torres
| sözaltı21,517 | 5 | 53
əjdahalar googlla
keçən ayın ən bəyənilənləri - yazarların ən sevdiyi yazarlar - chelsea fc - sözaltı sözlük - fernando torres - sözaltı günlük - 26 fevral 2014 galatasaray chelsea oyunu - yazarların ən sevdiyi futbolçular - atletico madrid - yazarların hazırda düşündükləri
Yalnız deyilsən!
Bu duyğuların müvəqqəti olduğunu və kömək mövcud olduğunu bilmək vacibdir. Dostlarınıza, ailənizə, profesionallara müraciət etməyiniz vacibdir. Sizi dinləmək və lazım olan dəstəyi təmin etmək istəyən insanlar var.
Sözlük yazarları olaraq səni hər zaman dinləyə bilərik.
Əgər yalnız hiss edirsənsə, qaynar xəttə zəng et:
☎ 860(bax: Fernando torres)
"zehinlərimizin taleyin verdiyi bütün pislikləri əyib-bükmə, onun tikanlı tərəflərini yumşaltma bacarığına sahib olduğu möhtəşəm bir il olsun."
oxuduqda, burada yazarımızın ifadə etdiyi düşüncəsinin bugün akademik və professional fəlsəfi çevrələrdə yanaşması köhnəlmiş sayılan, ideyaları çox da dəbdə olmayan, fəlsəfəsi marjinal sayılacaq dərəcədə azsaylı tənqidi rasionalist cərəyanın nümayəndəsi olan bir qrup filosof tərəfindən şərh və müzakirə olunan karl popper'ın kant'ın ölümünün 150-ci ili münasibəti ilə söyləmiş olduğu, daha sonra esse şəklində nəşr olunmuş nitqində qeyd etdiyi, popper'ın təbirilə kant'ın fəxrlə öz kopernik inqilabı adlandırmış olduğu fikirlə ekvivalent olduğunu bilib-bilmədiyi hazırda məni dərindən düşündürən yazar -*
əslində bu cümlə bilik fəlsəfəsi haqqında o qədər dərin və geniş bir məzmun ehtiva edir ki, kompüterdə yaddaşda kiçik yer zəbt etsin deyə sıxışdırılmış bir ".zip" faylını açdıqda ortaya saçılan informasiyanın miqyasına bənzər bir tərzdə, feynman'ın (#346560) elm üçün ən çox məlumatı ehtiva edib, ən az sayda söz ilə ifadə olunan fikir hesab etdiyi atom-molekul təliminə oxşar formada, bu da minlərlə ildir haqqında düşünülüb, müzakirə olunan, minlərlə barəsində kitablar, məqalələr yazılan bilik fəlsəfəsinin - epistemologiyanın sonda gəlib çıxmış olduğu hazırkı vəziyyəti üçün analoq fikirlərdən biri olardı.
ilk növbədə birinci dəfə oxuduqda zehnimi ildırım çaxarcasına titrətmiş popper'ın nitqindən məhz o çıxarışı orijinal şəkildə burada qeyd etmək istəyirəm:
"Nature as we know it, with its order and with its laws, is thus largely a product of the assimilating and ordering activities of our mind. In Kant’s own striking formulation of this view, ‘Our intellect does not draw its laws from nature, but imposes its laws upon nature’.
This formula sums up an idea which Kant himself proudly calls his ‘Copernican Revolution’."
* vaxtilə tərcümələrlə əlaqəli dasein bəyin mənə, və bir də, deyəsən, lucifermorningstara yönləndirmiş olduğu başqa bir tənqiddən nəticə çıxararaq tərcüməni də bura qeyd edirəm glş glş
"Beləliklə, təbiət bizim onu bildiyimiz kimi nizamı və qanunları ilə, əsasən zehnimizin mənimsədici və nizamlayıcı fəaliyyətlərinin məhsuludur. Bu baxış Kant'ın öz heyrətamiz formulizasiyasnda: "Zehnimiz öz qanunlarını təbiətdən götürmür, əksinə öz [yaratdığı] qanunları təbiətə tətbiq edir".
Bu düstur Kantın özünün qürurla "Kopernik inqilabı" adlandırdığı bir ideyanı ümumiləşdirir."
Popper əlavə edir ki, əgər Kopernik öz inqilabıyla insanı kainatın mərkəzindən kənara atıb onu kainatın əhəmiyyətsiz bir parçasına çevirmişdisə, Kantın ikinci Kopernik inqilabı ilə insan yenidən o mərkəzi mövqeyinə qaldırılıdı. Eyni zamanda, olduqca gənc yaşlarında vəfat etmiş britaniyalı riyaziyatçı, wittgenstein'ın in yaxın dostu, həmçinin onun əsərlərini ingilis dilinə tərcümə edən frank ramsey'ın kosmosun nəhəngliyi qarşısında insanın nəzərə alınmaz dərəcədə kiçik miqyasının onun əhəmiyyətsizliyi kimi başa düşülməli olmamalı olduğu ilə bağlı dediyi bu romantik ancaq reallıqla ziddiyyət təşkil etməyən bu sözlərində də insanın kainat içində niyə mərkəzi statusa sahib olduğunu görə bilərik:
"Where I seem to differ from some of my friends is in attaching little importance to physical size. I don't feel the least humble before the vastness of the heavens. The stars may be large but they cannot think or love; and these are qualities which impress me far more than size does. I take no credit for weighing nearly seventeen stone."
"Bəzi dostlarımdan fərqləndiyim yer fiziki ölçüyə çox az əhəmiyyət verməyimdir. Mən kainatın sonsuz genişliyi qarşısında özümü zərrə qədər də aciz hiss etmirəm. Ulduzlar böyük ola bilər, lakin onlar nə düşünə, nə də sevə bilirlər, halbuki məni ölçüdən daha artıq dərəcədə təsirləndirən məhz bu xüsusiyyətlərdir. Təxminən 108 kq * stone britaniyada işlənən imperial ölçü sisteminə aid vahididir, 1 stone = 6.35 kq olduğuma görə bundan özümə fəxr edilməyə layiq bir pay çıxarmıram."
Protagoras'ın 2500 il əvvəl söyləmiş olduğu o söz ki, "insan hər şeyin ölçüsüdür." hələ də öz aktuallığını qoruyub saxlayır. kainatın necə işlədiyini yox, məhz necə işləməli olduğunu təyin etməkdən tutmuş əxlaqın necə təyin edilməsinə qədər, hər şeyi təyin edən insandır, onun verdiyi şərhlər, qurduğu modellər, nəzəriyyələrdir. insanın ətrafında müşahidə etdiyi, obtektiv reallıq deyə adlandırdığı hər şey onun subyektiv interpretasiyası olmadan bir məna kəsb etmir və bu reallığı necə şərh etməyimizdən asılı olaraq da onun bizə vermiş olduğu nəticələr dəyişir. müşahidədən əldə edilən faktlar özbaşına bir məna kəsb etmir, o faktları istənilən cür şərh etmək olar, ancaq məqsəd səhv çıxarılması ən çətin olan şərhi, izahı verməkdir və bu halda bilirik ki, modelimiz heç vaxt tam olaraq gəlib çatmayacağımız həqiqətə biraz da yaxınlaşmış olur və bu tipli izahların nəticəsində gələcəyə doğru məsafə qət edə bilirik. bilinən kainatda insan olmadan dünyanı öz başına buraxsaq hər şey öz təbii axarıyla davam edib öz sonluğunu tapacaqdısa, təbiətin meydana gətirdiyi insan, onun digər meydana gətirdiyi ağlınıza gələ biləcək hər şeydən fərqli olaraq, sanki, həddi-büluğa çatıb öz atasına artıq itaət və boyun əyməyən bir uşaq kimi artıq avtonom bir qütbə çevrilərək, həqiqətən bir sehrbaz kimi, təbiəti ram edib, onu var edən təbiətin onu var etməsinin səbəbini anlamadan * martin heidegger məhz bu problemlə əlləşirdi, onun elmi-texniki tərəqqiyə filan bəzilərinin anladığı formada bir etirazı yox idi, ancaq izah etməyə çalışırdı ki, bu texnologiya, bu düşünmə tərzi bir gün bizi allaha da çevirsə, bu metolodologiya ilə bu suala cavab tapa bilməyəcəyik, tamam fərqli bir zehni yanaşma yaratmalıyıq. ona görə ona yönəldilən tənqidlər də onun məramını tam olaraq başa düşmür deyə, məsələn, popper ilə heideggerin fəlsəfi düşüncəsinin bir-birilə ziddiyətli olduğunu düşünürlər. halbuki adamlar tamam fərqli domenlərdə fikir yürüdür, tamam fərqli suallara cavab tapmağa çalışırdı. bu səhvə yol verənin biri də elə popperin özüdür, baxmayaraq ki, wittgensteinın heideggerə daha tolerant münasibət sərgilədiyini görürük onun üzərindəki ağalığına son qoyaraq, öz istəklərini və arzularını onun üzərində artıq impozə edə bilir, təbii ki, hələ ki planetar səviyyədə. ancaq, çox güman kardashev şkalasının bir gün IV səviyyəsinə, yaxud da Pierre Teilhard de Chardin'in bəhs etdiyi omeqa nöqtəsinə də çataraq da bütün bilinən kainatı öz iradəsinə boyun əydirtdirəcək.
dolayısıyla, müqəddəs kitabda deyilən "tanrı insanı öz şəklində yaratdı.", yaxud renaissance humanistlərindən olan pico della mirandolanın hermetik yazılardan və neoplatonizmdən təsirlənərək söylədiyi bu sözlər (#348685) əsassız, şişirdilmiş və mübaliğəli bir insanpərəstlik deyil, gələcəkdə gəlib çatacağımız reallığın altı əsr öncəki təsviridir:
"biz səni nə göyə aid olan, nə də yerə aid olan, nə ölümlü, nə də ölümsüz olaraq yaratdıq ki, beləcə sən özünü azad və qeyri-adi bir heykəltəraş kimi istədiyin hala sala biləsən. Kobud olan ibtidai canlılar səviyyəsinə enməyə də ixtiyarın olacaq, eyni zamanda, öz dərrakən ilə yüksək ilahi mərtəbədəkilərin səviyyəsinə qalxmağa da."
görünür "tanrı"nın, yaxud təbiətin bizi yaradarkən içimizə üfürdüyü o qığılcımı hələ də içimizdə daşıyırıq deyə, nietzschenin IX simfoniyaya (#320769) qulaq asıb təsirlənərək söylədiyi kimi:
"Bu əsərə qulaq asdıqda insan ürəyində ölümsüzlük arzusuyla, səmada ulduzların arasında üzdüyünü hiss edir: ətrafdakı ulduzlar bərq vuraraq daim sayrışır və yer isə ondan daha da uzaqlaşır."
belə ehtişamlı əsərlər o qığılcımı körükləyərək ilahi bir atəşə çevirib, içimizdə tanrılara xas olan ölümsüzlük, onlar kimi ulduzlar arasında gəzmək kimi arzuların baş qaldırmasına səbəb olur...
(youtube:
)
üzv ol