avstraliya

ismarıc qutusuna hərdən haqqında suallar gələn ölkə. çoxunu birləşdirə bilməyəcəm, son gələn məktuba cavab yazırdım, qərar verdim ki açıq yazım, sizə də faydalı olar.

sual 1. avstraliya zelandiyadan nəyə görə üstündü?
cavab: zellandiyadan üstün olduğunu deməzdim. baxır konkret hansı sahədən yanaşırsan. zellandiyadan fərqli olaraq avstraliayda böyük şəhərlər çoxdur və iş imkanları da böyükdür. infrastruktur zelandiyadan daha çox inkişaf edib (bu o demək deyil ki zelandiya zəifdi sadəcə yeniliklər avstraliyaya daha tez gəlir)
sual 2. şəkillərdəki kimi çox quraqdı yoxsa yaşşılıqdı? ya ikisinin ortasıdı?
cavab: quraq hissələr əsasən mərkəzdədir, mən east coastda yaşayıram, buranı avtomobillə 1500-2000km sürmüşəm və demək olar ki bütün sahil zonası meşəlikdir. yəni sahildə (şərq,cənub-şərq,cənub) yaşasan səhra görməyəcəksən. onsuz da əhalinin 95i bu hissələrdə yaşayır. içərilərdə yaşayış yerləri demək olar ki yoxdu
sual 3. evlər, yaşayış yerləri amerikadakı kimidi? yəni geniş səkilər yanında iri ağaclar uzun evlər filan
cavab: həyat tərzi demək olar ki abşla eynidi.
sual 4. şəkillərdə zelandiyanın təbiəti daha yaşıl görünür, avstraliya yazandaysa ancaq kenquru səhra filan gəlir avstraliyada kenquru söhbəti şişirdilib deyə ən çox onların şəkili gəlir yoxsa təbiətə görə zelandiyadan daha zəifdi?
cavab: zelandiya mülayim iqlimdə yerləşir, şimal adası ilə avstraliyanın cənub hissəsinin iqlimi oxşardı, zelandiyanı tam gəzmişəm, cənub adası avropa təbiəti kimidi, hətta cənub alpları deyirlər dağlarına. avstraliyada elə iqlim təkcə tasmaniyadadı. şimal adasının təbiəti daha zəifdi bir az quraqdı.
(ps. əgər iqlim barəsində baxmaq istəyirsənsə bunları quqlda axtar - brisbane, cairns, whitsunday, kakadu park, byron bay, townsville, hobart - görəcəksən ki müxtəlif yerlərdə müxtəlif iqlimlər var)
sual 5. kanada kimi çox sakitdi yoxsa normaldı?
cavab: kanada kimi sakitdi, elə bil əhali 7/24 istirahətdədi, hətta insan ölümü ilə əlaqəli cinayət baş verəndə sensasiya ilə qarşılanır.
sual 6. klassik sual həşəratlar, ilanlar doğurdan çoxdu?
cavab: həşəratlar hər yerdədi, evdə, çöldə, hörümçəklər, uçanlar, tarakanlar yekə-yekə yayda şəhərin ortasında ora bura qaçırlar. ilan çoxdu amma şəhərlərdə demək olar ki olmur.
sual 7. iqlimə görə hansı şəhər yaxşıdı? normal iqlimili yəni qışı öz yerində yayaı öz yerində olan
cavab: melburn - dünyanın ən yaşamalı şəhəridi statistikaya görə. təxmini havası bakı kimi olur amma qar yağmır qışda, yayı da arada çox isti olur amma hava qeyri sabitdi deyə dəniz tam qıza bilmir dənizə girmək olmur yayda, bir də külək olur zəhlətökən, bakı kimi. sydney - demək olar ki nyuyorkdu, qışı mülayim olur, nazik kurtkaynan yola vermək olur. yazı payızı superdi, amma yayda hərdən dəhşət istilər olur. brisbane - yaşadığım şəhərdi, qış demək olar olmur, təkcə qış gecələri soyuq olur o da minimum 8-9 dərəcə, gündüz 15-18 dərəcə olur soyuqlar vaxtı. hətta qışda günorta qısaqolnan gəzmək olur. yayı rütubətli tropik olduğuna görə leysanlar olur, amma hava yenə də isti olur bakı yayı kimi. evində baseyn və kondisioner varsa problem olmur -*
sual 8. ümumi pis cəhətləri nədi? entrylərdə yazdıqlarından başqa
cavab: pis cəhəti hər yerdən uzaq olması, iş tapmağın çətinliyi, oturma izni (pr) almaq üçün lazım olan balın çox olması və çətin olması, bahalı kirayə və ev qiymətləri (başqa şeylər o qədər baha deyil, xidmət sahəsini çıxmaq şərtilə)

westworld

--spoiler--



4cü seriyasından sonra man in blackin william olduğuna şübhə etdiyim, 5ci seriyasından sonra dem'k olar ki 95% əmin olduğum filmdir.

deməli düşüncəmə görə hadisələr 30 il fərqlə 2 müxtəlif zamanda baş verir (təxmini 30 il fərqlə, çünki bir çox yerdə bu 30 ilin adı çəkilir, ford doloreslə söhbətdə arnoldla* robertlə bərabər parkın yaradıcılarından biri ən son 30 il əvvəl ünsiyyətdə olduğunu deyir, qara paltarlı adam da ilk dəfə bu parka 30 il əvvəl gəldiyini söyləyir), təbii ki nolanın mementosundan sonra bu xətti necə gözəl işləyə bildiyini görmüşük.

3cün seriyanın sonunda dolores bernardla söhbətdən sonra söz verir ki öz çevrəsindən* loop kənara çıxmayacaq, amma elə bundan sonra fermaya basqın zamanı cinayətkarlardan biri ona hücum edərkən dolores xəyalında cinayətkarı deyil, qara paltarlını görür və öz çevrəsinin qanununu pozaraq ona (əslində cinayətkara) atəş açır. bundan sonra qırağa çıxanda başqa bir adam ona atəş açır ,və ya o səhnəni dolores gözündə canlandırır, ola bilsin ki gülləylə vurulmağı əvvəlki çevrəsində olmalı idi, amma dolores vurulduğunu, və ya vurula biləcəyini xatırladığı üçün bu dəfə hazırlıqlı olur və ata minib qaçır. bu səhnə bir az qarışıq gəldi mənə hələ ki çünki əgər bu keçmişdə baş verirsə o qara paltarlı adamı necə təsəvvür edə bilir, mənə qaranlıq qaldı.

bir məsələ də var. william robotlar tərəfindən vurulanda bədənində zərbənin təsirindən ləkə əmələ gəlir, belə deyək qızarır, amma qara paltarlı adama heç nə olmur. bu da 30 il ərzində texnologiyanın inkişafını və atəş sisteminin dəyişdirildiyini göstərir.

5ci seriyada isə daha çox şey açıqlanır, logan və william təzə qəsəbəyə gələndə söhbətdən məlum olur ki arnold intihar edib, amma burda digər səhnələrdəki kimi deyilmir ki bu 30 il əvvəl baş verib.
gələk ən əsas məsələyə. qara paltarlı adam lawrence adlı oğrunu bir neçə seriyadır ki tutub özü ilə aparırdı, son seriyada isə boğazını kəsib qanını tuluma yığıb teddy-yə verdi. amma bundan sonra görürük ki lawrence william və loganın olduğu səhnədə, eyni qəsəbə el lazo adı ilə peyda olur. bu hadisələrin 2 süjetdə baş verdiyini göstərən hələ ki ən böyük sübutdur.


--spoiler--

istənilən halda, ssenari kreslosunda nolan və jj abrams əyləşib. nə desən gözləmək olar.

erol ile ibrahim

işler güçler serialının son 41ci bölümünün adı, həm də qəhrəmanların çəkdiyi və çəkildiyi filmdir. yəni bir mənada, serialın içində bir filmdir, hansı ki mənə görə bir çox türk komediya filmlərindən daha uğurlu alınıb.

(youtube: )

andromeda

googleun oktyabrın 4də təqdim edəcəyi yeni, chrome os və android hibridi əməliyyat sistemi. bir çoxları telefon üçün gözləsələr də mən pclər və ultrabuklar üçün olacağını düşünürəm. yəni androidli bir kompüter və play store-dakı bütün appləri yükləmək olacaq. buna bənzər şeylər artıq var (bax: remix os)

meyxana

https://www.duo.uio.no/handle/10852/34226
oslo universitetində bir tələbənin araşdırması - Meykhana - The poetics of time and space. ərinmədim açdım oxudum, möhtəşəm iş qoyub ortaya.


--spoiler--


8.3 Street#Jargon
The use of dialect, the use of Russian words with their Azerbaijani rules of formation,
the features of aruz metre and the construction of personal onomatopoetic
combinations change the capacity for the different meanings of the words and enrich
them with different ‘extensions’. However, seeking to connect general rules of
grammar to any specific pattern of how such words are formed gives no reason to
epitomize rules, though mainly the formation of the new words can be spontaneous,
personal and ephemeral. However meykhana is a genre allowing usage of jargon in
much higher level than other local genres and traditions. Reasons for that fact could
be that the battle character of the genre invite partisipants to use the language in more
creative ways, and at the same time youngsters have a desire to show their skills
through the only tool they possess in these encounters, namely the language. I have
searched for the most used words of jargon, which I wish to focus on here. I am very grateful to F#rid who provided me with many of these words and has also explained to me the
meaning of them.
Dayday – uncle [from the word dayı]. An uncle can also mean here somebody who
can help one if one has problems.
G!rgeş [also qaqaş] – brother, not necessarily biological but corresponds to the
English colloquialism ‘bro’.
Xod getm!k, from the Russian word ходить [khodit] – to go. A literal translation is ‘to
go the walk’. It means to be tough, to bluff and also to be offensive [e.g. xoddadu –
somebody is offensive]. In the text it is translated as to go high-speed
Razborka – from the Russian verb разбираться [razbiratsya] – to deal, to solve.
Razborka is a noun, which means a conflict, also a fight.
Neşe – marijuana, opium or hashish.
Fırıldağ – a lie.
Nöş – why
Garadskoy – urban. From the Russian word for city, город [gorod].
Cındır – a person without aesthetic taste.
Selenni – villager, from the Russian word for village, село [selo].
Gatıglamag – the artificial verb made from the noun for yoghurt, which is qatıq. This
means ’to talk rubbish’. It corresponds to verbs indicating the utterance of nonsense in
English [‘to blather’].
Çuşka – most probably from the Russian чушка [chushka]. Translated literally it is a
new born piglet. The meaning corresponds to the English concept of a ‘hillbilly’.
Çuşka-muşka – onomatopoetic and diminutive combination, corresponding to çuşka,
above.
Krısa – from the Russian word for rat, крыса [krisa], meaning a miser, someone who
would not spend money if they could help it.
Daş-baş – jewellery [daş – stone; baş – head].
Farmazon – a fashionable person who cares for trends.
Bambılı [or bambulu] – an onomatopoetic word. A person without pride or honour.
Malımatan – an onomatopoetic word, usually applied to women and girls but could
also be applied to men. The meaning is close to bambili.
Xuligan [also xulig!n] – from the word for hooligan, meaning a criminal man or a
rebellious boy or man; also a boy who does not listen to his parents.


--spoiler--

zamanla geridə qaldığı üçün darıxılan şeylər

hot seat (split-screen) oyunlar. uşaq vaxtı məhlənin arxasındakı qarajda sony* playstation 1 açmışdılar. 1 məmmədə* 20 qəpik 40 dəqiqə. məsələn təksənsə 40 dəqiqə oynaya bilirdin amma 2 nəfər olanda hərə 1 məmməddən 80 dəqiqə edirdi, həm də 2 vəya çoxnəfərlik oyunlar daha maraqlı idi. crash team racing, need for speed: porsche unleashed, vigilante 8, metal slug, crash bash vardı. bəzilərini hətta 4 nəfərə qədər qoşmağı öyrənmişdik. sonralar nəsə təzə modellərdə buraxmadılar belə oyunları. halbuki dendydən, segadan yaranan vərdişlərimiz idi, evdən icazə alıb konsolu olan dostumuzun evinə gedirdik, gecəyə qədər, gözlərimiz qıpqırmızı olana qədər oynayırdıq.
təzə konsollarda futboldan (hansı ki zəhləm gedir) və ps3də blurdan başqa ciddi iki-üç nəfərlik oynamalı oyun gəlmədi. online oyunlar qurdular amma bir nəfər bir konsol şərtiylə. dramatik və şit səslənir amma oyunçu sayı artdı, insanlar daha da yalnızlaşdı.

game of thrones

deməli filmə baxanların mən də daxil olmaqla çoxu kitabı oxumadığına görə bəzi hadisələr ya çox qarışıq ya da uyğunsuz gəlir. buna görə də özüm araşdırıb bir çox qaranlıq məqamlara aydınlıq gətirmək istədim. ilk öncə hadisələrin baş vermə xronologiyasını yazacam, daha doğrusu filmdən əvvəl baş verənlər barədə (kitablarda yazılıb)

mənbə: http://gameofthrones.wikia.com

ustadların dediyinə görə westerosun tarixi təxminən 12000 il öncəyə qədər gedib çıxır, amma yazılı mənbələr 6000 il əvvəli, westerosda andallar tərəfindən yazının kəşf olunduğu vaxtı göstərir. 12 min il dedikdə təbii ki miladi təqvimi yox, kitabda təsəvvür edilən təqvim nəzərdə tutulur ki, burda da 0-cı il olaraq aegon targaryenin* birinci westerosa gəlməsi və targaryen istilasının başlanması götürülür. onu da deyim ki bu xronologiya westeros ustadlarının iddiasıdır, yəni digər xalqlar tərəfindən qəbul edilməyə bilər. məsələn, dothrakilər ilk insanın yaranma tarixini 12000 ə. yox, 1000 ə. qəbul edirlər və s.


mən daha rahat olsun deyə illəri mənfi və müsbətlə işarələyəcəm (yazıda kitabdan və filmdən spoiler var)

1ci hissə: sübh dövrü
qədim tarix: westerosda hələ insan irqindən heç kəs yoxdur. yalnız giantlar və children of the forest. meşənin uşaqları weirwood adlanan ağaca - köhnə allahlara sitayiş edirlər (starkların sitayiş etdiyi qədim tanrılardan biri - obrazların winterfellin yaxınlığındakı ağacın yanına getməyini görmüsünüz yəqin)
aegonun gəlişindəndan 12000 il əvvəl (-12000): ilk insanlar ( first men) - insan irqindən olan ilk gəlmələr əvvəllər mövcud olan quru yolu* arm of dorne vasitəsilə westerosu işğal etməyə gəlirlər. meşə uşaqları magiya ilə quru yolunu məhv edirlər və nəticədə stepstones adaları yaranır, amma ilk insanlar gəmilərlə yenidən hücuma keçirlər. westeros uğrundan müharibə başlayır. son həmlə olaraq meşə uşaqları hammer of the waters magiyasını edir, westerosu su basır və the neck adlanan bataqlıqlar yaranır.
-10000: pakt sazişi - uzun illər çəkən müharibədən sonra heç bir tərəf tam qalib ola bilmir (ilk insanlar əsasən üstün olur) isle of facedə sülh müqaviləsi imzalanır. ilk insanlar açıq ərazilərin idarəsini ələ alır, meşə uşaqları isə dağlarda və meşələrdə həyatını davam etdirir. ilk insanlar weirdwooda - meşənin köhnə allahlarına sitayişi qəbul edirlər.
dəmir adalarında məskunlaşan ilk insanlar materikdən ayrı düşür və öz mədəniyyətlərini, o cümlədən öz dinlərini qururlar. özlərini dəmirdoğumlular ( ironborn) adlandırır, boğulmuş allaha sitayiş etməyə başlayırlar.
neckdə məşkunlaşmış ilk insanlar özlərini crannogmen adlandırır və öz mədəniyyətlərini qururlar.

2ci hissə: qəhrəmanlar dövrü
-8000: uzun gecə - westerosa son olmayan qış gəlir, illərlə gün çıxmır. qaranlıq dövrdə şimalda bilinməyən yerlərdə white walkers adlanan varlıqlar ortaya çıxır, hər yeri viran edirlər. bunların qarşısını ala bilməyən meşə uşaqları və ilk insanlar birləşib white walkerləri şimala qova bilirlər. şərq mənbələrində göstərilir ki, azor ahai adlanan qəhrəman öz lightbringer adlanan qılıncı ilə ordulara liderlik edir, white walkerləri məhv edir, lakin westeros mənbələrində onun adı çəkilmir. düşmən qovulduqdan sonra brandon stark adlı memar magiya və zəhmət sayəsində divarı (the wall) tikir. o həmçinin stark xanasının, winterfellin və gecə növbətçisinin ( nights watch) də qurucusu olur və özünün şimalın kralı elan edir. qələbəyə baxmayaraq meşə uşaqları bu döyüşlərdə çox itki verir və onların sayı demək olar ki kəsilir.
nightfort divarda qurulan ilk qala olur və 6000 ilə yaxın gecə növbətçisinin qərargahı olur. müəyyən illər ərzində daha 18 qala tikilir.
divar tikiləndən sonra ilk insanların bəzi tayfaları divarın o tərəfində qalır və aşağı keçə bilmirlər. illər ərzində onlar sivilizasiyadan kənar qalır və krallıqlarla heç bir əlaqəsi olmur. sonradan özlərini azad xalq ( free folk) adlandırsalar da, divardan cənubdakılar tərəfindən vəhşi və barbar olaraq qəbul olunurlar. azad xalq da köhnə allahlara sitayiş edir.
gecə növbətçilərinin komandirlərindən biri meşədə tapdıqları ağdərili, mavi gözlü qadın tərəfindən aldadılır, komandir özünü gecənin kralı elan edir. starklarla azad xalqın kralı joramun birləşib gecə kralını məğlub edir və gecə növbətçisini bərpa edirlər. komandirin adı tarixdən silinir və əfsanələrdə elə gecənin kralı olaraq qalır.
Lann the Clever fırıldaq yoluyla casterly xanasını casterly qayasından ( Casterly Rock) qovur və lannister xanasının əsasını qoyur. casterly qayasının zəngin qızıl yataqlarını istismar edən xana qısa müddətdə qüdrətli və varlı bir ailəyə çevrilir.
Durran Godsgrief storms end adlı alınmaz qala inşa edir və durrandon xanasının (baratheon xanasının əcdadı) əsasını qoyur.
-8000-6000: starklar şimalda getdikcə daha çox ərazilər ələ keçirir, özlərini şimalın kralı adlandırır, digər xanaların çoxu (misal umber xanası) sadiqliklə onlara tabe olur. starklar ayı adasını dəmirdoğumlulardan alır və mormont xanasına verir. starklar bataqlıq kralı (baxma: crannogmen) ilə mübarizəni davam etdirir, the neck sakinləri məğlub olur və bataqlıq kralının son qızı starklara ərə gedir, beləliklə starklar necki ilhaq edir.
starklar onlardan sonra şimalda ən böyük güc olan boltonlarla da mübarizəni davam etdirir. illərlə sürən qanlı savaşdan sonra boltonlar 6000 il əvvəl, andalların westerosa hücum etdiyi dövrdə məğlubiyyətini elan edir.

(ardı olacaq)

tavtologiya

(bax: 92-93də gəlmişdiz də)