friedrich nietzsche

" der wille zur macht" adlı əsərini dilimizə "hakimiyyət əzmi" kimi tərcümə olunan və böyük qələt edilən əsər. əsər ingilis dilinə də "will to power" kimi tərcümə olunur. yəni "güc iradəsi", "güc əzmi". hakimiyyət yalnız insanlar arasında var olan ağa-qul münasibətləridir. heyvanlar arasında hakimiyyət deyil güc münasibətləri var. bir şir bir maralı hakimiyyəti altına almır, idarə etmir. yəni siyasət zad işlətmir. ya onu parçalayır, ac deyilsə də dəymir, vecinə almır. bu güc münasibətləridir. insanlar isə bir-birinə qarşı saf heyvani gücdən istifadə ilə yanaşı həm də hakimiyyət münasibətlərinə girirlər. çox uzatmayım, qısası hakimiyyət yalnız insanlara aid olduğu halda güc münasibətləri bütün canlılara aiddir. nietzschenin güc haqqında fikirləri sosioloji deyil, ontolojidir. yəni dar mənada bütün canlılara aiddir. onu hakimiyyət əzmi kimi tərcümə etmək fikirlərini yalnız insanlara aid etmək kimi olur. bu isə səhvdir.

azadlıq

insanın istədiyi hər şeyi etməsi deməkdir. bir də təkrar edirəm, insanın istədiyi hər şeyi etməsi deməkdir. o ki qaldı başqalarının azadlığına qədər olmağı, o dövlətin yarannasından sonra olur. yəni insanlar hər istədikləri şeyi edə bilirlər, ancaq bəzi şeylər var ki, həmin şeylərin onlara qarşı olmasından qorxurlar. məsələn, dövlət olmamışdan insanlar istədikləri hər şeyi edə bilirdilər. ancaq, meşədə kiminsə onları vurub öldürməsindən qorxurdular. buna görə də özlərinə qarşı edilməsini istəmədikləri hərəkətləri özləri də etməməklərinə söz verdilər və bir müqavilə bağladılar. bu müqaviləyə görə öz azadlıqlarından bir qismini kəsib müəyyən bir şəxsə verirlər, hansı ki, bu şəxs onların əvəzinə onları qoruyacaq. bu da olur ictimai müqavilə. yəni, bizim azadlıq dediyimiz şey konustitusiyada müəyyən olunmuş azadlıqlardır. bu da məhdudlaşdırılmış azadlıqdır. məsələn, bizə qarşı hər hansı qeyri-qanuni hərəkət baş versə biz özümüz mühakimə etmirik məhkəməyə veriririk. bu o deməkdir ki, özümüzün mühakimə etmək azadlığını müəyyən şəxslərə veririk. yəni, indi insanların haqqında danışdığı azadlıq dövlət tərəfindən məhdudlaşdırılmış azadlıqdır.

tanrı günahsız uşaqları öldürür deyə ateist olmaq

səhv olan yanaşmadır. məsələn, sən deyə bilərsən ki, tanrı uşaqları öldürür və bu dinlərin bizə öyrətdiyi "tanrının mərhəmətli olması" ideyasına ziddir. burda bir məntiqsizlik var və mən buna görə də tanrının varlığına inanmıram. bu başa düşüləndir. ancaq sən deyirsənsə ki, tanrı uşaqları öldürür deyə tanrıya qarşı çıxıram, bu artıq tanrıya qarşı mübarizə aparmaqdır ki, bir şeyə qarşı mübarizə aparmaq onun varlığını qəbul etməkdir. bu da birbaşa tanrının varlığını qəbul etməkdir ki, ateizmlə bir araya sığışmır. ateizm tanrının varlığını ona görə inkar edir ki, onun varlığı məntiqdən uzaqdır. bu qədər.

aksidensiya

ərəbcə qarşılığı "arras" olan termin. substansiyanın qarşılığı isə "cövhər"dir. məsələn, bir stulu sadələşdirsək ən bəsit formada bir uzun taxta onun da üstündə bir kvadrat taxta parçası olaraq qalar. bu artıq sadələşdirmənin ən son formasıdır. bunu da dəyişdirsək o artıq stul olmaqdan çıxar. məhz bu formada yapışdırılmış iki taxta parçası stulun substansiyasıdır. yəni, kökündə duran şeydir. bütün stulların kökündə bu iki taxta parçası durur. bütün stulların mahiyyəti məhz budur. bax bu substansiyadır. əgər siz ona 4 dənə ayaq qoysanız, oturanda söykənmək üçün arxasına taxta parçası əlavə etsəniz bunlar aksidensiyadır. yəni, əlavədir. bunlar olmadan da olar, ancaq rahatlıq üçün əlavə edirik. platon idealizmində varlıqlar idea aləmində məhz substansiya formasında olurlar. belə.

saint germain qrafı

saint-german hersoqu bir gün qüdsdə rohan kardinalına pontius pilatusu(isanı çarmıxa çəkən vali) tanıdığını söylədi. pilatusun evini hər xırda detalına qədər danışdı, axşam yeməyində verilən yeməklərin adlarının hamısını saydı. bunların sadəcə xəyaldan başqa bir şey olmadığına inanan rohan kardinalı zarafatca hersoqun köməkçisinə,saçları ağarmış,dürüst görünüşlü qocaya döndü: "dostum" dedi, "sahibinizin dediklərinə inanmaqda çətinlik çəkirəm.qızıl düzəldən biri olduğuna belə inana bilərəm. ancaq 2000 yaşında olmasını və pontius pilatusu gördüyünü söyləməsi heç inandırıcı gəlmir. bütün bunlar olarkən siz də ordaydınızmı?" deyə soruşdü gülərək. "xeyr,cənab kardinal" deyə cavabladı köməkçi,"cənab hersoqun xidmətində girməyim sadəcə 400 ildi"

umberto eco- foucault kəfgiri.

dövlət hüququ

həyatın istisnasız hər sferası insanlar arasındakı güc münasibətlərini əks etdirir. eləcə də siyasi sfera. dövlət hakimiyyəti müəyyən bir qrupun mənafeyinə daha çox xidmət edir. hətta ən demokratik hesab etdiyimiz dövlətlərdə belə seçki qabağı kompaniyada bunu müşahidə etmək olur. məsələn, seçki qabağı deyirlər ki, filan namizəd filan qrup insanlardan daha çox səs alacaq. hillary clinton filan qrup biznesmenlər tərəfindən dəstəklənəcək. trump orta və aşağı təbəqədən daha çox səs alacaq və s. doğurdan da bu belədir. ancaq, dövlət hakimiyyətinin hər hansı bir qrupun mənafeyini daha çox gözləməsi o demək deyil ki, həmin qrup haqlıdır, ədalətlidir. bu sadəcə o deməkdir ki, həmin qrup digərlərindən daha güclüdür. məsələn, fransa burjua inqilabında burjuaziya qalib gələ bilməsəydi böyük ehtimalla xüsusi mülkiyyətin toxunulmazlığı məsələsi bir neçə on il gecikəcəkdi və bu gün dünya tarixi tamam başqa istiqamətdə inkişaf edəcəkdi. biz bəlkə də bu gün mülkiyyət toxunulmazlığı deyilən şeyin nə olduğunu belə bilməyəcəkdik. qanun deyilən şeyi qalib gələnlər-güclülər formalaşdırır. dövlətin qanunları da güclülər yazır. burda ədalətsizlik yoxdur. çünki, yuxarıda dediyim kimi ədalətin özü də güc münasibətlərinin məcmusudur. bizim ideal dediyimiz və ideal olduğuna görə heç vaxt tətbiq oluna bilməyəcəyini iddia etdiyimiz kommunizmin özü belə güc məsələsidir. proletariat ona görə hakimiyyətə gəlmir ki, o haqlıdır. ona görə ki, o güclüdür. öz gücündən istifadə edib burjuaziyanı məhv edir və artıq burjuaziyaya deyil, özünə xidmət edən dövlət yaradır. belə baxanda marksistlərin mülkiyyət ümumiliyi dediyi şey də ədalətli deyil. çünki, ədalət deyilən bir kriteriya yoxdur. sən nəyə əsasən deyə bilərsən ki, mülkiyyət xüsusi olmalıdı ya ümumi? sadəcə özünə sərf eləməyinlə. burjuaziya üçün xüsusi mülkiyyət ədalətlidir, proletariat üçün ümumi. hər ikisi də haqlıdır. bəs hansı qalibdir? güclü olan. bu istisnasız hər bir dövlətdə belədir.

ona görə də kimsə deyirsə ki, biz elə dövlət quracayıq ki, bütün vətəndaşların mənafeyini gözləyəcək, ya biznən məzələnir, ya da temadan ümumiyyətlə başı çıxmır. fikir verməyin o adamlara.

anna rf

weeping eyes adlı melodiyanı ilk dəfə eşidəndə dedim yəqin bizimkilərindi. çünki alətlər, musiqinin ladı filan hər şeyi ilə milli musiqiyə oxşayır. sonra axtarıb nə görsəm yaxşıdı. israildə yaradılıb qrup. qulaq asdıqca adamı özündən alır aparır. tək iradım dağa daşa çox dırmaşmamaqlarıdır. bir gün göz-qaş olub dəyəcəklər yerə, heyif olacaq o qədər istedad. Bir də Alim Qasımovla bir kompozisiya eləsələr babat olar.

(youtube: )

(youtube: )

bayram kürdəxanılı

Qafqazinfo.az-a verdiyi müsahibədə “Heç vaxt ailə qurmamışam, övladlarım yoxdur. Tüfeyli həyata düşmüşdüm, şəxsiyyətimə sığışdırmırdım ki, kiminsə balasını bədbəxt eləmək. Evlənmədiyimə görə də, peşman deyiləm" deyən meyxanaçı. ayaqda alqışlanmalıdır. narkomandı, nəşə çəkir, nə istəyir onu edər. şəxsi həyatıdır. əsas odu ki, ailənin mahiyyətin başa düşür, o məsuliyyəti hiss edir. kimisə bədbəxt eləmək istəmir.

(youtube: )

baba pünhan

külək ollam, əsərəm mən,
nəfəsinçün gəzərəm mən,
sənə qurban kəsərəm mən,
gecə-gündüz yeri səngər,
vətənin qeyrətini qoruyan əsgər,
yağı tülkü - sən hünərvər,
yağı güclü - sən oğul ər,
hünərin düşmənə göstər,
elə göstər ki,
ulu babəkimin ruhu şad olsun,
nəbinin qəbri, axıb
nur ilə dolsun,
bənizi sapsarı solsun
səni gördükdə o düşmən,
sənə qurban kəsərəm mən,
gecə-gündüz yeri səngər,
vətənin qeyrətini goruyan əsgər.

"qır at"ın yox, "qradın" var,
"dür at"ın yox, dürr adın var,
savadın var
və soyun var, soyadın var,
cihadın var
vətən uğrunda sənin,
eylə hücum,
sən cum, onun üstünə cum,
sür maşını - at qradı,
kəs başını - al muradı,
qov o köpək oğlunu
burdan yerevanə,
qov onu xanəbəxanə,
qulağın yox, nəsilin kəs ki,
yayılsın bu xəbər
cümlə cahanə,
bunu isbat elə
dünyadə hər insanə ki,
qorxutmaz əzizim,
bizi bundan sonra oon,
geyə min don,
nə klinton,
nə parij, bonn,
nə də london,
qoyuban son, deginən
onlara pardon,
çaxasan başına patron,
deyəsən ay kopoyoğlu mixail,
aləmi qatdın,
deyəsən arzuna çatdın
və müsəlmanı azaltdın,
bir üzükçün elə bir cənnəti satdın, qarabağ oldu biyaban,
bakıda doldu xiyaban,
oğulum getdi əlimdən,
qızımı doğradı düşmən,
qana qandır demisən sən,
sənə qurban kəsərəm mən,
gecə-gündüz yeri səngər,
vətənin qeyrətini qoruyan əsgər.

bilirəm qışda başın üstən əzizim,
necə sərt rüzgar əsir,
qar eləyir, şaxta kəsir.
heç sənə lazım deyil əsla,
neçə minlik "propitka",
sənə bir adicə "kurtka",
sənə bir tüklü "batinka",
sənə bir isti "kazarma",
sənə bir yaxşı "bozartma",
gəl utandırma qızartma,
günə yüz min qazanan,
gündə gəzən yüz qızınan,
öz varına özü qızınan,
azəri övladlarını ki,
bu qədər varlıdılar,
hallıdılar, pulludular, mallıdılar...
sən nə özündən çıx, əzizim,
nə də hirslən, axı sən mərdsən, igidsən, vətən üçün bir ümidsən.
külək ollam, əsərəm mən,
nəfəsinçün gəzərəm mən,
sənə qurban kəsərəm mən,
gecə-gündüz yeri səngər,
vətənin qeyrətini qoruyan əsgər!!!