35 yazar | 9 başlıq | 91 entry
yenilə | gündəm


#son entrylər 91 yeni entry

gözəl qızların axmaq olması 7 yazarların eyni doğum gününü paylaşdıqları məşhurlar və əlamətdar hadisələr 6 cəmiyyətə demək istənilənlər 6 #sözaltı fotoqrafiya 3 #sözaltı music 3 java və kofe   metalla kod yazmaq   post rock   sözaltı sözlük   baku bus 2 azərbaycandan soyudan şeylər   google   gözəl qızların axmaq olması 7 kəramət böyükçöl   cvn tv   şasd   rus dili bilməməyin dözülməz ağırlığı 4 ingilis dilində podkastlar 2 children of men | kino   pişik   molla rejimi   squid game | kino   uçan adam sabri   house of wax | kino   yazarların paylaşmaq istədiyi yemək reseptləri   mbti 3 öyrənildiyində təəccübləndirən məlumatlar 4 kartof püresi 2 rafael fiziyev   klassik ana sözləri 3 vsauce 2 təkcə mənmi edirəm deyə düşünülən şeylər   gözəl qızların yalnız olması   günü ifadə edən mahnı   yazarların eyni doğum gününü paylaşdıqları məşhurlar və əlamətdar hadisələr 5 paxıllıq 3 #sözaltı art   depressiya   the batman | kino   little miss sunshine | kino   chef | kino   jon favreau | kino   tiger-1 2 sözlük yazarlarının qorxuları   səs azərbaycan   nocturne in c sharp minor   sözaltı günlük   lotereya   tarif şurası 3 özünü müdafiə idman növləri 2 doqmatizm   the steel man   ən nifrət edilən insan tipi 3 cəmiyyətə demək istənilənlər 5 fitness   samsung 2 görücü üsulu ilə evlənmək 2 milkdromeda   the prince and the pauper   hərbi qənimətlər parkı   pentakill   #sözaltı radio   misty   yandex music   krav maga   kasıblığın qurdurduğu cümlələr   yazarların həyatdan çıxardığı dərslər   miro semberac   məzahim quliyev   qəfil gələn yaşama istəyi 3 detroit become human   jane maryam   ege fitness   yazarların paylaşmaq istədikləri musiqilər   qəfil gələn intihar etmək istəyi   hidden orchestra   trentemoller   azərbaycan dövlət simfonik orkestri   nifrətlə sevmək   içki içərkən dinlənəcək mahnılar   hank azaria | kino   helen hunt | kino   gaslighting   amaliya pənahova | kino   qardabani   sünnət   pripiska   g20   evrim ağacı   darıxmaq   ferenc puskas   laszlo kubala   cashback   janna dark   gözəl qızlar   subdomain   burak yılmaz   mc donalds   margaret ann bulkley   saturn devouring his son   həyatda öz yerini tapa bilməmək   alexithymia   davamlı dava edən ailədə böyümək  









gender rolları



facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink
feminizm - femvertayzinq - gender bələdçisi - dünya tərsinə dönərsə - gender bərabərliyi - maskulin qadınlar - -
    1. Gender sözü ilk dəfə Ann Oukli tərəfindən cinslərin sosial və bioloji xarakterlərini təsnif etmək üçün yaradılmışdır. Fərdlərə doğulduqları andan etibarən cinslərinə uyğun davranış, rollar, fəaliyyətlər və s. təlqin edilir və bu davranışlar gender rollarını təyin edir. Yəni, gender rolu, insanların həqiqi və ya qəbul edilən cinsiyyətinə və ya cinsiyyətinə görə ümumiyyətlə qəbul edilmiş, uyğun və ya arzu olunan davranış növlərini zorla qəbul edən sosial normalar toplusudur.

    Uşaqlara yeridilən rollar:
    insan doğulduğu andan etibarən gender rollarının təsirinə məruz qalır. Gender normaları ailədə, məktəbdə, mədəniyyətdə beynimizə "yeridilir". insanlar "kişi kimi", "qadın kimi" deyərək bizdən öncə özümüzü necə ifadə edəcəyimizi, emosiyalarımızı, hərəkətlərimizi, hətta nə geyinəcəyimizi belə seçir.

    Dünyaya yeni gələn uşağın "cinsinə uyğun" rəng seçilir (oğlana mavi, qıza çəhrayı) , otağı bəzədilir, oyuncaqlar alınır (qız uşaqlarına gəlinciklər, mətbəx əşyaları, evciklər, oğlan uşaqlarına maşınlar, təmir alətləri, dinozavrlar və s. ).
    Qızlar "mehriban, incə, həssas və asılıdırlar, başqa sözlə passivdirlər. Oğlanlar “aqressiv, dominant, iddialı, güclü və müstəqildir, yəni aktivdirlər.

    "Uşaqlarda mən obrazı 3 yaşından etibarən formalaşmağa başlayır. Mən obrazı yaranmağa başladıqdan sonra, uşaqlar dərk etməyə başlayır ki, onun bədəni, cinsi orqanları, fiziki quruluşu digər cinsdən fərqlidir. Uşaq ailədə gördüyünü təqlid edərək öyrənir.
    Məsələn, evdə valideynlərin ənənəvi rolu nədən ibarətdir - ana üçün bəzənmək, yemək hazırlamaq və s. Ata üçün avtoritetini ortaya qoymaq, son sözü deyən olmaq və s. Uşaqlar evdəki rolları təqlid edərək içsəlləşir.

    Valideynlərin davranışlarından əlavə, bu onların əməllərində özünü göstərməyə başlayır. Qız olaraq qəbul edilən uşaq üçün qırmızı, oğlan üçün mavi rəngdə geyimlər alınır. Eyni zamanda qızlara gəlincik, mətbəx ləvazimatları ilə bağlı oyuncaqlar alındığı halda, oğlanlara maşın, vertolyot və s. oyuncaqlar alınır. Bu mesajlar da onların qız və yaxud oğlan kimliyini daha da möhkəmləndirməyə başlayır.

    Sonra uşaq dil vasitəsiylə informasiya almağa başlayır. Məsələn "qız uşağı gülməz, qız uşağı ağır olar, oğlan uşağı ağlamaz, oğlan uşağı güclü olar" bu deyimlərlə artıq gender rollarını qavrayır. Buna uyğun olaraq da gözləntiləri qarşılamağa çalışır. Sonradan isə mikro, makro cəmiyyət, mühit, getdiyi bağça, məktəb, oxuduğu kitablar, mətbuat genderi formalaşdırmağa başlayır.
    Oxuduğu nağıllar və oynadığı oyunlar uşağın formalaşmasında ciddi rol oynayır.

    Nağıllarda daima yardım gözləyən qızlar, divi öldürüb onu qurtarmağa çalışan güclü oğlanlar. Formalaşma dövründə uşaqlar nağıllarda gördüyü rolları mənimsəməyə başlayırlar.
    Valideynlər uşaqlarına ilk rol modeli olduqlarına görə, onların davranışları uşaqlar üçün nümunədir. Valideynlər bərabərliyi davranışlarında, hərəkətlərində göstərməlidirlər. Dilimizə hopmuş cinsi ayrımçılıq kəlimələrini ilk növbədə davranışda aradan qaldırmaq lazımdır.
    Uşaq görürsə ki, ev işi görmək ananın öhdəsində deyil, hər iki valideyn bu işləri birlikdə görür, və ya əgər uşaq görsə ki, qərarlar birlikdə alınır, kiminsə son sözü demək kimi ayrımçılığı yoxdur, üstünlüyü yoxdur, kimsə kiminsə qarşısında daha çox məsuliyyət daşımır, bu bərabərliyi gördüyü zaman onu da təbliğ etməyə başlayır."
    (Gender bələdçisi kitabçasından)
    Cəmiyyətdə qadına və kişiyə təyin edilmiş rollar:

    Əgər qadınsınızsa, sakit, emosional, küsəyən olmalısınız. Ev işləri, digərlərinə qulluq da sizin işinizdir. Siyasət və biznes məsələlərindən başını çıxmır, amma yaxşı makiyaj bacarığınız var, dəbli geyinizsiniz, modayla yaxından maraqlanıb, mətbəxin şef'isiniz.

    Əgər kişisinizsə, müstəqil, azad fikirli, işinə bağlı, biznesmen və idmanla yaxından maraqlanırsınız. Evə "çörək gətirmək" də sizin borcunuzdur.

    Qısaca, qadın cinsiyyət rolları çox vaxt incəlik, anlayış, emosionallıq və asılılıq ilə xarakterizə olunur; kişi cinsiyyət rolları liderlik, üstünlük və müstəqillik kimi əlamətlərlə xarakterizə olunur.

    Kişilik, gənc kişilərin zehninə bir çox fərqli cəhətdən qurulmuşdur. Üstlərində duyğularını rədd etmələrini, fiziki cəhətdən güclü olmalarını, başqalarını sıxışdırmaq və ya rəqabət etməklə üstün olduqlarını sübut etmək istəyən sosial təzyiq vardır. Hərbi xidmətə hazırlamaq üçün oğlanlar sərt davranışa məruz qalırlar. Müharibənin özü kişilərə qarşı cinsi zorakılıqdır, insan öldürməli, yeri gələrsə ölməlidirlər.

    Qadınların isə, tez-tez zəkalarını görməməzlikdən gəlmək, yaxşı dinləyicilər olmaq, səliqəli və itaətkar olmaq və başqalarının ehtiyaclarını özlərindən üstün tutaraq dəyərli olduqlarını sübut etmək kimi xüsusiyyətləri var.

    Bəs bu stereotiplərlə necə mübarizə aparaq?

    1. Dilindəki ifadələri dəyiş!
    Dil stereotipləşməyə ən çox yardım edən mənbədir. ilk öncə etməli olduğumuz şey dilimizdəki seksist ifadələri çıxarmaqdır. Məsələn; "kişi kimi", "arvad kimi gülmək", "adam kişi olar", "qadın incə varlıqdır", "kişinin yanında baş kəsərlər", "kişinin ulqumu var", "qadına yaraşmayan hərəkət", "kişi qeyrətli", "zənən xeylağı" və s. 
    Həmçinin peşə adlarını söyləyərkən bu peşəni icra edən şəxs kişidirsə, sadəcə peşənin adını, yox, əgər qadındırsa, "xanım", "qadın" sözlərindən istifadə olunur. Məsələn; "sürücü" dedikdə kişi, "qadın sürücü" dedikdə qadın nəzərdə tutulur. Dilimizdə bu tip peşələri kişiyə aid edərək, qadınları 2-ci dərəcəyə yerləşdiririk.
    2. Danış!
    insanları maarifləndir, mizoginist fikirlərə, nitqlərə və zarafatlara qarşı çıx.
    3. Model ol!
    Ətrafındaki insanlar üçün rol modeli ol. Gender stereotiplərini qır və insanlara gender və orientasiyalarından asılı olmadan hörmət et.


sən də yaz!