adı feride amı geride


375   0   0   0
3.nəsil yazar
entry: 375
reytinq: 1,072
karma: 23
izləyən: 35
oxunma: 17,676






morisco

Azərbaycan dilində istifadə edildiyi şəklilə "mavr" sözündən törəyən morisco sözü, Yunancadakı "mavriki", ispan dilindəki "moreno/morena" kəlimələrinin bildirdiyi "tünd, qara rəngli" mənasına gələn kəlimə qrupları ilə eyni etimologiyanı paylaşır. Yunanların Afrikaya Mauritus (bugün yenə Afrikadakı ada dövləti Mavritaniya bu etimologiyadan və rekonkistadan izlər daşıyır) deməsindən qaynaqlanan bu adlandırma rekonkistadan sonra pejoratif məna daşımağa başlayaraq "morisko" yəni "mavr törəməsi, mavrcıq" anlamında istifadə edilməyə başlamışdır. Mavrlar demişkən ədəbiyyatın məşhur mavrı Otellonu ve yenə mavr sözündən törəyən, E.M. Forste-in məşhur gey romanı Maurice-i unutmayaq deyərək entry-ye xitam verirəm.

təkcə ümid qalsın

iller sonra sözlüye girmeye qerar verirem. şifremi unutmuşam, moderasiya sağolsun geri verir hesabımı. sözlüye girirem, inboxda bir neçe mesaj, bir neçe bildirim. umbaylanan, favori seçilen entryler. ilk iş olaraq yazacağım entry'nin yazılıb yazılmamasını kontrol edirem. açılmayıb; meyusluq qarışıq rahatlama hissi. iller sonra sözlüye girmeme vesile olan, qrammofon lentinin şirin xışıltısının da eşlik etdiyi nebi xezri 'nin sadeliyine reğmen vurucu sözleri, emin sabitoğlu 'nun insanın içini isiden, doğma ladları ve hüseynağa hadıyev'in billür sesinin simbiyozundan doğan, öten esrin 70'li illerinden geriye qalan hezin bir mahnının sedaları altında yazıram. dünyasının soyuq, sessiz ve qaranlıq qalmasına razı olan, bizi biz eden xatirelerinden, hetta sevgilisinin sedaqetinden bele yoxsul qalmağı seçecek qeder gözü qara sevgilinin ayrılığın astanasında olan sevgilisine yalvarışının diliyle yazıram. "tekce ümid qalsın..." deyerek pandoranın başımıza açdığı belalardan biri olan eşq belasına çare olan ümidin onda qalmasını isteyen, texniki olaraq zaten özünde olandan mehrum buraxılmamağı yaxaran bir sevgilinin diliyle, sesiyle, ahengiyle yazıram. dünenden beri dinlediyim mahnını bu qeder gec keşf etdiyimin verdiyi peşmanlıq, nedamet, utanc hissi ile qarışıq ümidin, ümidlerimizin elimizde qalmasını temenni ederek yazıram. xoş dinlemeler!

(youtube: )

su olsam sensiz akmam

Fransız senet tarixçisi ve filosofu Gaston Bachelard “su ve xeyallar” adlı felsefi essesinde ontolojik baxımdan od ve torpaq arasında bir element olaraq adlandırdığı su ile ister gündelik xeyallarımız, isterse de poetik ve metapoetik texeyyülümüz arasındaki elaqeden uzun uzadıya behs edir...daima deyişken (heraklitçi anlayış), axan, aşıb daşan suya “su olsam sensiz akmam” deyerek serhed qoyaraq durduran yıldız tilbe bu mahnıda suyun teyin edici xüsusiyyeti olan axışı, axımı öz acısıyla birleşdirir...ne de olsa acı çekerken axıtdığımız göz yaşı da madde olaraq sudan ibaret deyil mi?...“suyun acısı sonsuzdur” deyen bachelard kimi tilbenin ayrılıq acısını ifade etmek üçün istifade etdiyi su metaforu ve bize hissetdirdiyi acı da su kimi üfuqi bir sonluğa doğru axaraq sonsuzluq qazanır...mahnın neqaretinde ışıqları (ateş elementini) söndürerek, suyun axıntısını kesen tilbe sevgilisinin xatiresinin (xeyal) yeterli olmayacağını söyleyerek xeyal ve su arasındaki elaqeni düşünmeye meni vadar etdi...gece-gece bunları qaralamaq istedim...uzun zaman sonra...xoş dinlemeler!

(youtube: )

yazığım gəlir sənə

sözlükde adına "azərbaycanlı kök müğənni" (!) yazılan başlığa sahib almaz elesgerova 'nın 2000'li illerin başında oxuduğu mahnı ve bu mahnıya aba kanalında çekilen ve yayımlanan eyni adlı klip...
yeqin çoxları razılaşar; nece ki, türk pop musiqisinin pik nöqtesi 90'lar olaraq sayılır, azerbaycan pop musiqisinin de renessans dövrünü mehz 2000'li iller teşkil edir...bir qeder pop musiqisi haqqında qısa rezensiya...

pop musiqisini, ekseriyete, populyasiyanın zövqüne xitab eden ve gündelik heyata aid, adi insanların istifade etdiyi dil vasitelerinden istifade ederek bir baxıma öz mövcudiyyetini bu yolla quran musiqi janrı olarak düşüne bilerik...bu menada modern, elit ve rasional zekanın idaresinde olanların yaratdığı "tehsilli" musiqi janrları ve onların dinleyicileri terefinden irrasional olarak adlandırılıb xor görülmesine baxmayaraq, gündelik heyatın carçısı kimi bu vezifenin öhdesinden layiqince geldiyi üçün minlerce insanı arxasınca sürükleme potensialına sahibdir...belelikle, şairlerin, yazıçı ve filosofların üzerinde baş sındırıb uca mertebeye qaldırdıqları eşq, nifret, ayrılıq kimi mücerred duyğular pop musiqisi vasitesile adi insanın heyatından ve tecrübelerinden izler daşıyır ve gündelik heyatın ve insan münasibetlerinin reallığında öz eksini tapır...belelikle, mücerred olan sıravi olana dönüşerek öz ontolojik trayektoriyasını tamamlayır...
keçmiş sovet döneminde amerikalı müadilinden ferqli olaraq bu janrın adı pop yox, estrada idi...eyni zamanda amerikalı versiyadan ferqli olaraq ağır senzuraya meruz qaldığından içinde gündelik heyata aid ifadelere, argo ve söyüşlere yer yox idi...bu menada sovet dövrünün estrada müğennileri ve onların repertuarı daha çox qerbi avropa mektebine, italya ve fransadakı (bax: şanson) janrına daha yaxın, ama qonşu coğrafiyasında olan şerq musiqilerinden de bir o qeder uzaq ladları ve melodiyaları ehtiva edirdi...bu sebebden 2000'lerle birlikde sovet mektebinin davamçılarının ve o dönemin estrada tehsili alanların azerbaycan musiqisinde yeni ortaya çıxan bezi deyişikleri "türk boğazı", "fars milizmaları" vs kimi tenqidi fikirlerini bu kontekstde düşünmeliyik...

keçek esas meseleye, bu entry'ni yazmağıma sebeb olan mahnıya...almaz'ın bu mahnısı azerbaycan pop'unun en seciyyevi nümunelerinden biridir...zamanında sovet estradasının mehrum qaldığı qabaqcıl musiqi aparaturasının kömeyile müasir elektronik musiqi janrında aranjirovka, zaman zaman sözlerin musiqi ile uyuşmamasından doğan aritmiya ve "yazığım gelir sene" kimi sıradan dile aid ifade mahnının dile dolanmasını tezleşdirir...mahnının metni ve yadda qalan musiqisi almazın ifası ve aktyorluğuyla birleşerek güclü ferdiyyet duyğusuna sahib, introspektiv monoloquyla etrafında olub biteni etinasızlıqla qebul eden, klipde de gördüyümüz kimi kişilere meydan oxuyan, müsteqil bir qadın portreti inşa edir...belelikle, entrynin başında da qeyd etdiyim kimi, sovet dövrünün senzuradan nesibini almış, ciddi ve bir qeder monoton estrada repertuarını dekonstruksiyaya uğradır ve estradadan pop'a keçişi süretlendirir...
xoş dinlemeler...

(youtube: )

10

tarkan 'ın 7 illik fasileden sonra 15 iyun'da çıxacaq son albomunun adı...

skeletons

bu il kievde keçirilecek eurovision mahnı müsabiqesinde azerbaycanı temsil edecek mahnı...

(youtube: )

the discovery

netflix istehsalı bu ilin mart ayında yayımlanacaq ölümden sonra heyat temalı elmi-fantastik eşq filmi...trailerini izleyib, qısa sinopsisini oxuyandan sonra nedense eternal sunshine of the spotless mind filmini xatırlatdı mene...bir sözle gözlemeye deyer...

(youtube: )

the watcher

jorge luis borgesin orjinal adı "el centinela" olan varoluşa, içimizdeki "men ve başqası" ayrımına, dualizmine aid mükemmel bir şeiri...

the light enters and i remember who i am; he is there.
he begins by telling me his name which (it should now be clear) is mine.
i revert to the servitude which has lasted more than seven times ten years.
he saddles me with his rememberings.
he saddles me with the miseries of every day, the human condition.
i am his old nurse; he requires me to wash his feet.
he spies on me in mirrors, in mahogany, in shop windows.
one or another woman has rejected him, and i must share his anguish.
he dictates to me now this poem, which i do not like.
he insists i apprentice myself tentatively to the stubborn anglo-saxon.
he has won me over to the hero worship of dead soldiers, people with whom i could
scarcely exchange a single word.
on the last flight of stairs, i feel him at my side.
he is in my footsteps, in my voice.
down to the last detail, i abhor him.
i am gratified to remark that he can hardly see.
i am in a circular cell and the infinite wall is closing in.
neither of the two deceives the other, but we both lie.
we know each other too well, inseparable brother.
you drink the water from my cup and you wolf down my bread.
the door to suicide is open, but theologians assert that, in the subsequent shadows of the
other kingdom, there will i be, waiting for myself.

3%

Pedro Aguilera terefinden çekilmiş, braziliya istehsalı distopik janrda çekilmiş serial... bu janrı sevenlere gelsin...

(youtube: )

valentijn de hingh

homoseksuallığın qadağan olduğu 72 ölkenin bayraqlarından tikilmiş paltar geyerek lgbtq haqqlarına diqqet çekmek isteyen transgender model...

insagram: link link

bajirao mastani

Sizi bilmirem amma mende bele olur…sözler sanki çırpınır beynimde, yazmam üçün, onları kağıza tökmem üçün durmadan beynimde dolanırlar…hani bezen insanın asqırmağı gelir ama asqıra bilmir, burnu qıcıqlanır…ele bir veziyyet olur mende…ama bu defe beynimde…kelimeler onlara duygular vermeyim üçün, duygularım da onların kelime hemcinslerini tapmağım üçün meni rahat buraxmır…bu ve bu güne kimi yazdığım entrylerin çoxu beynimde dolaşan "kelime cinleri" ile çekişmemin sonucu ortaya çıxıb…elqerez, özünemexsus desti-xetti olan hind kinomatoqrafları arasında teqib etdiyim sanjay leela bhansali’nin 2015-ci ilde çekdiyi son filmi…

Bir qeder hind filmleri haqqında kiçik premise…zövqlerin ve beyenilerin deyişime uğraması haqqında nese düşünende, hind filmlerine olan yanaşmanın iller içinde deyişmesi faktı durur gözümün qabağında…böyüklerimizin kinoteatrlarda hind filmi izlemek üçün quyruğlara girdiyini anlatdıqları hekayetlerden, o döneme aid foto albomlarda ve xatire defterlerinde dönemin populyar hind aktyor ve aktrisalarından olan rekxa, xema malini, zinet aman, dxarmendra vs. şekillerinin olduğuna şahid ola bilersiniz...hele de heç bir veçhle tapa bilmediyim, Azerbaycan televiziyası dönemlerinden “fantaziyalar alemi” adlı hind filmlerindeki reqs ve musiqilerden ibaret klipler ( o dövrde klip anlayışı hele formalaşmamışdı) olduğu qısa xronika…sonra ise birden-bire hind filmleri tü-kaka oldu…subkultura olaraq adlandırılmağa başlandı…bu barede menim öz fikirlerim var ama sosyolojik araşdırma ile daha deqiq diaqnoz qoyula biler bu qeribe fenomene…elbette her film sektorunun gülünc, absurd filmleri var…hollivudun özünün de…sadece bollivudun şişirdilmiş döyüş sehneleri, banal ve bayağı melodramaları, abartılı eşq hekayetleri, trajikomik strukturu ne qeder gülünç görsense de böyüklüyüne göre ve film istehsalına göre dünyanın en neheng film senayelerinden olan bollivudun samballı işlere de imza atdığı gerçeyini deyişdirmir…eynile hollivud zaman-zaman bollivud ulduzlarını da öz film senayesine idxal edir...ayşvariya rai, behs edeceyim filmde oynayan priyanka çopra (quantico adlı serialda baş rol oynayır) ve deepika da eyni şekilde hollivud film senayesine ayaq basan aktrisalardan sayıla biler...
bu samballı işlerden biri olan (bax: devdas ) haqqında yazmışdım…her ne qeder kıyıda-köşede dursa ve reğbet görmese de replikalarını ve sehnelerini ezbere bilecek qeder çox izlemişem ve zaman-zaman açıb reqs sehnelerini izleyirem hele de…

Reqs demişken, devdası ilk izlediyim zaman uşaqlıqdan bayaq da qeyd etdiyim, “fantaziyalar aleminde” rubrikasında olan bir reqsi mene xatırlatdı…kathak reqsini…reqsin dini ritualın tezahür forması olan hind medeniyyetinde klassik hind reqslerinden biridir kathak…katha sanskrit dilinde "hekaye" demekdir... qadına ve kişiye xas xüsusiyyetleri özünde cemleşdiren, el ve ayaq hereketlerinin işaret diline mexsus menaları olan ve reqsle hekaye neql etmeyi özünde birleşdiren reqsdir..ve çox çetindir…devdas’da madhuri dikşitin “kahe chad mohe” reqsi kimi…krişnanın süd sağan çoban qızlarla olan hekayesini anlatan bu reqsi açıb-açıb izleyirem…madhurinin el-ve ayaq hereketlerini, yürüyüşünü, bedeninin her üzvünü (gözlerini ve qaşlarını bele reqsin ritmleri ile oynadır köpek qızı ) ritmik hereketlere uyğun olaraq “dillendirmesi” adamı valeh edir…

Bajirao-mastani filmi ile de yene eynile bir reqs vasitesi ile tanış oldum tesadüfen…youtube’da rastladoğım bu video

(youtube: )
meni filme baxmağa vadar etdi…

film real tarixi hadiselere ve personajlara dayanır…18.ci esr hindistanda moğol imperiyasına qarşı savaşan bajirao ve onun müselman olan sevgilisi mastani’nin eşq hekayetinden behs edir…dövrün adet-enenelerini, brahminler ailesinden gelen ve evli olan bajirao’nun müselman olan mastani ile evlenmesinin qarşısında duran engeller filmde gözel ışıqlandırlır…elbette bu eşqin 3.cü terefi priyanka chopra terefinden istenmeyen ve üzerine gül qoxlanan fedakar qadın kaşi…filmde menim en çox üzüldüyüm obrazlardan biridir kaşi…mesumiyyet ve sedaqetin tecessümüdür…daha çox spoiler vermeden filmi izlemeyinizi meslehet görürem…sanjay leela bhansali’nin ifrat pendantizminin ve simmetrik mükemmeliyyetçiliyinin mehsulu olan sehneler, reqsler, rengler devdas’da olduğu qeder bu filmde de bol-bol işlenilib…şexsi qenaetime göre film, devdas qeder uğurlu alınmasa da (bax: ranveer Singh) ve deepika pandukone kimi genç dönem aktyor ve aktrisalarla tanışmağıma vesile oldu…ranveer Singh heqiqeten uğruna evi, aileni terk edecek, tehqir edilecek ve alçaldılacaq qeder xarizmatik ve yaraşıqlılığa malik bir ilah olduğunu qeyd etmeliyem…deepika da genc olmasına baxmayaraq rolün öhdesinden uğurla gelir…favorim olan mahnını ve kathak reqsini paylaşaraq entry’ni bitirirem...namaste!

(youtube: )

/ 20 »

blok -   başlıqlarını gizlət

Son bəyənilənlər