jose marti

percy bysshe shelleyin "şairlәr dünyanın tәqdir görmәmiş idarә edәnlәridir" fikrini tәsdiqlәyәn kubalı şair, jurnalist, aktivist olan şәxsdir. marti'ni müstәqil kubanın atası adlandırmaqlarından әlavә, onu fidel castronun ilham qaynağı kimi dә dәyәrlәndirirlәr.

kubanın müstәqil olması üçün sayısız şeir, risalәlәr yazan jose'ni ispaniyaya sürgünә göndәrmişdilәr ki, bәlkә siyasәtdәn әl çәkәr. amma, bu sürgün onu biraz da hәvәslәndirmişdi. mübarizәlәrinә baxmayaraq, sonda kubaya gәlib yeni üsyan tәşkil etmәk istәyәndә ispan әsgәrlәri tәrәfindәn öldürülmüşdür.

murasaki shikibu

yapon şairi, gündәlik vә roman yazarı. tarixdә yazılmış ilk romanlardan birinin müәllifi olan bu qadın yaşadığı dövrdә (yәni, 978-1014-cü illәrdә) tәhsil alıb öz hәmcinslәrindәn fәrqlәnirdi. tarixdә yazılmış ilk romanlardan olan the tale of genji adlı әsәri güman edilir ki, әri ölәndәn sonra yazılmışdır. genji imperatorun oğlu idi hәmin dövrdә. kitab müasir әdәbiyyatdan fәrqlәnir. belә ki, kitabın sonunda nәticә yoxdur. bundan әlavә, kitabda heç bir obrazın adı yoxdur vә bu nüans da kitabın daha qarmaqarışıq olmasına gәtirib çıxarır. obrazların adının olmamasının sәbәbi isә hәmin dövrdә yaponiyada bir insanı adı ilә çağırmaq tәhqir kimi qәbul edilirdi. bu mәqamda bunu da qeyd etmәliyәm ki, yazarın әsl adı da bilinmir nәdi, murasaki shikibu onun lәqәbi idi vә tarixdә dә belә qalıb.

marie curie

əsl adı maria sklodowska olan kişilərin hakim olduğu fizika və kimya dünyasına girməyi bacaran fransız alim. 2 dəfə nobel mükafatı alan marie ilk mükafatını fizika sahəsində qazanmışdı. o, bu mükafatı əri pierre curie ilə birlikdə etdiyi radioaktivliklə bağlı işlərin nəticəsində qazanmışdılar. əri öləndən sonra isə marie ikinci dəfə kimya sahəsində nobel mükafatı aldı.

birinci dünya müharibəsi ona şüalanmanın təcrübədə necə istifadə olunmasını göstərən bir imkan verdi. bu rentgen maşını idi. bu maşın ambulansların başına qoyularaq cəbhələrə gedən həkimlərin yaralıların bədənlərindəki güllə parçalarını tapmağa kömək olurdu və bunun sayəsində yüzlərlə həyat qurtarılmışdı.