1. islam dinində təriqət.883-884 cü illər arası ərəb şərqində və iranda meydana gəlmişdir.qərmət ləqəbi ilə məşhur olan həmdan-əl-əşəsin fəaliyyəti ilə əlaqədardır.bir sıra bidətləri ehtiva etdiyi üçün islam dini çərçivəsindən kənara çıxmış,onun ehkamlarının dəyişdirilməsinə cəhd göstərmişdir.bəzən ismaililiklə eyniləşdirilmişdir.bu təriqətin tərəfdarları müqəddəslərin qəbirlərini ziyarət etməyi ,kəbə daşını öpməyi qadağan edirdilər.qərmətilik fəlsəfə ilə dini bir-birlərini təkmilləşdirən iki cərəyan hesab edirdi.qədim yunan fəlsəfəsinin təbliği və rasional üsulun aşılanması qərmətilik təlimində əsas yer tutur.