43 yazar | 45 başlıq | 119 entry
yenilə | gündəm

12
#son entrylər 119 yeni entry
#zirzəmi 12 yeni entry

düşün ki o bunu oxuyur 9 sevilən mahnının ən vurucu cümləsi 7 ən cəlbedici film personajları 7 yazarların xəyalları   yazarların ruh halı 3 turan ordusu   cəlil məmmədquluzadə   sevilən mahnının ən vurucu cümləsi 4 saxta cümlələr 2 ən cəlbedici film personajları | kino 4 öyrənildiyində təəccübləndirən məlumatlar 2 ingilis dilindəki qəliblər 2 qar 2 düşün ki o bunu oxuyur 7 mahir əmrəli 2 acun ılıcalı 2 elektrikli diş fırçası   mürtəd   azərbaycanda hicablıların sayının artması 5 august weismann | elm   sözlük yazarlarının qorxuları 3 we only write in english to this topic   hull city   hacı zeynalabdin tağıyev 5 əlvida cəmilə   cəhənnəm qapısı   20 yanvar 1990-cı il hadisələri   tofiq şahmuradov   işsizlik 3 meyxananı müasirləşdirmək   yazılışı yanlış bilinən sözlər   sen benim elifimsin   polat alemdar   joe biden   20 yanvar günündə cəmiyyət 3 varlı olmağın müsbət tərəfi   çimərkən züm-zümə edilən musiqilər   deyilməsi zövq verən azərbaycanca sözlər 3 i̇slamın antropomorfik tanrı inancına sahib olması   yaylıq   lichess.org   europa universalis iv   sözlük yazarlarının peşmanlıqları   yazarların hazırda düşündükləri   miri yusif   ağrı verən cümlələr 3 bitki çayları   it's only the end of the world   instrumental   cavad rəcəbov 2 azərbaycanda qiymət artışları 3 baxılası youtube videoları   ruha təskinlik qarışığı əziyyət verən mahnılar   kamran ağayev   ba-dum-tss   yaran youtube videoları   sözlük yazarlarının kompüterindəki oyunlar   pegasus   eyni anda 4 qadınla münasibətdə olmağa icazə verildiyi üçün islam dininə sitayiş edən kişi obrazı   sışdın, sışdın. nədiə? nədiə?   sözaltı günlük 2 sultan ibrahim 2 analitik düşünmə bacarığı 2 covirgin   şahsiyet | kino 2 əlvida   bir qadın | kino   sözlük yazarlarının dinləməkdən bezmədiyi mahnılar   cavid ağa   kasıb olmağın müsbət tərəfi 2 cedric bakambu   lucas digne   tattoo ediləsi sözlər   azərbaycanda masklunizm anlayışı   ən yaxşı serial epizodları   fəlidən doğru xəbər   gəl yuxuma   komedixana | kino 2









sözün leksik və qrammatik mənası



facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink
grammar.nazi - leksikologiya

    1. Sözün məzmunu ifadə etdiyi ilkin məna onun leksik mənasını təşkil edir. Sözün leksik mənası əşyaları, əlamət və keyfiyyətləri, miqdarı, hərəkətləri, istiqaməti və s.-i təsəvvürdə canlandırır, onlar barədə dəqiq anlayış yaranmasına imkan verir.

    Hansı sözlərin leksik mənası var? Söz deyilərkən söhbətin nədən getdiyi anlaşılırsa, deməli, bu sözün leksik mənası var. Yəni ağıla gələn ilkin təsəvvür məhz sözün leksik mənasıdır.
    Məsələn:
    Yarımada – üç tərəfi su ilə əhatə olunmuş torpaq sahəsi.
    Kitab – məlumat almaq üçün istifadə olunan vəsait.
    Qələm – yazı yazmaq üçün hər hansı materialdan hazırlanmış, içliyi olan əşya.
    Sözlərin leksik mənası izahlı lüğətlərdə verilir (azleks). Azərbaycan dilinin dördcildlik izahlı lüğətində dilimizin lüğət tərkibindəki əksər sözlərin leksik mənası şərh olunmuşdur.
    Azərbaycan dilində əsas nitq hissələrinin leksik mənası olduğu halda, köməkçi nitq hissələrinin, şəkilçilərin, hissəciklərin müstəqil leksik mənası olmur.

    Yaxşı, sözün leksik mənasını necə izah etmək olar?
    1. Sözün məzmununu, əlamət və xüsusiyyətlərini izah etməklə.
    Məsələn:
    Tala - meşənin, ağaclığın arasındakı kiçik açıqlıq.
    Meşə - çoxlu ağac, kol, bitkilər olan geniş ərazi.
    Balıq - pulcuqlarla örtülmüş, qəlsəmələri, üzgəcləri olan su canlısı.
    2. Sözün sinonimini göstərməklə.
    Məsələn:
    Xəsis – simic, qıymaz.
    Sərgüzəşt - əhvalat, hadisə, macəra.

    3. Sözün antonimi göstərməklə
    Məsələn:
    Zəfər - məğlubiyyətin əksi.
    Bədbin - nikbinliyin əksi.
    4. Sözü əmələ gətirən hissələri izah etməklə. Bu yolla, əsasən, düzəltmə və mürəkkəb sözlərin leksik mənalarını izah etmək olar.
    Məsələn:
    Bəstəboy sözünü götürək. “Boy”un mənası aydındır, ”bəstə” sözü isə fars dilində “bağlı” sözü ilə yanaşı, həm də bir qədər alçaq mənasını da verir. Bəstəboy məhz bu ikinci məna ilə bağlıdır. Dilimizdə “alçaqboylu” mənasında işlənir.
    Bədbin. “bəd” fars dilində “pis”, “bin” isə “görmək” mənası verir.
    Dilimizdə bu söz “ümidsiz, küskün, hər şeyə imkansız baxan” mənasında işlənir.

    sözün qrammatik mənası dedikdə nəzərdə tutulur:
    1. Sözün hansı nitq hissəsinə mənsub olması.
    2. Bir nitq hissəsi olaraq hansı xüsusiyyətlərə malik olması.
    3. Hansı sintaktik vəzifə daşıya bilməsi.
    Məsələn:
    1) bacarıq (isimdir, nə? Sualına cavab verir, düzəltmədir, mücərrəddir, ümumidir, mübtəda, tamamlıq və xəbər vəzifəsində işlənə bilər)
    2) yazılmaq (feildir, düzəltmədir, təsirsizdir, məchul növdədir və s.)
    3) savayı (qoşmadır, fərqlənmə mənası yaradır, çıxışlıq halda olan sözdən sonra gəlir)
    4) -çı (şəkilçidir, 4 cür yazılandır, leksik şəkilçidir, şəxs mənası verən isim yaradır və s.)
    Həm əsas, həm də köməkçi nitq hissələrinin, həm də şəkilçilərin qrammatik mənası olur.

    8 əjdaha!

    23.06.2020 17:36, sistem robotu


üzv ol