fantamaz


372   0   0   0
4.nəsil yazar
entry: 372
reytinq: 1,280
karma: 0
izləyən: 17
oxunma: 10,269






bədii ədəbiyyat oxuyan bikar insan

bədii ədəbiyyatı mənə böyük bir fayda verəcəyini düşünərək oxumamışam. Sadəcə maraqlı gəlmişdi, oxudum və oxumaq xoşuma gəldi. Bu bədii ədəbiyyat oxuyan bikar insan olmaq üçün kifayət bir səbəbdir.

2-ci məsələ: oxuduqlarımı başqalarıyla bölüşmək və onların diqqətini qazanmaq xoşuma gəldi. Bu da motivasiya verdi mənə.

3-cü məsələ: sevdiyiniz insanlar sizə bədii kitab hədiyyə edəndə əlavə bir motivasiyanız olur. Təkcə özüm üçün deyil, sevdiyim insan üçün də oxuyuram sanki. Bu səbəbdir.

7 əjdaha! fantamaz

22.07.2021 - 00:34 #332536 mesaj facebook twitter

4 əjdaha! fantamaz

22.07.2021 - 00:07 #332534 mesaj facebook twitter

kürk mantolu madonna

--spoiler--

Əsərin 2-ci hissəsində Raifin gündəliyinə yazdığı eşq həyatından bəhs edilir. Sərgidə gördüyü rəsmdəki kürk paltolu qıza bir xeyli romantik məna yükləyən Raif ona aşiq olur. Daha sonra rəsmdəki qızın özü ilə də tanış olur. Başda beynində yaratdığı möhtəşəm qadınla realdakı uyuşmadığına görə birazca sərsəmləyir. Daha sonra real Madonnaya, yəni Mariaya da məna yükləyir və aşiq olur. Niyə? Çünki Raif yalnızdır. Bütün gün 31 çəkə-çəkə haraya qədər. Özünün də dediyi kimi: “Beni kemiren sadece büyük bir yalnızlık hissiydi ve gene bu yalnızlığın tesiriyle bana yakın olduğunu anladığım bir insana karşı birçok noktalarda kendimi aldatmaya hazırdım”. Amma əlbəttə ki, Raif məndən daha romantikdir və öz eşqini, hisslərini daha romantik tərzdə ifadə etməyi sevir. Məsələn, o ruhlarımız qucaqlaşır zad deyir, mən sikişirik deyirəm. Raifin niyə belə olduğuna dair yazıçı tutarlı məlumat verməyib *. Məsələn, özümüzdən iddialar edə bilərik ki, Raifi tərbiyə edənlər ona çox nəzakətli olmağı öyrədiblər. Nəticədə o da belə utancaq və xəyal qurarkən belə nəzakətli, romantik olan bir insan olub.

Maria isə erkəklərdən çox çəkib və qarşı cinslə bağlı çoxlu travmaları olduğuna görə kiminləsə birlikdə olmağa çəkinir və daim Raifə necə bir erkəkdən xoşu gələcəyindən danışır. Bu da onun narahatlığından xəbər verir, istəyir ki, raif onun istədiyi adam olsun.

--spoiler--


indi isə keçək əsərlə bağlı subyektiv fikirlərimə:
1. Əsərdə raifin beyninin içində gedən mühakimələrə bir xeyli yer verilib. Daimi olaraq “niçin böyle?” “neden böyle oluyor?” Tipli mühakimələri oxumaq məni əməlli yordu.
2. Kişilərə qarşı inamı qırılan romantik qız və sevgiyə ehtiyac duyan romantik oğlan. Bu insanlar və bu məsələ mənə çox maraqlı gəlmədiyinə görə bəzən sadəcə kitabı bitirim deyə oxumağa davam etdim. Axıcı və maraqlı olan hissələr də mövcud idi.

6 əjdaha! fantamaz

21.07.2021 - 19:55 #332524 mesaj facebook twitter

dəfn mərasimi

Oxuyacağınız entridə dəfn öncəsi, dəfn zamanı gedən proses öz əksini tapıb. Entridə yazılanlar sadəcə yazarın yaşadığı cəmiyyətdəki və ya ərazidəki adət-ənənəni əks etdirir, azərbaycanın fərqli bölgələrində bu proses fərqli şəkildə baş tuta bilər.

ilk növbədə ölmüş yaxınımın çənəsini başına yaylıqla bağlayaraq bərkitdim. Çənəsi sallanmış vəziyyətdə idi. Daha sonra ayaq baş barmaqlarını bir-birinə bağladım *.

Ardınca xalçanı vəfat etmiş adamın yaxınlığına gətirdik və onu qaldıraraq xalçanın üzərinə yerləşdirdik, yatdığı yastığı isə başının altında qaldı. Daha sonra xalçanı bükərək tutub apara biləcəyimiz bir vəziyyətə gətirdik və xalça ilə birlikdə binanın çölündə gözləyən tabutun içinə yerləşdirdik. Tabutu maşına qoyduq və məscidə apardıq ki, meyiti yusunlar.

Məsciddə cəsədi təkərli bir dəmirin üzərinə yerləşdirərək apardıq qüslxanaya. Ardınca meyiti qaldıraraq meyitin yuyulacağı kafelin üzərinə yerləşdirdik və çıxdıq ki, mürdəşir öz işini görsün.

Dəfn ya səhər saat 12, ya da axşam 5-də həyata keçirilə bilir *. Əgər vaxtı tutuzdurmaq mümkün olmasa, meyit bir gün ərzində evdə qalır və ertəsi gün basdırılır. Səhv etmirəmsə, meyitə iynə vurulur ki, qoxmasın, 1 gün ərzində evdə qala bilsin ən azından *.

Meyit tabutdan çıxarıldı, evə qoyuldu, arvadlar ətrafına yığışıb ağlaşdı, molla dualar oxudu. Adəti üzrə mərhumun sinəsinin üzərinə güzgü qoyurlar. Gecədən səhərə qədər də mərhumun yaxınlarından ən az bir nəfər mollanın yanında qalmalıdır. Molla səhərə qədər dualar oxuyur. Səhəri gün mafəni qəbiristanlıqdan götürərək evin önünə gətirdik. Tabutu mafənin üzərinə yerləşdirdik. Ölənin yaxınlarından iki nəfər mafəni 3 dəfə qaldırıb, endirdilər. Mafəni 4 nəfər sağda, 4 nəfər solda olmaqla 8 nəfər çiyninə alaraq qəbiristanlığa doğru daşımağa başladı. Bu prosesdə yalnız kişilər iştirak edir. Kişilər arxa-arxaya düzülür və mafəni bir-birlərindən təslim alaraq qəbiristanlığa qədər bu şəkildə növbələşərək aparırlar.

Mafəni qəbiristanlığa girdikdən sonra daşın üzərinə qoyduq *, mafənin önündə cənazə namazı qılındı.
Tabut mafənin üzərindən götürülür, kəfənə bükülmüş meyit də tubutun içərisindən çıxarılır və sağ çiyni üstündə qazılmış qəbirə qoyulur. Qəbirin yuxarı hissəsi enli, meyitin qoyulacağı hissəsi isə dar bir şəkildə qazılmış olur. Elə qazılır ki, meyit ora kip oturur. Vikipediya deyir ki, qəbirin dar hissəsi əhlət adlanır. Meyitin üzərinə bir-iki ovuc torpaq atılır və daş lövhələr üzərinə yerləşdirilir ki, daha üstünə torpaq tökülməsin. istəyən insanlar sıra ilə bellə torpağı alaraq qəbiri doldurmağa başlayır. Beli bir-birinə təhvil verərkən yerə qoymaq lazımdır, əldən-ələ təhvil verilmir. Qəbir doldurularkən baş hissəsinə müvəqqəti olaraq bir daş basdırılır. Qəbir dolduqdan sonra molla bankadakı suyu qəbirin üzərinə tökdü. Həmin banka da qəbirin üzərinə qoyuldu.

Qeyd: vəfat etmiş insanın qeydiyyata alınması kimi məsələlər də var ki, bu prosesdə iştirak etmədiyimə görə heç bir məlumat verə bilmirəm.

9 əjdaha! fantamaz

20.06.2021 - 02:46 #330255 mesaj facebook twitter

qumarbaz

əsərin baş qəhrəmanı aleksey ivanoviçin başına gəlmiş bu hadisədən bir qumar aludəçisinin psixologiyasını anlamaq olar:


--spoiler--

“hər şeyimi itirmişdim. Kazinodan çıxdım, baxdım, jiletimin cibində hələ bir qulden qımıldanır: “ah, deyəsən, nahar eləməyə bir şey var!” – fikirləşdim, amma yüz addım gedib, fikrimi dəyişdim və qayıtdım. Mən bu quldeni “manque”mə qoydum. Doğrudan da, insan yad bir ölkədə, vətəndən və dostlardan uzaqlarda və bu gün nə yeyəcəyini bilmədən, sonuncu, ən sonuncu quldenini təhlükəyə atdığı zaman xüsusi bir duyğuya qapılır! Mən uddum, iyirmi dəqiqədən sonra cibimdə yüz yetmiş qulden kazinodan çıxdım. Bu faktdır! Görün, bəzən axırıncı qulden nəyə qadirdir! Bəs əgər onda ruhdan düşsəydim, əgər qətiyyət göstərməsəydim, nə olardı?!”

--spoiler--


Qəhrəmanın qazanmaq ümidi əsla bitmir. rulet çarxının fırlanaraq bütün taleyini dəyişəcəyinə və hər şeyi daha yaxşı hala gətirəcəyinə dair sarsılmaz bir inamı var.


--spoiler--

bütün pullarını itirərək həyatını məhv etmiş aleksey ivanoviç ona məsləhət verərək doğru yola çəkmək istəyən insanlara qarşı belə bir münasibət sərgiləyir: "belə bir vaxtda nəsihətdən sarsaq bir şey yoxdur! ey özündənrazı adamlar: bu boşboğazlar özündənrazılıqla əxlaq dərsi keçməyə hazırdırlar! əgər indiki vəziyyətimin bərbadlığını hansı dərəcədə dərk etdiyimi bilsələr, nəsihət verməyə söz tapmazlar. onsuz da mənim bilmədiyim təzə nə deyə bilərlər ki? Bütün məsələ bundadır ki, çarxın bir dövrəsi hər şeyi dəyişə bilər və o zaman ilk olaraq məni təbrik etməyə can atanlar da elə bu moralistlərin özləri olacaq, buna əminəm. o zaman indi etdikləri kimi məni görəndə arxalarını çevirməzlər. əşi, cəhənnəm olsun hamısı! Mən indi nəyəm? Zero. Bir sıfır. Sabah nə ola bilərəm? Sabah dirilib, yaşamağa başlaya bilərəm! Büsbütün yox olmağa macal tapmamış içimdəki insanı tapa bilərəm!” maraqlısı budur ki, bundan sonra Aleksey yenidən yaşamağa başalamaq üçün bir səbəb tapır. Polina Aleksandrovna Praskovyanın onu sevdiyini öyrənir. Yenidən dirilmək üçün isə günü sabah polinanın yanına, homburqdan isveçrəyə getməyi qət edir. Ora gedəcəyi pulu əldə etmək üçün isə Aleksey sabah yenidən qumar masasına oturmaq haqqında düşünür. Öz-özünə deyir: “heç olmasa ömrümdə bir dəfə xarakter sahibi olmağım kifayətdir, bir saatda bütün taleyimi dəyişə bilərəm!”

--spoiler--

9 əjdaha! fantamaz

10.06.2021 - 15:51 #329483 mesaj facebook twitter

yazarların qısa hekayələri

Ani.

Pəncərədən baxdıqda insanda gərginliyi artıran, vəziyyətə görə üsyan etmək istəyi yaradan hava şəraiti mövcud idi. Bura küləkləri nifrətlə yoğrulmuş bir şəhər idi, saatlarla eyni şiddətdə, bükdüyü ağacların, dağıtdığı saçların, əydiyi sifətlərin üzünə gülümsəyərək davam edən, qəzəbləndirməyi sevən, mərhəmət etməyən, azadlığından sui-istifadə edən. O isə insanlar üçün ayrılmış balaca cığırda öz məktəbinə doğru irəliləyirdi. Nə küləyin şiddəti, nə getməli olduğu məsafə onun üçün əhəmiyyət daşımırdı. O hətta öyrətməli olduğu dərslər barədə də düşünmürdü. Axı bunların hamısı öyrəşdiyi şeylər idi - eyni külək, eyni cığır, eyni məsafə, eyni dərslər. Sentimental bir xarakterə sahib olduğundan kimlərsə zümzüməli şəkildə qulaqcığından ona kədərli hekayələrini musiqi kimi fısıldadıqda gözləri dolurdu. Əslində, özü də bu xüsusiyyətinin vurğunu idi, çünki özünü yetəri qədər bədbəxt hesab etdiyindən çöhrəsinə və sinəsinə çökmüş kədərə haqq verirdi. O da ən az ağır yükün altında qalmış insanlar qədər əzablarla yaşayırdı, ən az onlar qədər çarəsiz hiss edir, mərhəmətə, xüsusi sevgiyə və qayğıya layiq olduğunu düşünürdü. Öz çarəsizliyindən zövq alırdı, çünki nə qədər çarəsiz idisə, bir o qədər qayğıya layiq olduğunu hiss edirdi. Beynində yaratdığı xəyali obrazlar onu bu dəyərlə təmin edirdi. Onların beyninin içində etdiyi söhbətləri dinləyərkən dalğın halda artıq məktəbin binasına çatmış olurdu. Beynində yaratdığı dünyadan gec ayrılmaq üçün bacardığı qədər ləng addımlarla pilləkənləri qalxmağa çalışırdı. Alacağı ilk salamda beynindəki dünyanın ovulub toz olacağını, bir daha əldə tutulmayacağını yaxşı bilirdi. Artıq qapıdan içəri girmişdi. Gözlərini nəzarətçiyə zillədiyi anda artıq beyninə lazım olan siqnal getmişdi, mərkəzində olduğu dünyanın məhvinə hazır idi.
Nəzarətçi sükutu pozdu.

-Salam.
-Salam.
-Uğurlu dərslər, müəllimə! (Gülümsəyərək)
-Sağ olun. (Gülümsəməyə çalışaraq)

Müəllimlər otağına qalxdı, artıq beyni sakit idi və sükutdan məmnun idi. Bir neçə dəqiqə sonra otaqda danışılan mövzulara adaptasiya olmuş və digər müəllimlərlə birlikdə deyib gülürdü. Bugün bir dərsi var idi. Elə həmin gümrahlıqla da sinfə daxil oldu.

-Salam, uşaqlar! (Enerjili bir səs tonu ilə)
-Salam, müəllimə! (Xor şəklində)

Həmişəki kimi öyrəşdiyi dərs prosesi keçdi və bitdi. Uşaqlar sinfi tərk etdi. O isə artıq özünü boşluqda hiss edirdi. Yaranmış bu vəziyyətin tezliklə bitməsini istəyirdi. Bitirmək üçün beynində çıxış yolu axtarışına başlamışdı, həmişəki kimi nələrinsə yaxşı olacağına ümid edərək, bir neçə xəyaldan yapışaraq çantasına kitabları yığıb ayağa qalxdı. Məktəbi tərk etdikdə isə nəzarətçiyə baxmırdı, nəzarətçi “sağ olun” dedikdən sonra üzünü yarımçıq çevirərək cəld bir şəkildə asta səslə yenidən gülümsəməyə çalışaraq “sağ olun” deyə cavab verdi.

O bu şəhərdəki ən yaxşı kimyaçılardan deyildi, amma bir uşağı öyrətmək üçün kifayət qədər kimya biliyinə sahib idi. Amma uşaqları öyrənmək üçün həvəsləndirəcək güc onda yox idi. O müəllimin bu vəzifəsini yaxşı anlayırdı, başa düşürdü ki, müəllim nələrisə yaxşı bilən yox, yaxşı öyrədə bilən şəxsdir. Bunun fərqində olduğuna görə nə özündən, nə də işindən məmnun deyildi.

Çıxış yolu axtarmağa çalışarkən bir il əvvəl necə də gözəl rəsmlər çəkdiyini düşünməyə başladı. Bəlkə də, cavab budur! Rəssam olmalı idi! Beyninin içində dövr edən rəngləri, formaları insanlara təqdim edərək onların qayğısını, mərhəmətini əldə etməli idi! insanların bu rəsmlərə görə ürəkləri yanmalı idi və onlar rəssamın necə də böyük ürəyi olduğunu vurğulamalı idilər! Bütün bu düşüncələr üzündə bir gülümsəmə yaratdı. Dəli kimi qışqırdı. illərdir axtardığı cavabı tapmış kimi hiss etdi. Bir neçə dəqiqə sonra istefa ərizəsini yazdığı səhnənin xəyalını qurdu. Bu onun gerçəkləşməsi ən mümkün olan xəyallarından biri idi və o buna görə çox şad idi. Ertəsi sabah artıq direktorun otağında işdən çıxmaq istəyi ilə bağlı qərarını qəti surətdə bildirmişdi. itirəcək çox şeyi olmadığını düşünərək elə həmin gün də istefa ərizəsini yazaraq məktəbi tərk etmişdi. Otuz beş yaşında aldığı bu qərar özünü yaşından daha cavan hiss etməsinə səbəb olmuşdu.

Artıq evində idi. Bir il sonra ilk rəsmini çəkməyə başlamışdı belə. Rəsm çəkərkən yarıda dayanır və beyninin içindəki obrazların ona etdiyi təqdirləri dinləyir, başqa insanların da heyrət dolu baxışlarını görmək üçün səbirsizlənirdi. Rəsmini artıq bitirmişdi. Dayanmadan əsərinə tamaşa edirdi. Daxilində böyük bir enerji axımı mövcud idi. Bu enerjinin yaratdığı məmnunluq hissi ilə yatağına uzanaraq gözlərini yumdu. Döşəyinin ona heç bir zaman bu qədər yumşaq gəlmədiyini düşünməyə başladı. Hər şey necə də rahat idi, o necə də möhtəşəm idi.

Bir neçə il sonra çirkab basmış pinti evində əbədi olaraq gözlərini yummuşdu. Masanın üzərində çəkdiyi əsərləri var idi. Divar kağızları qopmuş, cırılmış, kir içində idi. Otaqlar dağınıq, özü isə hərəkətsiz idi. Rəsmlərinə beyninin içindəki obrazlar qədər heç kim dəyər verməmişdi.

4 əjdaha! fantamaz

28.05.2021 - 20:47 #328599 mesaj facebook twitter

yazarların qısa hekayələri

Əyləncə.

Ətrafını günəşin qızdırıcı şüası çevrələmiş sərin evimin içində bibimlə məndən başqa heç kəs yox idi. Arada bir hər bucağı kölgə olan boz rəngli otaqda oturarkən pəncərənin digər tərəfində günəşin yaratdığı sarı və yandırıcı mənzərəyə baxaraq köks ötürür və sıxılırdım. Oturduğum boz otaq sıxıcı idi, hətta bu boz otağı sevməyin yalnız bir yolu var idi - o da evdən çölə çıxmaq idi. Çünki çöldə səni gözləyən günəş o dərəcə yandırıcı və yorucu idi ki, onun altında azca zaman keçirib boz otağıma qayıtdıqdan sonra bu otaq soyuducu təsiri bağışlayırdı. Evdəki hər kəsin gedib, sadəcə bibimin mənimlə qalması isə sıxıntıma sıxıntı qatırdı. Nənəm xəstə idi. Bütün nəsil onun öləcəyini təxmin etdiyindən yanına getmişdi. Mən isə otağımda oturub bibimin iş görən əllərinə tamaşa edirdim, bu sıxıntıda iş görən hər bir insan maraqlı görünür. Onun ütü ilə əyri xətləri düzəltmə yarışını izləmək mənim ən böyük əyləncəm idi. Bibimə zəng gəldi. Zəngi açmaq üçün mətbəxə keçdi. Anamın yanıqlı səsini eşitmiş kimi hiss etdim. Bibim, deyəsən, qırıq-qırıq iki-üç təsəlli verici söz söylədi, amma əmin deyildim. Bir müddət sonra isə mənimlə söhbət etməyə başladı.
- həyat bir anlıqdır, nə olacağını heç vaxt bilmək olmur.
Bu çürümüş cümlə belə otaqdakı sıxıntıdan daha gözəl idi. Söhbətinə davam etməsi üçün başımı yelləyərək razılıq əlaməti bildirdim. Onun isə sanki reaksiya verməyimə heç ehtiyacı yox imiş, nəzakətli görünən baş yelləmə hərəkətimə diqqət etmədən qırışları ütü ilə düzəltməyə davam edərkən söhbətin ardını gətirdi:
- bir kişi var idi, otuz yaşında. Üç dənə də çiçək kimi uşağı.
Başımı yelləməyə davam edirdim. Söhbətin maraqlı və ya maraqsız olması önəm daşımırdı, mənimlə nəyinsə bölüşülməsi çox xoş idi.
- Bir gün yolda maşını xarab olubmuş. Maşını düzəltmək üçün də hansısa alətə ehtiyacı olub deyə yoldan keçən maşınlardan birini saxlayıb. Problemi izah edəndə başqa bir maşın görməyib gəlib bunu vurub aparıb, elə yerindəcə keçinib.
Hekayənin doğru ya da yalan olması önəm daşımırdı, amma niyə danışıldığını anlamadığıma görə hələ də başımı yelləməyə davam edirdim.
- Bir dənə alət e, bir dənə alətə görə. Allahın işinə bax da. Hər an hər şey ola bilir. indi o üç mələk kimi uşaq nə edəcək, arvadı nə edəcək, heç kim heç nə bilmir.
Ütüləməyə davam edərkən üzümə baxaraq dedi:
- vaxtsız ölmək çox pis şeydi. Vaxtında ölməyi hər kəsə qismət eləmir allah.
Başımı yerə dikərək əvvəlki sıxıntılı ab-havaya yenidən büründüm, söhbət artıq məntiqli sonluğa bağlanmışdı, yəni bitmişdi. Bir əyləncənin daha sonuna gəlmişdim. Birdən-birə yeni əyləncə ağlıma gəldi. içimdə sevincərək halda, amma üzümdə təmkinli bir ifadə ilə bibimdən soruşdum:
- mama niyə zəng eləmişdi? Nəsə olub?
- heeeç.
Bir-iki saniyəlik duruxduqdan sonra,
- Nənən rəhmətə gedib, atam - dedi.
Gözü dolmuş şəkildə baxdı mənə. Mən isə heç nə hiss etmirdim. Daha bir əyləncəli söhbətin sonuna gəlmişdik və mən yenidən sıxıntılı otağın boz rənginə qarışmışdım.

gustave flaubert də deyirdi ki, kiminsə vəfatından sonra həmişə hamı bir növ karıxır - yəni yoxluğun qəfil gəlişini dərk etmək və onunla barışmaq bu qədər çətindir. Mən də karıxmışdım, nə edəcəyimi bilmirdim, hansısa bir reaksiya verməli idim. Ağlayaraq göz yaşlarım ilə nənəmin yoxluğuna nə qədər üzüldüyümü bibimə sübut etməli idim. Ah! Bu ki yeni bir əyləncə idi! Tale üzümə gülmüşdü.

Digər otağa keçdim, bəd hadisələr düşünmək üçün beynimi məcbur etdim və yalandan qışqıra-qışqıra ağlamağa başladım. Ağlayarkən o qədər əziyyət çəkdim ki, həqiqətən də ağlamaqdan qısa müddətdə halsızlaşa bildim. Başımı bir dəfə yerə də vurdum. Bibim gəldi, məni qucaqladı.
- ağlama, atam, ağlama - dedi. Ən azından vaxtsız ölməyib.
Mən isə o ağlama dedikcə daha da çox ağlamağa çalışırdım. Yarama duz basıldığı görüntüsü yaradırdı bu hərəkətim. Bununla göstərə bilərdim ki, heç bir söz nənəmin yoxluğunu doldura bilməz, əksinə xatırlada bilər. Bir müddət sonra nənəmin evinə doğru yola düşdüm. Ağlamaq əyləncəsi artıq bitmişdi. Qızdırıcı günəşə dözərək nənəmin evinə doğru yol qət etməyimin tək səbəbi isə məni nənəmin evində gözləyən yeni əyləncələr idi.

3 əjdaha! fantamaz

19.05.2021 - 09:08 #327878 mesaj facebook twitter

yazarların qısa hekayələri

fantamazın qeyri-səmimi etirafları

Eh.. sevgilimi itirmişəm, sözlük. Axı mən onu çox sevirdim.. sadəcə o qaqaş mahnı ilə elə gözəl rəqs edirdi ki, onun içində olduğu dünya məni də öz içinə çəkib apardı. O mahnı belə məni əyləndirdi. Mən necə biləydim ki, düşdüyüm dünya məni sevgilimin dünyasından çölə atacaq və sevgilim getdiyim yerdən bir daha geri dönməyimi istəməyəcək. Axı onun əti tökülmüşdü.. getdiyim yerdən qayıdanda eyni insan kimi qayıdacağımdan qorxurdu.. yanında “gecə qaradı, cücə qaradı.. yetim, görən, bura haradı?” oxuyacağımdan it kimi qorxurdu. Bu riski gözə ala bilməzdi. Elə ən yaxşısı məni çöldə saxlamaq idi. Mən isə nə qədər ürəyim ağrısa da, bir dənə şey bükdüm və playi basdım. Oxumağa başladı: başla! başla! başla görey! yandıranı yaşla görey! vuraq adama 5-6 qullaaammm...

(youtube: )

6 əjdaha! fantamaz

18.05.2021 - 18:58 #327827 mesaj facebook twitter

sözaltı etiraf

heç kimi sikimə almadan özümü olduğum kimi qəbul etməyim başqalarının gözündən özümə baxanda məni qorxudur. başqalarının gözündən baxanda çox rahat və arsız olduğumu fərq edirəm. dibinə kimi poxa batmışkən hələ də rahatlığını itirməmiş arsız dostumu xatırladır bu mənə. necə də qorxurdum ona baxanda.

bəzən yaxınlarımın ölümünü təsəvvür edirəm. kövrəlirəm bir neçə dəqiqəlik, amma bir müddət sonra necə rahat və arsızca yoluma davam etdiyimi görürəm. və bu məni qram da təəccübləndirmir, mən onsuz da arsız və rahat idim.

eynilə dostum qədər kimsəsiz, amma bir o qədər də arsız və rahat olacağımı təxmin edirəm. getdikcə itirdiyim dostuma bənzəməkdən qorxuram.

12 əjdaha! fantamaz

26.04.2021 - 00:58 #325575 mesaj facebook twitter

sədaqət

oscar wildeın "dorian grayin portreti" adlı əsərində qeyri-adi və maraqlı fikirləri ilə seçilən lord henry wotton sədaqət haqqında bunları deyir:

“insanlar sədaqət dalınca çox qaçırlar! Amma hətta sevgidə də sədaqət sırf fizioloji məsələdir, bizim iradəmizdən asılı deyil. Gənclər sədaqətli olmaq istəyirlər, amma belə deyillər. Qocalar isə xəyanət etmək istəyirlər, amma əllərindən gəlmir.”

“Həyatlarında yalnız bir dəfə sevənlər dayaz insanlardır. Onların sədaqət və bağlılıq adlandırdıqları şeyə, mən vərdişin süstlüyü, ya da təxəyyülün yoxluğu deyirəm. Zehni, intellektual həyatda ardıcıllıq, durğunluq nədirsə, emosional həyatda da sədaqət odur - yəni, uğursuzluğun, fərasətsizliyin etirafıdır. Sədaqət! Bir gün bu hissin təhlili ilə məşğul olacağam. Bu hissdə xüsusiyyətçi hərisliyi var. Başqalarının götürəcəyindən qorxmasaq, küçəyə atacağımız çox şeylər var.”

14 əjdaha! fantamaz

17.04.2021 - 19:27 #324789 mesaj facebook twitter

atalar və oğullar

öz heçliyini anlayıb, amma qəbullanmaq üçün başını aldatmağı bacarmayan bazarovun arkadiylə belə bir dialoqunun mövcud olduğu əsər:
- bilirsənmi mən nə düşünürəm?
- bilmirəm, nə düşünürsən ki?
- onu düşünürəm ki, ata-anam dünyada xoş yaşayırlar. atam altmış yaşında əlləşir-vuruşur, "palliativ" dərmanlardan danışır, adamları müalicə edir, kəndlilərə alicənablıq göstərir, bir sözlə, kef çəkir. anam üçün də yaxşı keçir: onun başı cürbəcür xırda-xuruş işlərə və o şeyə - bu şeyə vaysınmağa o qədər qarışır ki, günün haradan gəlib, haradan getdiyindən xəbəri olmur. Mən isə...
- bəs sənə nə olub ki?
- amma mən fikirləşirəm ki, budur, burada, tayanın dibində uzanmışam... mənim tutduğum bu ensizcə yer mənim mövcud olmadığım, mənə heç bir dəxli olmayan, qalan məkan və sahələrə nisbətən o qədər cüzidir ki... və mənim yaşaya bilməyəcəyim müddət mövcud olmadığım və mövcud olmayacağım əbədiyyətə nisbətən o qədər az və əhəmiyyətsizdir ki... lakin bu atomda, bu riyazi nöqtədə qan dövran edir, beyin işləyir, nə isə istəyir... bu nə axmaq işdir? bu nə mənasız şeydir?
- icazə ver, sənə söyləyim ki, sənin dediklərin, ümumiyyətlə, bütün insanlara aiddir...
- sən haqlısan, - deyə Bazarov davam etdi, - mən demək istəyirəm ki, bax, onların, yəni mənim ata-anamın başı qarışıqdır və öz heçlikləri barədə narahat olmurlar, bu, onların könlünü bulandırmır... amma mən... yalnız darıxır və qəzəblənirəm.

10 əjdaha! fantamaz

13.03.2021 - 15:05 #322050 mesaj facebook twitter

sevil atakişiyeva

atası konservativ bir insandır. həm də özü döyülə, söyülə böyüyüb deyə qızına da bunu tətbiq etməkdə bir anormallıq görmür. qızı isə tamam fərqli dəyərlərin daşıyıcısıdır. nəticədə də belə bir insanla yaşamağa dözə bilməyib. mənim atam da belə bir insandı. amma mən oğlan uşağı olmuşam deyə işin içindən çıxa bilmişəm. o isə qızdı, məndən daha artıq sıxıblar və daha az şansları olub. amma atasının göz yaşlarında qeyri-səmimi heç nə görmürəm. yəqin ki, sevil də mental bir çöküşdə olub, yorulub. görünür ki, vəziyyətdən çıxmaq üçün planı da olub, amma yorğunluğu icazə verməyib ki, plana uyğun hərəkət etsin. atasının niyyəti, yəqin ki, qızını bilərəkdən canından bezdirmək olmayıb. mən belə düşünürəm. atasının empatiya qabiliyyəti olmayıb. etdiyinin kimisə canından bezdirə biləcəyini başa düşməyib. bu insanlara empatiya öyrədilməlidi, güzəştə getmək öyrədilməlidi. atasının həbsinin cəmiyyətə nəsə qazandıracağını düşünmürəm. amma bir halda ki, zorakılıq etmisən, həbs də olunmalısan. qanunlar belədi. hər kəs layiq olduğunu götürüb. sevil özünü belə bir həyat yaşamağa layiq görmədi, necə ki, atası sevil kimi qızı olmasını özünə layiq bilmirdi. atası sevili dəyişmək istədi, alınmadı. alınmayanda da məcbur etdi. məcbur edəndə də bütünlüklə itirdi.

23 əjdaha! fantamaz

21.02.2021 - 23:26 #320506 mesaj facebook twitter

söyüş

george orwellin paris və londonda qara qəpiksiz adlı əsərində söyüş haqqında belə bir fikir mövcuddur: "söyüş söyməkdəki əsas məqsəd qarşımızdakı insanı təhqir etmək, onu incitməkdir və bunu, adətən, gizli qalmalı olan hər hansı bir şeyi üzə vuraraq (əsasən seksual fəaliyyətlərdən hər hansı biri ilə əlaqəli olan nəyisə) edirik. amma işin qəribə tərəfi odur ki, bir söz söyüş olaraq qəlibləşdikdən, yaddaşa həkk olunduqdan sonra öz ilkin, əsl mənasından uzaqlaşır. yəni bu sözü söyüş olaraq qəbul etməyimizə səbəb olan məna ortadan qalxır. qısacası, bir söz ifadə etdiyi hər hansı bir mənaya görə söyüş olur və söyüş olduğu üçün də həmin o məna artıq öz aktuallığını itirir". bunu belə izah etmək olar: biz kiməsə "ananı sikim", "nəslini sikim", "qəhbə", "peysər" dediyimizdə bu sözlərin ilkin mənası heç ağlımızın ucundan belə keçmir. biz kiməsə "ananı sikim" dediyimizdə həqiqətən həmin adamın anasını sikməli olduğumuzu nəzərdə tutmuruq. və ya kiməsə "qəhbə" dedikdə həmin insanın həqiqətən fahişəliklə məşğul olduğunu nəzərdə tutmuruq.

10 əjdaha! fantamaz

21.02.2021 - 22:03 #320495 mesaj facebook twitter

yeraltından qeydlər

əsərdə belə bir söhbət var: "insan yaratmağı, yollar salmağı sevir, buna şübhə yoxdur. bəs niyə dağıtmağı və xaosu da ehtiras dərəcəsində sevir? bax buna cavab verin! amma mən özüm bu barədə xüsusi olaraq iki kəlmə demək istəyirəm. bəlkə dağıtmağı və xaosu özü də şüursuz şəkildə məqsədinə çatmaqdan və yaratdığı binanı başa vurmaqdan qorxduğu üçün sevir?" insanın daima bir məqsəddən digərinə qaçması, əsla son bir məqsədinin olmaması, daima əlçatmazı arzulaması ilə bağlı isə bunu yazır: "kim bilir, bəlkə də yer üzündə insanlığın can atdığı bütün məqsəd elə təkcə bu bitməyən məqsədə çatmaq prosesindən ibarətdir". uşaqlıqda oyuncaq konstruksiyadan düzəltdiyim binaları niyə dağıtdığımı yaxşı bilirəm.

8 əjdaha! fantamaz

21.02.2021 - 14:58 #320469 mesaj facebook twitter

özünü mühakimə etmək

insanın öz əməllərinə görə özünü qiymətləndirməsi. albert camusun çöküş adlı əsərində belə bir fikir mövcuddur: "şübhəsiz, mən də mühakimə etdiyim insanların tayıyam, hamımız eyni qazandanıq. ancaq mənim bircə üstünlüyüm var ki, bu da mənə danışmaq haqqı verir. o üstünlüyü, əminəm ki, görürsüz. nə qədər özümü ittiham edirəmsə, bir o qədər də sizi ittiham etməyə haqqım çatır". burada bildirilən fikir budur ki, insan özünü başqalarını da rahatlıqla ittiham edə bilsin deyə mühakimə edir. mənim özümə "göt" deməyimin səbəbi özümə imkan yaratmaqdır ki, başqalarına da asanlıqla "göt" deyə bilim.

10 əjdaha! fantamaz

19.02.2021 - 16:26 #320263 mesaj facebook twitter

yazığı gəlmək

frazeoloji birləşmədir. kiməsə ürəyi yanmaq, kiminsə dərdinə yanmaq, rəhmi gəlmək mənalarını verir. fyodor mixayloviç dostoyevskinin cinayət və cəza adlı əsərində arkadi ivanoviç svidriqaylov rodion romanoviç raskolnikovun bacısı avdotya romanovna raskolnikovanın ona yazığı gəlməsi ilə bağlı bu sözləri deyir: "qızın ki bir adama yazığı gəldi - bu onun üçün ən təhlükəli bir şeydir. O mütləq istəyəcək ki, bu adamı "xilas etsin", onu ağla gətirsin, onu diriltsin, onu daha nəcib məqsədlərə dəvət etsin, onun qəlbində yeni həyat, yeni fəaliyyət hissi oyatsın".

11 əjdaha! fantamaz

17.02.2021 - 14:37 #320127 mesaj facebook twitter

yaltaqlıq

fyodor mixayloviç dostoyevskinin cinayət və cəza adlı əsərində arkadi ivanoviç svidriqaylov rodion romanoviç raskolnikovla söhbəti zamanı yaltaqlıq haqqında bu sözləri deyir: qadın qəlbini ələ almaq üçün işlədilən ən böyük və ən sarsılmaz vasitə yaltaqlıqdır. Bu elə bir vasitədir ki, onu işlədənin hədəfi boşa çıxmaz, özü də istisnasız olaraq hamıya təsir edər. Dünyada doğruluqdan çətin, yaltaqlıqdan asan şey yoxdur. Əgər doğruluqda zərrə qədər yalan olsa, o saat nəzərə çarpır, sonra da biabırçılıq olur; lakin yaltaqlığın lap hamısı yalan da olsa, yenə də adamın xoşuna gəlir, onu məmnuniyyətlə qəbul edirlər.

9 əjdaha! fantamaz

17.02.2021 - 14:14 #320125 mesaj facebook twitter

homo sum humani nihil a me alienum puto

"mən insanam, insana xas olan şeyləri özümə yad hiss etmirəm" mənasına gələn latınca cümlə. bu cümləyə ilk dəfə yazıçı publius terentius aferin heauton timorumenos adlı əsərində rast gəlinir.
--spoiler--

əlavə olaraq, fyodor mixayloviç dostoyevskinin cinayət və cəza adlı əsərində arkadi ivanoviç svidriqaylov əsərin baş qəhrəmanı rodion romanoviç raskolnikovun bacısına tamah salması ilə bağlı bu cümləni istifadə edirdi: "bir özünüz təsəvvür edin ki, mən də axı insanam, et nihil humanum... bir sözlə, mənim də tamahım düşə bilər, mən də sevə bilirəm". yazıçı dostoyevskinin "et nihil humanum" ifadəsini istifadə etməkdə məqsədi, yəqin ki, svidriqaylovun etdiyi şeylərin özünə qəribə gəlmədiyini, bunların svidriqaylov üçün çox normal, insana xas olan şeylər olduğunu çatdırmaq idi.

--spoiler--

12 əjdaha! fantamaz

14.02.2021 - 00:50 #319931 mesaj facebook twitter

intihar edərkən dinləyəcəyimiz mahnılar

radiohead - ı will

(youtube: )


ı will
Lay me down
In a bunker
Underground
ı won’t let this happen
To my children
Meet the real world coming
Out of your shell
With white elephants
Sitting ducks
ı will
Rise up

Xoş intiharlar.

2 əjdaha! fantamaz

18.01.2021 - 02:49 #317611 mesaj facebook twitter

unudulmaz aforizmlər

andrey platonovun qayıdış adlı hekayəsində belə bir cümlə var: “sevgi yoxluq və kədərdən meydana gəlir”. Öz həyatımda apardığım müşahidələr bu aforizmi təsdiqləyir. Nə zaman ki, bir insan kədərlidi və mən onun yanındayam, onda özümü önəmli hiss edirəm. Nə zaman ki, mən kədərliyəm və kimsə məni anladığını nümayiş etdirməyə çalışır, onda yenidən özümü önəmli hiss edirəm. Burdan da həmin insana qarşı sevgi yaranır, çünki həmin insan məni önəmli hiss etdirə bilib. Yoxluq isə çox geniş bir anlayışdır. Bu istənilən şey ola bilər: pulun yoxluğu, yaşamaq üçün mənanın yoxluğu, ehtiyac duyduğun insanların yoxluğu. Amma fərq etmir, bunların hamısının nəticəsi kədərdir. Yoxluq və kədər - bunlar həmişə birlikdədir. Təbrik edirəm, andrey. əsərini 1 il əvvəl oxumuşam. Amma apardığın gözəl müşahidə səni unutdurmayıb.

10 əjdaha! fantamaz

05.01.2021 - 13:19 #316002 mesaj facebook twitter

/ 20 »

blok -   başlıqlarını gizlət