azərbaycan xalqı

hər hansı sosial və ya hümanist dəyər üzərində uzlaşa bilməyən xalqdır. neçə vaxtı bunu fikirləşirəm. məsələn, aksiyalarda çıxış edən, mitinqə çıxan, haqq-hüquq tələb edən insanların 99 faizi maddi cəhətdən az təmin olunmuş insanlardır. atası rüşvət alan və özü də o rüşvət hesabına babat fırranan oğlan, əri rüşvət alan xanımlar adətən bu tip tədbirlərdə iştirak etmirlər. burdan belə nəticəyə gəlmək olar ki, o mitinqdə iştirak edən insanın hər hansı yaxını, qohumu rüşvət ala bilsə və həmin insan da o rüşvət hesabına yaxşı yaşaya bilsə o şəxs heç vaxt mitinqə çıxmaz. mitinqə çıxan insanın məqsədi, problemi rüşvətin qarşısını almaqdan çox rüşvət ala bilməməsinin yanğısı, paxıllığıdır. burda söhbət demokratik dəyərlərdən, ədalətdən getmir. heç kimin vecinə deyil bu dəyərlər. ən əsas dəyər əlin nə yolnan olursa olsun pula çatmasıdır. real həyatdan da görə bilərik bunu. bəzi siyasi cəhətdən aktiv insanlar yaxşı bir iş tapan kimi buraxırlar hər şeyin başın. çünki artıq əl pula çatıb. burda heç bir əxlaqi dəyər anlayışı yoxdur. bir-birimizə qarşı o qədər inamsızıq ki, kimin əlinə harda imkan keçdi oradaca istifadə etməyə çalışır. çünki bilirik ki, biz istifadə etməsək bizim yerimizə kimsə gəlib istifadə edib padşah kimi yaşayacaq. məsələn tutaq ki, mən rüşvət almıram deyə məni işdən qovmağa çalışırlar. onda fikirləşirəm ki, mənim yerimə gələn onsuz da rüşvət alacaq və itirən mən olacam. ona görə də nə qədər imkanım var qoy mən alım prinsipi ilə işləyirəm. qərb ölkələrində görmüsüz, məsələn, aeoroport işçiləri tətillərə çıxırlar hər hansı şüarla. və ya bir tələbəyə bir haqsızlıq olur bütün universitet tələbələri etiraz edirlər. tətil edirlər. bizdə elə şey yoxdu. mənə dəyməyən ilan min il yaşasın söhbətidir. kimə nə olursa olsun əsas odu mən rahat olum. nə vaxtsa mənim də başıma gələndə artıq gec olur. heç kim mənə görə səs çıxarmır. çünki artıq hamının dəyəri "mənə toxunmayan ilan min il yaşasın"dır. önəmli olan hansısa bir əxlaqi dəyər üzərində hamının uzlaşmasıdır. məsələn hamı bir ağızdan qəbul eləsin ki, rüşvət pis şeydir. bizdə elə deyil. əsas prinsip əlin pula çatmağıdır. qalanı xuysinim.

liberalizm vs realizm

liberalizm mahiyyət baxımından insanın yaxşı, rasional, düzgün varlıq olduğunu iddia edir.bunun da əsas təsiri john locke ilə bağlıdır. bu şəxs həm liberalizmin həm də maarifçiliyin yaradıcısıdır. maarifçilik mahiyyət baxımından insana eyni qiyməti verir. liberalizm iddia edir ki, insanlar rasional, ağıllı varlıqlar olduqlarına görə heç vaxt bir-birinin mülkiyyət hüququnu pozmaz, hüququn tapdamaz. təbii ki, john lockeni də günahlandırmaq olmaz, çünki o öz dövrünün tələbi ilə bu cür fikirləşirdi. həmin vaxt-17-ci əsrdə kral ilə yeni burjuaziya arasında mübarizə gedirdi, kralın hüquqlarının məhdudlaşdırılması baxımından bu çox önəmli nəzəriyyə idi. onun bir əsəri var. "hakimiyyət haqqında iki traktat". siyasətlə maraqlananlar oxusalar çox yaxşı olar. orda izah verir ki, bir insan nəyisə əldə etmək üçün əmək sərf edibsə bütün əldə etdiyi məhsul ona qalmalıdır zad. məsələn yolda bir alma ağacı var. üstündə meyvələri ilə. kim çıxıb o meyvəni ordan dərsə o meyvə onun haqqıdır. çünki onu əldə etmək üçün əmək sərf edib. day yetim nə bilsin ki, 19-cu əsrdə iri tmk-lar zad çıxacaq. bir insan milyardlarla dollara sahib olacaq digərləri acından öləcək.
nəsə. liberalların beynəlxalq münasibətlərə də münasibəti insanlara olan münasibəti kimidir. onlar iddia edirlər ki, dövlət öz içində necədirsə beynəlxalq münasibətlərdə də o cür davranır. buna misal kimi guya iranı göstərirlər ki, iran öz daxilində güc ilə, zorakılıq ilə idarə olunur. ona görə də beynəlxalq arenada da o cür davranır. bundan əlavə onlar iddia edirlər ki, beynəlxalq münasibətlər ölkədaxili hüquq kimi bir hüquq sistemi ilə tənzimlənməlidir. 1918-ci ildə abş prezidenti vudro wilsonun irəli sürdüyü 14 maddə buna ilk cəhddir. bu maddələrdə deyilirdi ki, guya dövlətlər bir-birinin işinə qarışmamalıdır, zırt-pırt.
realistlərin isə fikir atası makiavellidir. makiavelli insanın təbiətinə çox da pozitiv baxmırdı. necə deyərlər insanı cındır varlıq kimi qəbul edirdi. onun fikrincə insan həyatının özü başdan ayağa güc münasibətindən başqa bir şey deyildi. elə dövlət də beynəlxalq münasibətlərdə bu cür davranır. ancaq öz mənafeyini düşünür. liberallardan fərqli olaraq realistlərin fikrincə beynəlxalq arenada heç bir qanun zad yoxdur. beynəlxalq münasibətlər tam anarxiyaya əsaslanır. güclü olan öz iradəsini qəbul etdirir. çünki, qanunun olması üçün qanunu tətbiq edə biləcək dövlətlərüstü bir qurum lazımdır. o da ki yoxdur. buna görə də beynəlxalq münasibətlər heç bir qanunla tənzimlənmir, beynəlxalq hüquq deyilən şey boş və mənasızıdır. məsələn, kissinger deyir ki, hüququn mənim tərəfimdə olmağındansa, yaxşı silahlarımın olmasına üstünlük verərdim. yəni ki, hüquq zad girən kol yoxdu. sənin abş kimi dövlətə qarşı hüququn olsa nolacaq, olmasa nolacaq. onsuz da onun dediyi olur. çünki güc ondan tərəfdir.

uzaq yaşıl ada

musiqisi Emin Sabitoğlu , sözləri Vaqif Səmədoğluya məxsus mahnı. Heç kimin mahnı janrında Emin Sabitoğlunun qarşısına çıxa bilməyəcəyini göstərən sübutlardan biridir.
Öz ifasında

(youtube: )

(youtube: )

marcas de ayer

Adriana Mezzadri tərəfindən ifa olunan mahnı. O clone serialından da tanış gələcək sizə. orda da soundtrack kimi istifadə olunurdu. mükəmməl mahnıdı.

(youtube: )

o clone

neçə gündür oturub bütün soundtracklarını təzədən dinləmişəm. arada bir məndə belə şey olur. oturub bu serialın mahnılarını dinləyirəm. ya da rus saytlarında serialı tam tapıb serialın özünə baxıram. bilmirəm niyə. amma məndə nostalji hisslər yaradır. o vaxtlar daha yaxşı yaşayırdıq mı, daha saf idik mi, dünyadan xəbərimiz yox idi deyə xoşbəxt idik mi bilmirəm dəqiq. amma niyəsə həmişə o illəri yada salan nəsə bir şey olanda xəyala dalıram. əslində belə baxanda maddi cəhətdən heç də yaxşı illər deyildi. yəni heç kim deyə bilməz ki, 2003-2004-cü illərdə indikindən yaxşı yaşayırdıq. elə deyil. yəqin ki, dərdsiz, sərsiz illər olduğu üçün həsrətin çəkirəm. nə imtahan var idi, nə iş var idi, nə sevmək, nə qadınlar..yaxşı vaxtlar idi.

4 iyun 1993 gəncə qiyamı

türkiyə, iran, rusiya kimi dövlətlərin də dəstəyi ilə həyata keçirilən qiyam. belə ki, bu dövlətlərin nümayəndələri üsyannan qısa müddət əvvəl gəncədə surətlə görüşmüşdü. rusiya ilə sovetlər məsələsinə və qarabağ probleminə görə, iranla cənubi azərbaycan probleminə görə, türkiyə ilə türkçülüyün mərkəz dövlətinin azərbaycanın olması cəhdlərinə görə - qısası praqmatik olmayan xarici siyasət xəttinə görə hamı elçibəyə qarşı idi. surətin də rusiya ilə olan bomba əlaqələrini deməyə ehtiyac yoxdu yəqin ki(rəhim qazıyevin də həmçinin). süleyman demirelin də heydər əliyevlə yaxşı əlaqələri var idi. nəticəsi də belə oldu.

sözaltı sözlük

gün keçdikcə doğrudan da bezdirməyə başlayır. hər yeni gün şəxsi münasibətlər digər bütün mövzulardan daha üstün olur. biri materialistdi, biri narsistdi, biri eqoistdi. sizə nə? mənə nə? bura kim necədi necə deyil sualına cavab tapmağa gəlmisiz? ağabəy sultanovsuz atam qərdeşim? yazacağınız şeylər açıqdı da. ya məlumat xarakterli bir şey yazacan, ya da bir mövzuya şəxsi münasibətini bildirəcən. mənə lazımdı ki, sənin hansısa yazara münasibətin nədi? hansısa fikrinə etiraz eliyirsənsə yaz denən ki, bu fikrin bəyənmədim, zırt-pırt. qutardı. yoxsa ki, birinin məməşi kiçikdi, birinin əmcəyi balacadı. mənə nə bro? üstəlik də sənə nə? hər dəfə dağılmışa girəndə sol tərəfdə ancaq hansısa yazarın nickaltısına yazılmış boş-boş şeyləri görməyə məcburam və ya məcburuq? xoşun gəlmir get inboxuna yaz ki, sənnən zərreyi-zəhləm gedir. yoxsa nickaltına yazılan şeylərə baxırsan bu mənə atdı, bu mənə padxod elədi. bu elədi, bu belədi. bunun xasiyyətində özünü təsdiqetmə yoxdu, onun xarakterində filan şey var. bura loqos psixologiya mərkəzi deyil gözəl yazar. sənin kiməsə şəxsi münasibətin mənim vecimə deyil. belə baxanda səndən başqa heç kimin vecinə deyil. o bunu ifşa eliyir, bu onun facebook adresin axtarır. imkan verin arada bir həvəsnən girdiyimiz yerə bir də həmin həvəsnən girə bilək də.

john locke

ingilis siyasi fəlsəfəsində və ümumiyyətlə dünya fəlsəfə tarixində çox önəmli yeri olan şəxs. əvvəla ona görə ki, bizim bildiyimiz mənada maarifçiliyin banisidir, ikincisi də liberalizmin nəzəriyyəsinin banisidir. demək bu məllimdən əvvəl thomas hobbes adında filosof olub və o iddia edib ki, insan insanın canavarıdır. yəni bu canavarlıq insanın daxilində var, təbiətən belədir. insanlar daima canavar olduqlarına görə həmişə qorxu şəraitində yaşayıblar və bu qorxu onları sonda dövlət yaratmağa məcbur edir(ictimai müqavilə). buna görə də dövlət mütləqdir, yaxşı olar ki, tək insan idarə eləsin, bağlanmış müqaviləni heç kim pozmamalıdır və s. john locke deyir ki, insan təbiətən heç bit şey deyil. onun təbiəti ağ vərəqdir(tabula rasa). ora nə yazılsa sonacan da o olur. yəni insan hisslərinin məhsulu deyil, tərbiyənin məhsuludur. rasional varlıqdır. dərk edə bilir, düşünür, qərar verir. insan insana canavar deyil. əgər canavardırsa belə bu ona verilən tərbiyənin məhsuludur. insana anadan olannan heç nə verilmir.
thomas hobbesdən fərqli olaraq locke deyir ki, insanlar ictimai müqavilə bağlayırlar, doğrudur, ancaq bunu heç vaxt poza bilməzlər demək yanlışdır. əgər kral kayfına görə hərəkət eləmək istəsə müqavilə necə lazımdı pozula bilər. bununla bağlı "hakimiyyət haqqında iki traktat" adlı əsər də yazır hələ.
hobbes ilk milli dövlətlərin yarandığı dövrdə yaşayırdı. həmin dövrdə hər yerdə bu fikir hakim idi ki, dövlət mütləq olmalıdır. çünki, sistem dəyişikliklərində sistemin pozulma və məhv olma ehtimalı çox olur. həmin vaxt sistemi qoruyacaq avtoritarlar lazımdır. məsələn italiyada maciavelli, fransada jan boden də eyni cer düşünürdülər ki, dövlət başçısı mütləq avtoritet olmalıdır. ancaq sonradan həmin bu avtoritetlər burjuaziyanın qabağını kəsdiyinə görə onları məhv eləmək lazım oldu. necə ki, fransa burjua inqilabında olmuşdu. john locke də burjuaziyanın fikir atası idi. onun yaşadığı dövr də onu tələb edirdi.