kök olmaq

Bəsitçə qəbul edilən kalorinin istifadə edilən kaloridən çox olmasının (baxma: calorie surplus) nəticəsində yaranan bədən tipinə endirilə bilinməyəcək durumdur. Yəni sadəcə az ye, kökəlmə məsələsi deyil. insanlar fərqli hormonal və metabolik sistemlərə malikdir. Az yeyən biri belə bu sistemlərin təsiri ilə ortalama bir insandan daha çox yağ depolaya bilir.

Bundan əlavə, həddən artıq kökəlməni çox vaxt yemə pozuntuları müşayiət edir və bu böyük ölçüdə psixolojidir. Yemə pozuntularına insanlar tərəfindən çox diqqət ayrılmasa da, bunlar çox çox ciddi mental sağlamlıq problemləridir. Bir çoxunun travmatik səbəbləri olur və "az ye" kimi məsləhətlər yerinə normal psixoloji qayğı tələb edir. Misal üçün, Binge eating səbəbilə çox çəki alan birinə "az ye, kökəlmə" demək emosional istismara bərabərdir. Bunu deməklə həmin insanın psixoloji vəziyyətini rədd edirsiniz və onu özünü günahkar hiss etdirirsiniz hansı ki, yenidən həmin şəxsi pozuntulu şəkildə yeməyə təşviq edə bilər. Çünki günahkarlıq hissindən xilas ola bilmək üçün mükafat mexanizmini yemək yeyərək aktivləşdirir. Yəni az ye deyib qınamaq tam əks təsir göstərə bilir.

Yemə pozuntuları travmatik hadisələr sonrasında inkişaf edə bilir və həqiqətən insanın əlində olmur. Misal üçün, uşaq vaxtı valideynlərdən qayğı görməmək belə insanı yemə pozuntusu sahibi olmağa yönləndirə bilir. Yemə pozuntusu mental problemdir və çox hallarda digər mental xəstəliklər kimi həqiqətən kontrolu şəxsin əlində olmur. Ciddi hallarda psixoloji müalicə tələb edir.

Travmanın özü belə insanın bədənini, hormonlarını, metabolizmini dəyişdirə bilir. Hətta travmatik xatirə aşılmadığı müddətcə də bu dəyişikliklər davam edir. Normal miqdarda yemək yeyən lakin həddən artıq yağ toplayan insanların keçmişində travmatik hadisə yaşadığı, bunu hələ də aşa bilməyib, bədən funskiyalarını əvvəlki halına qaytara bilmədiyi caselər çoxdu.

Odur ki, çəki itirmə "az ye, kökəlmə" mottosundan daha kompleks bir məsələdir. işin psixoloji tərəfi məncə ən əhəmiyyətli faktordur. Fikrim bu yöndədir ki, bir çox insanın artıq çəki itirmək üçün dietoloqa yox, məhz psixoterapevtə ehtiyacı var. Fəqət, təəssüf ki, psixoloji yardım bizə əlçatımlı qiymətlər təqdim etmir.

Çox insan öz bədəni ilə tam müsbət münasibətə sahib deyil. Buna görə, bədən haqda danışarkən lazımi qədər həssasiyyət və anlayış göstərmək vacibdir. Soz6 kimi anonim, yazarların cynical rəftara malik olduğu platformada bunları demək nə qədər naiv görünsə də, bədən haqda danışarkən müəyyən qədər anlayışlı olmağın lazım olduğuna inanıram.

yazarlara cringe yaşadan şeylər

Sözlükdə haqqında araşdırılmamış başlıqda, natamam, yavan, sadəcə yazanın öz görüşünü qısa və dayaz şəkildə ifadə edən entrylər görəndə cringe oluram. Görən kimi umbay * derek vermirəm və ya yazara qarşı qərəz toplamıram. Sadəcə cringe oluram. içimdən "ıxxx, bunu necə yaza bilərsən axı" demək gəlir.

Məsələn, yazarın sırf özü haqda informasiya verən entrylər (başlıq yazarlar haqda deyilsə, keçərlidir). Atıram, Jennifer Lawrence başlığına "mən bu aktrisanı çox sevirəm, filmlərinə baxmışam" və s. yazmaqla yetinən entrylər. Görən kimi içimdəki "Okay? Who cares?" deyən səsə mane ola bilmirəm. Əlbəttə, Yazarların entrydə özləri haqda yazmaları normaldır, amma o entrydə ancaq özünü maraqlandıran informasiya varsa, bu kimin nəyinə lazımdır? Ya da götürür bir entrydə bir-iki cümlə "mən filan şeyi belə edirəm, elə edirəm". Bizə nə səndən? Nəticədə anonim platformada yazırsan, bəlkə də, heç doğrunu danışmırsan. Bu kimi maraqlandırar?


Başqa bir misal; geniş bir anlayışı götürüb heç araşdırmadan haqqında sırf öz təfəkkürünü max 4-5 cümlə yazmaq. Məsələn, "qızlar elə olur, oğlanlar belə olur". O boyda sosial qrupları sən 4-5 cümlədə mi çözdün? Bunlar fakt olsa, əlbəttə, deyiləcək bir şey olmaz. Fakt üçün bir cümlə belə kifayətdi. Lakin yazanın heç kəsin razılaşmayacağı, relate etməyəcəyi 4-5 cümlə sırf şəxsi qənaətindən törəmiş dayaz təspitlərini görəndə "off" dedirir insana.

Təbii ki, bunları yazmasınlar demirəm, kim nə istəyər sözlük qaydaları daxilində yaza bilər. Fəqət görəndə dəhşət cringe hissi yaradır və məncə bu cür hiss etməkdə də tək deyiləm.

antoine roquentin

Roquentin mütəmadi olaraq gündəliyinə bir şeylər yazır. Yazmağa həvəsli olduğundan yox, amma özü də bilmir niyə yazır və ya yazmalıdır. Bu sualla heç maraqlanmır, bəlkə də. Yazmaqda olduğu üçün yazır. Həyatda etməli olduğuna inandığı heç nə olmadığı üçün yazmağını mənalandırmaq üçün də düşünməyə ehtiyac duymur. "Olmalı" deyə bir anlayış qalmamışdır həyatında. Heç nəyin "olmalı" olmaq üçün bir zərurətinin qalmadığını... qalmadığını yox, bu zərurətin əslində heç vaxt olmadığını və heç zaman da olmayacağını dərk etmişdir. Bunu bir ağacın köklərinə baxaraq yaşadığı epifaniyada qavramışdır.

Roquentin yerdən əlinə bir daş götürər və ona baxar, amma o daşın varlığı Roquentinə qəribə, anlaşılmayacaq bir diksinti hissi verər, daş əlindən qeyri-ixtiyari düşər, Roquentin oradaca qalar. Tərpənməz, tərpənmək üçün də bir səbəbi yoxdur. Ayaq üstə, gölün yanında, içindəki azca şirin, lakin melanxolik bir boşluq hissi, bir iç sıxıntısı ilə birlikdə. Roquentin reallıqdan, dünyadan qopmuşdur, fəqət, hələ də, oradadır. Hələ də, düşünür, danışır, insanlarla əlaqədədir və bunların hamısının da fərqindədir. Hərçənd reallıqdan qopuq, ətrafa yad əhval-ruhiyyə içərisindədir, ya da Roquentin olmaq zatən bu deməkdir. Roquentin disossiasiya və derealizasiya təcrübələrini əks etdirən möhtəşəm bir nümunə olardı.

sözaltı music

Howl's moving castle filmindən "Merry-go-round of life" (bir parça)

mental kompulsiya

istəmsizcə təkərrür edən düşüncələrə (obsessiya) qarşı fiziki davranışla yox, zehində gerçəkləştdirilən ritual. Bu kompulsiya növü fərddə kənardan müşahidə edilə biləcək davranışlar şəklində yox, onun öz zehnində etdiyi, sadəcə özünün fərqində ola biləcəyi mental praktikalar şəklində təzahür edir. Misal üçün, klassik OCD nümunəsi olan davamlı şəkildə əl yumaq kənardan müşahidə edilə bilən bir kompulsiyadır. Lakin mental kompulsiya elə deyil. Misal üçün:

- Neqativ xatirələri davamlı şəkildə beynində yenidən canlandırmaq (replaying). Güman ki, bu kompulsiya ilə fərd neqativ xatirəni bir şəkildə aşmağa çalışır. Nəticədə kompulsiyalar obsessiyaların yaratdığı təşvişi yatışdırmaq üçün formalaşan reaksiyalardır.

- Müəyyən söz və ifadələri içindən təkrarlamaq
- Fikrində saymaq
- Mental siyahılar tərtib etmək. Misal üçün, kimsə tərəfindən sevilməmək obsessiyası olan fərdin beynində sevilə biləcək xüsusiyyətlərinin siyahısını beynində çıxarmaq.
- içindən xüsusi dualar etmək

Mental kompulsiyalar xaricdən asanlıqla təyin edilə bilinmədiyi üçün fərdin və terapistinin fərqində bunun olması çətin ola bilir. Mental kompulsiyalar detektə edilmədikdə isə terapiya və ya müalicə effektiv nəticə verməyə bilər.

link_1
link_2

işıq sürəti

Əslində, bilinənin əksinə c = 299 792 458 m / s işığın iki-yol sürətidir, yəni hədəfə gedib-qayıtma sürəti. Heç kəs işığın tək-yol sürətini, yəni sadəcə hədəfə getmə sürətini bilmir. Konvensiya olaraq, işığın tək-yol sürəti də c hesab olunur, fəqət bu təcrübə ilə sübut edilməyib. Bir sözlə, işığın hədəfə çatma və hədəfdən əks olaraq müşahidəçiyə gəlmə sürətinin eyni olub-olmadığı təcrübi olaraq bilinmir. Qeyri-intuitiv səslənsə də, işığın getmə sürətinin c, qayıtma sürətinin isə sonsuz olması ehtimalı da var, hansı ki, bu işığın iki-yol sürətini yenə də c-yə bərabər edir.

Veritasium kanalında bu mövzunu müzakirə edən maraqlı bir video var:

(youtube: )