. Burada rənglərin gördüyümüz rənglərlə əlaqəsi yoxdur. Xromo Yunancada(xrom : [yun. chroma – rəng) rəng mənasını gəlir.