Notice: Undefined variable: querycheckrows2 in /var/www/soz6/sds-themes/vengeful-light/header.php on line 161

fantamaz


356   7   0   0
fantamaz
4.nəsil yazar
reytinq xalı: 1110
entry sayı:356
karma xalı: 2295
izləyənlər: 9
sifariş sayı: 0






son yazdıqları| | əl əməyi göz nuru| favori seçdikləri| favori seçilənləri| bütün entryleri| lövhə

sevil atakişiyeva atası konservativ bir insandır. həm də özü döyülə, söyülə böyüyüb deyə qızına da bunu tətbiq etməkdə bir anormallıq görmür. qızı isə tamam fərqli dəyərlərin daşıyıcısıdır. nəticədə də belə bir insanla yaşamağa dözə bilməyib. mənim atam da belə bir insandı. amma mən oğlan uşağı olmuşam deyə işin içindən çıxa bilmişəm. o isə qızdı, məndən daha artıq sıxıblar və daha az şansları olub. amma atasının göz yaşlarında qeyri-səmimi heç nə görmürəm. yəqin ki, sevil də mental bir çöküşdə olub, yorulub. görünür ki, vəziyyətdən çıxmaq üçün planı da olub, amma yorğunluğu icazə verməyib ki, plana uyğun hərəkət etsin. atasının niyyəti, yəqin ki, qızını bilərəkdən canından bezdirmək olmayıb. mən belə düşünürəm. atasının empatiya qabiliyyəti olmayıb. etdiyinin kimisə canından bezdirə biləcəyini başa düşməyib. bu insanlara empatiya öyrədilməlidi, güzəştə getmək öyrədilməlidi. atasının həbsinin cəmiyyətə nəsə qazandıracağını düşünmürəm. amma bir halda ki, zorakılıq etmisən, həbs də olunmalısan. qanunlar belədi. hər kəs layiq olduğunu götürüb. sevil özünü belə bir həyat yaşamağa layiq görmədi, necə ki, atası sevil kimi qızı olmasını özünə layiq bilmirdi. atası sevili dəyişmək istədi, alınmadı. alınmayanda da məcbur etdi. məcbur edəndə də bütünlüklə itirdi.
söyüş george orwellin paris və londonda qara qəpiksiz adlı əsərində söyüş haqqında belə bir fikir mövcuddur: "söyüş söyməkdəki əsas məqsəd qarşımızdakı insanı təhqir etmək, onu incitməkdir və bunu, adətən, gizli qalmalı olan hər hansı bir şeyi üzə vuraraq (əsasən seksual fəaliyyətlərdən hər hansı biri ilə əlaqəli olan nəyisə) edirik. amma işin qəribə tərəfi odur ki, bir söz söyüş olaraq qəlibləşdikdən, yaddaşa həkk olunduqdan sonra öz ilkin, əsl mənasından uzaqlaşır. yəni bu sözü söyüş olaraq qəbul etməyimizə səbəb olan məna ortadan qalxır. qısacası, bir söz ifadə etdiyi hər hansı bir mənaya görə söyüş olur və söyüş olduğu üçün də həmin o məna artıq öz aktuallığını itirir". bunu belə izah etmək olar: biz kiməsə "ananı sikim", "nəslini sikim", "qəhbə", "peysər" dediyimizdə bu sözlərin ilkin mənası heç ağlımızın ucundan belə keçmir. biz kiməsə "ananı sikim" dediyimizdə həqiqətən həmin adamın anasını sikməli olduğumuzu nəzərdə tutmuruq. və ya kiməsə "qəhbə" dedikdə həmin insanın həqiqətən fahişəliklə məşğul olduğunu nəzərdə tutmuruq.
yeraltından qeydlər əsərdə belə bir söhbət var: "insan yaratmağı, yollar salmağı sevir, buna şübhə yoxdur. bəs niyə dağıtmağı və xaosu da ehtiras dərəcəsində sevir? bax buna cavab verin! amma mən özüm bu barədə xüsusi olaraq iki kəlmə demək istəyirəm. bəlkə dağıtmağı və xaosu özü də şüursuz şəkildə məqsədinə çatmaqdan və yaratdığı binanı başa vurmaqdan qorxduğu üçün sevir?" insanın daima bir məqsəddən digərinə qaçması, əsla son bir məqsədinin olmaması, daima əlçatmazı arzulaması ilə bağlı isə bunu yazır: "kim bilir, bəlkə də yer üzündə insanlığın can atdığı bütün məqsəd elə təkcə bu bitməyən məqsədə çatmaq prosesindən ibarətdir". uşaqlıqda oyuncaq konstruksiyadan düzəltdiyim binaları niyə dağıtdığımı yaxşı bilirəm.
özünü mühakimə etmək insanın öz əməllərinə görə özünü qiymətləndirməsi. albert camusun çöküş adlı əsərində belə bir fikir mövcuddur: "şübhəsiz, mən də mühakimə etdiyim insanların tayıyam, hamımız eyni qazandanıq. ancaq mənim bircə üstünlüyüm var ki, bu da mənə danışmaq haqqı verir. o üstünlüyü, əminəm ki, görürsüz. nə qədər özümü ittiham edirəmsə, bir o qədər də sizi ittiham etməyə haqqım çatır". burada bildirilən fikir budur ki, insan özünü başqalarını da rahatlıqla ittiham edə bilsin deyə mühakimə edir. mənim özümə "göt" deməyimin səbəbi özümə imkan yaratmaqdır ki, başqalarına da asanlıqla "göt" deyə bilim.
yazığı gəlmək frazeoloji birləşmədir. kiməsə ürəyi yanmaq, kiminsə dərdinə yanmaq, rəhmi gəlmək mənalarını verir. fyodor mixayloviç dostoyevskinin cinayət və cəza adlı əsərində arkadi ivanoviç svidriqaylov rodion romanoviç raskolnikovun bacısı avdotya romanovna raskolnikovanın ona yazığı gəlməsi ilə bağlı bu sözləri deyir: "qızın ki bir adama yazığı gəldi - bu onun üçün ən təhlükəli bir şeydir. O mütləq istəyəcək ki, bu adamı "xilas etsin", onu ağla gətirsin, onu diriltsin, onu daha nəcib məqsədlərə dəvət etsin, onun qəlbində yeni həyat, yeni fəaliyyət hissi oyatsın".
yaltaqlıq fyodor mixayloviç dostoyevskinin cinayət və cəza adlı əsərində arkadi ivanoviç svidriqaylov rodion romanoviç raskolnikovla söhbəti zamanı yaltaqlıq haqqında bu sözləri deyir: qadın qəlbini ələ almaq üçün işlədilən ən böyük və ən sarsılmaz vasitə yaltaqlıqdır. Bu elə bir vasitədir ki, onu işlədənin hədəfi boşa çıxmaz, özü də istisnasız olaraq hamıya təsir edər. Dünyada doğruluqdan çətin, yaltaqlıqdan asan şey yoxdur. Əgər doğruluqda zərrə qədər yalan olsa, o saat nəzərə çarpır, sonra da biabırçılıq olur; lakin yaltaqlığın lap hamısı yalan da olsa, yenə də adamın xoşuna gəlir, onu məmnuniyyətlə qəbul edirlər.
homo sum humani nihil a me alienum puto "mən insanam, insana xas olan şeyləri özümə yad hiss etmirəm" mənasına gələn latınca cümlə. bu cümləyə ilk dəfə yazıçı publius terentius aferin heauton timorumenos adlı əsərində rast gəlinir.
--spoiler--

əlavə olaraq, fyodor mixayloviç dostoyevskinin cinayət və cəza adlı əsərində arkadi ivanoviç svidriqaylov əsərin baş qəhrəmanı rodion romanoviç raskolnikovun bacısına tamah salması ilə bağlı bu cümləni istifadə edirdi: "bir özünüz təsəvvür edin ki, mən də axı insanam, et nihil humanum... bir sözlə, mənim də tamahım düşə bilər, mən də sevə bilirəm". yazıçı dostoyevskinin "et nihil humanum" ifadəsini istifadə etməkdə məqsədi, yəqin ki, svidriqaylovun etdiyi şeylərin özünə qəribə gəlmədiyini, bunların svidriqaylov üçün çox normal, insana xas olan şeylər olduğunu çatdırmaq idi.

--spoiler--
intihar edərkən dinləyəcəyimiz mahnılar radiohead - ı will
(youtube: )


ı will
Lay me down
In a bunker
Underground
ı won’t let this happen
To my children
Meet the real world coming
Out of your shell
With white elephants
Sitting ducks
ı will
Rise up

Xoş intiharlar.
unudulmaz aforizmlər andrey platonovun qayıdış adlı hekayəsində belə bir cümlə var: “sevgi yoxluq və kədərdən meydana gəlir”. Öz həyatımda apardığım müşahidələr bu aforizmi təsdiqləyir. Nə zaman ki, bir insan kədərlidi və mən onun yanındayam, onda özümü önəmli hiss edirəm. Nə zaman ki, mən kədərliyəm və kimsə məni anladığını nümayiş etdirməyə çalışır, onda yenidən özümü önəmli hiss edirəm. Burdan da həmin insana qarşı sevgi yaranır, çünki həmin insan məni önəmli hiss etdirə bilib. Yoxluq isə çox geniş bir anlayışdır. Bu istənilən şey ola bilər: pulun yoxluğu, yaşamaq üçün mənanın yoxluğu, ehtiyac duyduğun insanların yoxluğu. Amma fərq etmir, bunların hamısının nəticəsi kədərdir. Yoxluq və kədər - bunlar həmişə birlikdədir. Təbrik edirəm, andrey. əsərini 1 il əvvəl oxumuşam. Amma apardığın gözəl müşahidə səni unutdurmayıb.
pablo diablo Milliyətçi bir yazardır. Hər kəs həyatına məna qatacaq nəsə tapırsa, o da bunu tapıb. Erməni xalqı onun əbədi düşmənidir, onların etdiklərini heç vaxt unutmayacaq və hər bir fərdinə əbədi bir nifrət bəsləyəcək. Necə ki, milliyətçi ermənilər azərbaycanlılara qarşı əbədi bir nifrətlə bəslənirlər.

Özünə azərbaycanlı deyib erməniləri sevənlərə nifrət edir. Əgər bu xalqdansansa, bu xalqa edilənləri unutmamalısan deyə düşünür.

Əksər milliyətçilər kimi o da intiqamı sevir. intiqam alındığı zaman aldığı zövq hissi ona özünü güclü hiss etdirir. Və ən əsası ermənilərdən daha üstün hiss etdirir. Əlavə olaraq, onun tərəzisində haqq-ədalət öz yerini tapmış olur. Heç nə cavabsız qalmamış olur.

Öz xalqına qarşı güclü empatiya hissinə məxsusdur.

Onun üçün həyatı maraqlı edəcək bir mübarizəsi var. Xalqına düşmən kəsilənlərlə daimi rəqabət halındadır. Bu mübarizə uğrunda ölə, öldürə bilər. Və hər ikisi onun üçün böyük bir şərəfdir.

Dünyagörüşü qıtdır, çünki onun dünyası Azərbaycan ilə çərçivəlidir. Buranı ən gözəl, ən möhtəşəm, ən güclü görmək istəyir və ya buranın belə olduğuna inanmaq istəyir.

Əsəbləri kövrəkdir. Çünki öz ideologiyasına sadiqdir və onu dərindən sevir. ideologiyasını yaydıqca ona olan sevgisini sübut etmiş olur, ideologiyasına olan sevgisinin göstəricisi budur. ideologiyasına əks olan istənilən fikir və həmin fikrin daşıyıcısı onun üçün təhdiddir. Həmin əks fikrin onunla eyni fikri daşıyan başqa insanları yolundan döndərəcəyinə görə narahatdır. Daimi narahatlıq isə əsəbləri kövrəldir və insanı zəiflədir. Buna görə diablo asanlıqla səhvlər edə bilir. Hesablamadan hərəkət edə bilir. Məsələn, başqasının anasını asanlıqla söyə bilir. Beləliklə, öz anasının hörmətini də başqasının ayaqları altına atmış olur. Bu cəsarətə 2 səbəb göstərə bilərəm:

1. Diabloya onunla əks cəbhədən olanın hörməti lazım deyil, o qarşı tərəfdən istənilən vəhşiliyi gözləyir, çünki özü də bu vəhşilikləri etməyə hazırdır.

2. Diablo öz idealogiyası uğrunda özünün və yaxınlarının məhv olmasına hazırdır, özü və yaxınlarınının hörmətinin bu idealogiyanın hörmətinin kölgəsində olması onun üçün elə də böyük bir problem deyil.

indi isə diablo haqqında subyektiv fikirlərim və məsləhətlərim:

Fikirlərimiz bir-birinin əksi, qarşılıqlı hislərimiz isə bir-birinin oxşarıdır. Mən də dünyanın özüm kimi insanlarla əhatə olunmasını istərdim, necə ki sən elə istəyirsən. Amma olmur. Bu dünyada sən də varsan, mən də. Və bu reallığı heç nə dəyişmir, nə sənin mənə nifrətin, nə də mənim sənə. Mən də səninlə eyni dünyada olmaq istəmirəm, ona görə də kitab zad oxuyub başqa dünyalara keçirəm. Yaşamaq üçün gözümü bağlayıram. Səni görmürəm. Sən də eynisini et.
Oxuduğum kitablarda həm səni, həm də məni təsvir edirlər. ikimizə qarşı da empatiya bəsləyirlər. Mən bu yolla sənin kimi insanları qəbul etməyə başlamışam. Sənə də məsləhət görürəm.

Qeyd: yaxşı yazar obyektiv baxmağı, empatiya qurmağı bacarmalıdır. Sən heç vaxt yaxşı yazar olmamısan. Mən isə ildə bir dəfə oluram.
ikinci qarabağ müharibəsi Bitdiyinə sevindiyim, yaxınım sağ qaldığı üçün gözümün dolduğu hadisə. Qələbə qazanmışıq! Deyib sevinməmişəm. Torpaq uğrunda döyüşüb qəhrəmanlıq göstərən insanlarla eyni düşüncə tərzinə sahib deyiləm deyə onların sevincinə və ya şücaətinə şərik deyiləm. Nə də “əgər oğlum ölübsə, axıra kimi vuruşulsun, torpaq alınsın!” Deyənlərin dərdinə şərik deyiləm. Özüm də orda olsam, böyük ehtimal, sağ qalmaq və ordakı silahdaşlarımı sağ saxlamaq üçün vuruşardım, qayıdanda “halal olsun, böyük qəhrəmanlıq göstərdin və torpaqları aldın!” Deyilsin deyə yox. Torpaq əvvəldən sikimə deyildi, indi də deyil. Qafqazda heç nə dəyişmədi, irəlidə yenə bu tip hadisələrin ola biləcəyini təxmin etdiyimə görə ürəyim sıxılır.
təkcə mənmi edirəm deyə düşünülən şeylər Əsərin sonuna yaxınlaşarkən bu əsəri ətraflı təsvir edəcəm deyirəm öz-özümə. Hətta qeydlər də götürürəm bunun üçün. Amma bitirəndən sonra geriyə sadəcə təəssüratlar qalır və mən heç nə yaza bilmirəm.
vicdan fyodor mixayloviç dostoyevskinin karamazov qardaşları əsərində ivan alyoşa ilə dialoqunda şeytanın ona bunları dediyini iddia edirdi: “vicdan! Vicdan nədir? Onu mən özüm düzəldirəm. Niyə mən əzab çəkirəm? Çünki vərdiş etmişəm. Bəşəriyyətin yeddi min il ərzində qazandığı vərdişlərə əsasən. Bunu tərgitsək, tanrı olacağıq”.
neroche “Day in, day out” mahnısını çox sevdiyim musiqi qrupu.
(youtube: )

Time for heading home,
Together still alone.
azadlıq əgər insanın mövcud olan bütün duyğulardan olan asılılığından imtina etməsidirsə, yaşayan insanlar üçün mümkün görünmür. istəyimiz Azadlıq qazanmaq və bunun nəticəsi olaraq xoşbəxtlik əldə etməkdirsə belə biz bu istəkdən asılıyıq. Biz yalnız öz məntiqimiz daxilində yaratdığımız çərçivəli azadlığa layiq olan miskin varlıqlarıq. fyodor mixayloviç dostoyevskinin karamazov qardaşları əsərində ivanın alyoşaya danışdığı hekayədəki kimi: “Azad olan insan üçün tezliklə kimə sitayiş etməyə qərar verməkdən zəhlətökən və əzablı qayğı yoxdur.” Və ya albert camusun çöküş əsərindəki qəhrəmanın diliylə desək: “Ah, əziz dost, kim ki tənhadır, onun nə Allahı, nə də başının ağası olar, günlər gəldikcə gələr, amma çətin keçər. Ona görə də özünə bir ağa tapmalısan, indi Allah dəbdə deyil.”
müharibə vaxtı humanizm istəmək (bax: humanizmi götündən anlamaq)
2016-cı ildə, dəlisov vaxtlarımda belə bir başlıq açmışdım. Hə, humanist insan “azərbaycanlı ölsə də olar, təki azərbaycanlı ermənini öldürməsin” deyən insandır. Halaldı sizə, yenə humanist dayaz insanların boşluğunu tapıb ağızlarına sıçmısız. Alqışlayırıq. Mən sizin mənəvi dəyərlərinizin fərqli olduğunu anlayıram. Deyin ki, bizə görə insanların ölməsinin önəmi yoxdu, əsas odu qarabağ qayıtsın, buna dəyər. Humanistlər isə deyir ki, buna dəyməz. Mən hələ ki, “erməniləri öldürməyin, azərbaycanlılar ölsə də, olar” deyən bir humanistlə rastlaşmamışam. Yəqin ki, siz rast gəlmisiz deyə ümumi bir stereotip yaradıb “humanizm” sözünü ağzına alanı söyürsüz. O vaxt facebookda idi humanizmi ermənipərəstliklə qarışdıran insanlar. indi sözlüyə də gəlib çıxıblar.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20