+16 əjdaha
1. Bu gün "Dünya niyə bu qədər Amerikadan asılıdır?" Sualımıza əsas cavab ola biləcək layihədir.ikinci dünya müharibəsindən sonra müharibə boyu can qardaş olmuş ssri və abş bir birinə düşmən kəsilir.
Artıq dünyada ideologiya müharibəsi gedəcəkdi: kapitalizm vs sosializm arasındaki soyuq müharibə
Soyuq müharibənin ilk real addımı Marşall planı olur. Belə ki, 1947-ci ildə, harvard universitetində abş-ın baş katibi George C. Marshall öz layihəsindən bəhs edir. Mahiyyəti o idi ki, Müharibədən əziyyət çəkmiş, sosializm tərəfdarı olmayan ölkələrə maddi yardım göstəriləcəkdi. 15-20 milyard abşdan vəsait ayrılıb, ölkələr arasında bölüşdürüləcəkdi.
Təbii ki, abş onların qara qaş-gözünə aşiq olmamışdı. Alınan pullarla abşdan texnika, məhsullar, silah alınmalı idi. 15 il boyunca ödəməsələr də olar, lakin daha sonra faiziylə abş-a borclarını geri verməli idilər.
Ərazilərində ssri-yə aid tikili, zavod və müəssisələri bağlamalı, ləğv etməli idilər. Bir növ amerika bu pulları verərək yenə öz cibinə ticarət yolu ilə qaytaracaqdı.
Banklarda abş-ın verdiyi pul üçün bank yaradılmalı, hara xərclənəcəyinə abş qərar verəcəkdi.
Bütün bu plan da reallaşdırılır. Qərbi avroöa (bir neçə ölkə istisna olmaqla) marşall planı vasitəsilə iqtisadiyyatını bərpa edir, lakin gdolu və zərərli qida maddələri ilə tanış olur. Təəssüf ki, türkiyə bu plan vasitəsilə xeyli ziyana düşür. Əslində türkiyə özü zorla bu layihəyə özünü salır. Türkiyə ilk başda planda yox imiş.
Bu plandan yardım alan ölkələrdə, yəni, avropanın böyük hissəsində kapitalizm dərin kök salmağa başlayıb sosializmi-ssri və təsir dairəsi olan şərqi avropanı sıxışdırmağa başlayır.
Bu layihəyə cavab olaraq ssri isə öz sosialist tərəfdaşları ilə birlikdə qarşılıqlı iqtisadi yardım şurasını yaratdı.
P.s: çox kobud səhvə yol verib qarşılığına varşava müqaviləsi təşkilatıyazmışdım. O natoya cavab olaraq yaradılmışdı.