...

dəfn mərasimi

| mədəniyyət

facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink
məhəmməd əmin rəsulzadə ensiklopediyası - 20 yanvar 1990-cı il hadisələri - gözəl hekayələr - əsgərlik - vladimir vısotski - intihar edəcək adama məsləhətlər - manqurt - acı uşaqlıq xatirələri - charlie parker - iran

    1. Oxuyacağınız entridə dəfn öncəsi, dəfn zamanı gedən proses öz əksini tapıb. Entridə yazılanlar sadəcə yazarın yaşadığı cəmiyyətdəki və ya ərazidəki adət-ənənəni əks etdirir, azərbaycanın fərqli bölgələrində bu proses fərqli şəkildə baş tuta bilər.

    ilk növbədə ölmüş yaxınımın çənəsini başına yaylıqla bağlayaraq bərkitdim. Çənəsi sallanmış vəziyyətdə idi. Daha sonra ayaq baş barmaqlarını bir-birinə bağladım *.

    Ardınca xalçanı vəfat etmiş adamın yaxınlığına gətirdik və onu qaldıraraq xalçanın üzərinə yerləşdirdik, yatdığı yastığı isə başının altında qaldı. Daha sonra xalçanı bükərək tutub apara biləcəyimiz bir vəziyyətə gətirdik və xalça ilə birlikdə binanın çölündə gözləyən tabutun içinə yerləşdirdik. Tabutu maşına qoyduq və məscidə apardıq ki, meyiti yusunlar.

    Məsciddə cəsədi təkərli bir dəmirin üzərinə yerləşdirərək apardıq qüslxanaya. Ardınca meyiti qaldıraraq meyitin yuyulacağı kafelin üzərinə yerləşdirdik və çıxdıq ki, mürdəşir öz işini görsün.

    Dəfn ya səhər saat 12, ya da axşam 5-də həyata keçirilə bilir *. Əgər vaxtı tutuzdurmaq mümkün olmasa, meyit bir gün ərzində evdə qalır və ertəsi gün basdırılır. Səhv etmirəmsə, meyitə iynə vurulur ki, qoxmasın, 1 gün ərzində evdə qala bilsin ən azından *.

    Meyit tabutdan çıxarıldı, evə qoyuldu, arvadlar ətrafına yığışıb ağlaşdı, molla dualar oxudu. Adəti üzrə mərhumun sinəsinin üzərinə güzgü qoyurlar. Gecədən səhərə qədər də mərhumun yaxınlarından ən az bir nəfər mollanın yanında qalmalıdır. Molla səhərə qədər dualar oxuyur. Səhəri gün mafəni qəbiristanlıqdan götürərək evin önünə gətirdik. Tabutu mafənin üzərinə yerləşdirdik. Ölənin yaxınlarından iki nəfər mafəni 3 dəfə qaldırıb, endirdilər. Mafəni 4 nəfər sağda, 4 nəfər solda olmaqla 8 nəfər çiyninə alaraq qəbiristanlığa doğru daşımağa başladı. Bu prosesdə yalnız kişilər iştirak edir. Kişilər arxa-arxaya düzülür və mafəni bir-birlərindən təslim alaraq qəbiristanlığa qədər bu şəkildə növbələşərək aparırlar.

    Mafəni qəbiristanlığa girdikdən sonra daşın üzərinə qoyduq *, mafənin önündə cənazə namazı qılındı.
    Tabut mafənin üzərindən götürülür, kəfənə bükülmüş meyit də tubutun içərisindən çıxarılır və sağ çiyni üstündə qazılmış qəbirə qoyulur. Qəbirin yuxarı hissəsi enli, meyitin qoyulacağı hissəsi isə dar bir şəkildə qazılmış olur. Elə qazılır ki, meyit ora kip oturur. Vikipediya deyir ki, qəbirin dar hissəsi əhlət adlanır. Meyitin üzərinə bir-iki ovuc torpaq atılır və daş lövhələr üzərinə yerləşdirilir ki, daha üstünə torpaq tökülməsin. istəyən insanlar sıra ilə bellə torpağı alaraq qəbiri doldurmağa başlayır. Beli bir-birinə təhvil verərkən yerə qoymaq lazımdır, əldən-ələ təhvil verilmir. Qəbir doldurularkən baş hissəsinə müvəqqəti olaraq bir daş basdırılır. Qəbir dolduqdan sonra molla bankadakı suyu qəbirin üzərinə tökdü. Həmin banka da qəbirin üzərinə qoyuldu.

    Qeyd: vəfat etmiş insanın qeydiyyata alınması kimi məsələlər də var ki, bu prosesdə iştirak etmədiyimə görə heç bir məlumat verə bilmirəm.

    10 əjdaha!

    20.06.2021 02:46, fantamaz


üzv ol


...