sözaltı etiraf

etiraf edirəm ki, özümü tək hiss etdiyim üçün burda özümə hesab açdım. hətta etiraf və günlük başlıqlarının altındakı yazılar daha çox təkan verdi. bəzən bugünlərin geridə qalacağını, hər şeyin müvəqqəti olduğunu, həyatın məni tamam başqa yerlərə sürükləyib aparacağının fərqində olduğum halda özümü bir yerə ilişib qalmış hiss edirəm. məndən daha çətin vəziyyətdə olanlara baxıb şükür etməkdən diksinirəm. bəlkə də, insan olmağın fitrətində var bu naşükürlük, hər dəfə dərd edəcək bir problem tapırıq. tapmayanda da yaponlar kimi meşəyə gedib intihar edirik, yəqin.
hə, təklik məsələsi. fikrim normalda da belə çox yayınır, şaxələnib budaqlanır. illərdir anlamamışam ki, mən yaxşı dinləyiciyəm yoxsa yox? çünki kimsə danışma fürsəti verən kimi ağzımı yuma bilmirəm. (baxma: oversharing) qarşıma elə biri çıxmır ki, ağzımı yumub səsimi kəsim və dediklərini maraqla dinləyim. ümumiyyətlə, bu xarakter özəlliyimə nifrət edirəm. ağıllı adam dinləməyə üstünlük verər, danışmağa üstünlük verirsənsə, sadəcə biliyini nümayiş etdirirsən. maraqlıdır ki, bəzən bölüşdüklərim barəsində paxıllıq da edirəm (baxma: mahnılar). bölüşməyə bu qədər paxıllıq edib, bu qədər bölüşmə ehtiyacım olmasına təəccüb edirəm. yenə əvvəlki fikrimə qayıdıram: çox güman, qarşımdakı insandan asılıdır.
hə, bir də, vaxtında özümdən çoxlu şeylər verdiyim insanlarla yadlaşmağın fəsadları ola bilər. səndən parçalar alıb gedəndə dediyin hər kəlməyə görə peşman ola bilirsən. mənasız gəlir e, bir də həvəsin qalmır eyni şeylərin təkrarlanmasına. bir tərəfdən də gecələr səni sıxan o ehtiyac. tam olaraq ehtiyacdır.
belə olmağa alışıram, məni öz bataqlığımdan çıxarmaq üçün uzanan əlləri də itələyirəm. həyat mottom "kaş ki" demədən yaşamaqdır. gərək onun yanına bir "heyif ki" də əlavə edim.

rus dili bilməməyin dözülməz ağırlığı

ixtisasınızda peşəkar olduğunuz təqdirdə ingilis dilini C1/C2 səviyyədə bilmək ört-basdır edir. amma cinemalarda film orijinal dilində bir-iki seans yayımlanarkən, qalan bütün seansların rus dilində olması, xala xətri qalmasın deyə azərbaycan dilində subtitle əlavə edilməsi (o da göz qanadan səhvlərlə dolu) adamın əsəblərini korlayır. bir dil kimi marağımı çəkir, səslənməsini sevirəm, dilimə də yatır. bizimkilərdə olan dili "native speaker"dən daha yaxşı danışmaq kompleksinə görə ağzımı açıb danışmağa utanıram. heç rusların bu qədər vecinə olmaz, bizimkilər o dəqiqə səhvini düzəldəcək, sonradan öyrənən olduğunu başa düşəcək və s. onu qırmağa çalışıram.
bu arada dilin əsas çətinliyi hallanmasıdır. adamlar hallanmayan nitq hissəsi qoymayıblar, sayı belə hallandırırlar. onu da boş vermişəm, qulağıma yatandan sonra dərinliyinə gedəcəm. onsuz heç bir rus "case" öyrənib danışmağa başlamır, digər dillərlə eyni məntiqi yürütmək lazımdır.

fernando pessoa

indicə "huzursuzluğun kitabı"nı bitirdim. alanda tipik "varoluşsal sancılar yaşayan feridun" kitabı olduğunu düşünmüşdüm, heç yazıçı barədə məlumatım da yox idi. "pessoa" ingilis dilində "person" demək imiş. kitabda da başqa birinin kimliyinə bürünür, nə dərdi varsa açıb tökür. ciddi mənada yorucu bir kitab oldu. onsuz da türkcə təsvirləri oxuyanda ürəyim çəkilir, pessoa da sağ olsun (?) bütün yuxularını, xəyallarını döşəyib. kitabın dilimizə tərcüməsini görməmişəm, görsəm də almazdım (nəşriyyat evlərimiz inciməsin).
ümumilikdə, bəzi fikirlər mənimkilərlə o qədər səsləşirdi ki, altından xətt çəkib "eynən!!" yazdığım oldu (mənim max yazıçı ilə ünsiyyət). başqa əsərini oxuyarammı, inanmıram. heç bu kitabın da haqqını verdiyimi düşünmürəm. məncə, bu kitabın məqsədi düşündürməkdən ziyadə, hiss etdirmək idi. açığı, son zamanlarda sözləri sadəcə olaraq, analiz edirəm, duymuram. bəlkə, başqa bir vaxt notlarıma qayıdaram və pessoanın "person"una daha çox yaxınlaşaram.

howl's moving castle

normalda "rewatch", "reread" etməyi sevən deyiləm, amma bu animasiya ilə yeni bir eraya qədəm qoydum. bir şeyə yenidən baxanda əvvəl baxdığınız zamankı halınızdan o qədər fərqlənirsiniz ki; elə bil, iki ayrı insan eyni filmi izləyir. plus yaddaşım o qədər güclü deyil ki, hər baxdığımı və oxuduğumu xatırlayım. ona görə də bu animasiyanı bəlkə əlli dəfə görməyimə baxmayaraq, oturub başdan ayağa izlədim.
o vaxt baxanda müharibəylə bağlı səhnələr mənə çatmırdı, elə bil sırf action olsun deyə göydə təyyarələr falan uçub bombalar atırdılar, yaranan təəssürat o idi. miyazakinin uşaqlığının ikinci dünya müharibəsi ilə üst-üstə düşdüyünü öyrənəndən sonra animasiyaya tamam başqa bir perspektivdən baxdım. qanlı döyüşlər, mənasız müharibələr içərisində ailə olmaq, sevgi ilə birləşmək kimi mövzulara toxunub, yaxşı ki də toxunub və gözlərimizi vizual olaraq şənləndirib. bayaq baxdım, 84 yaşı var imiş. google-da vuranda avtomatik "died" sözünü axtarıram deyə vicdan əzabı çəkdim. allah miyazaki babamıza ömür versin.

arrival

bu filmə baxdığım xeyli vaxt olar. konsepti tanış olduğu qədər, insanı narahat edir. necə yəni, gələcək yaşanıb və mən sadəcə olaraq, onu xatırlamıram? onda əvvəlcədən yazılmış "alın yazı"mı yaşayıram və əslində, seçimlərim stabil qalır?
bu toplara girməmək üçün nitşenin "amor fati"sini qəbul etməkdən başqa çarə qalmır. bəlkə də, adam düz deyirmiş, eyni həyatı dəfələrlə yaşayırmışıq. məcbur olduğun həyatı sevməkdən başqa çarə qalmır. tək bilmək istədiyim, burada öz seçimim deyə bir şeyin mövcud olub-olmadığıdır.
bu arada "on the nature of daylight" adamı aparan parçalardandır. tək olanda, yağışlı havada, mümkünsə küçədə dinləməyiniz məsləhətdir; tam atmosferə uyğun.