mənim payım

bu kitabı mən keçən il oxumuşam, xalid hüseyninin də kitablarının məşhur olduğu hamımızın oxuduğumuz vaxtda yox. demək istədiyim, mənim payım-ı oxuyana qədər mən artıq 10 ildir ki ədəbiyyatla iç içəydim və çoxu klassiklər olmaqla kifayət qədər kitab oxumuşdum. ama bu kitab məndə iz qoymağı bacardı. məsələ burasındadır ki, oxuduqda da, indi də mən baş personajla razılaşmıram və onu bir çox addımına görə qınayıram. bu hissəsi spoiler ola bilər: ən əsası ona oxumaq imkanı yaradan ərindən davamlı ailə olmağı gözləməsi. 3cü uşağı dünyaya gətirməsi. öz gözəlliyinə düşkünlüyü. ama bunlar detaldı, mənim şəxsi baxış bucağımdı, ümumilikdə kitabın axıcılığı və səni o dünyada hiss etdirməsi belə unudulmaz təcrübədi. siyasi aktivliyin, intellektual qruplaşmaların həyat tərzlərini göstərməsi gözləmədiyim bir storyline idi, və deyərdim ən çox marağımı oyadan da bu oldu. məncə çox adam mənim payım-ı iranda oppressiyyaya məruz qalan qadınların hekayəsi kimi təsəvvür edir, bir tərəfdən elədir də, ama daha çoxudu. bütöv bir siyasi dövrü bir qadın həyatıyla təcrübə imkanı verən bir hekayədir daha dəqiq.

millennials

1981-96cı il təvəllüdlü nəsil. mənim çox hörmətim var bu nəsilə və bir gen z kimi hardasa kimsə milleniallarla bağlı zarafat eləmək istəyəndə də icazə vermirəm -* birincisi internet başda olmaqla həyatla bağlı çox şeyi millenial qohum-tanış mənə öyrədib, ikincisi və daha əsası çox proqressiv olub əvvəlki nəsillərdən bəri ötürülən bir çox toksik ənənələrə qarşı çıxıblar. mənim ən çox hörmət etdiyim isə uşaq mövzusuna yanaşmalarıdı. istəməyən childfree olub, istəyən isə həqiqətən şüurlu valideynlik edir, uşaq psixologiyasının travmaların əhəmiyyətini dərk eliyən ilk nəsildilər məncə. gen z isə elə bil bu proqressiyanın acığına konservativliyə yönəldi. ümidim millenialların yetişdirdiyi nəsilədi

sözaltı günlük

bir podruqam var idi, fal, astrologiya bu mövzulara çox marağı var idi və həqiqətən baxa bildiyini iddia edirdi. biz təzə tanış olanda mən belə şeylərə çox inanmadığımı demişdim, o da sübut etmək üçün xəritəmə baxdı. bəzi spesifik şeylər dedi, hansı ki ancaq ən yaxınlarımla danışdığım mövzular idi. belə bir cümlə də dedi "özüvü heç yerə aid hiss etmirsən, çox suallar və şübhələrin var amma hamısı tanış olacağın bir nəfərlə son tapacaq. ondan sonra hər şey yoluna düşəcək". bu cümləyə üzümü turşutdum, o da "hə özüvü tapmağıvın kimləsə əlaqəli olmasını istəmirsən? başa düşürəm, ama burda gördüyüm budu". mən uşaqlıqda belə ağ atlı prins arzusu olan biri olmamışam. heç vaxt xilas edilmək fantaziyam olmayıb, anam belə yetişdirib. həmişə özümdən olub bütün gözləntilərim. son aylar isə, o qızın dediklərindən sonra "görəsən" deyirəm, görəsən doğurdan da bu mümkündü? görəsən kimsə əlimdən tutub illərdir çıxa bilmədiyim boşluqdan məni həmişəlik çıxara bilər?

qızın söyüş söyməsi

universitet vaxtından çox yaxın olduğum bir podruqam var, söyüşü tabu kimi görən tək podruqam idi. ama bu qız həqiqətən çox çətinliklərdən keçib və mən özlüyümdə həmişə düşünürdüm ki necə insanın ürəyi belə dolur ama onu çölə vurmur? dünən görüşmüşdük və o qədər dəyişib ki görüşmədiyimiz müddətdə. mən əvvəldən daha rahat biri olmuşam ama hər söyüşü elə açıq dilim gəlmir deməyə, o indi xətrinə dəyən kim varsa onlar barədə ürəyindən çıxanı deyirdi. düşünürəm ki söyüş dilin və özünü ifadənin çox vacib bir hissəsidir, bəzən ikrah adamı elə basır ki bunu ifadə eləməyin tək yolu qalır. həm də hiss elədim ki, xarakterində də dəyişiklik var. daha cəsarətli, daha özündənəmin olub. indi heç kimin xətrinə dəyməkdən və heç kim tərəfindən "pis görülmək"dən qorxmur. başqalarının qızların söyüş söyməsinə necə baxdığı artıq onun vecinə də deyil

palto

ekşidə belə bir cümlə oxudum bu kitab haqda : aslında akakiy akakiyeviç'in omuzlarından çekilip alınan paltosu değil, hayata olan inancı ve yaşama sevincidir. məncə kitabın canı bu cümlədə dayanır. monoton həyatından çölə çıxmağı ağlına belə gətirməyən insan həyatı zövqlə yaşayan təbəqə ilə qarşılaşır, tam ürəyində hansısa hisslər cücərərkən cəmiyyət buna imkan vermir. kitabın əvvəlində personajı belə sıxıcı bir insan olduğu üçün qınayandan sonra, əslində onu bu cür yaşama mövcud sistemin itələdiyini görürük. böyük motivası ilə bir şeyləri dəyişdirməyə çalışsa belə, əslində problem o qədər dərindədir ki, fərd olaraq belə bir dəyişim etmək real görünmür

gecəyə bir mahnı paylaş

(link: /> bu mahnı bəlkə də 10 ildi sevimlilərim arasındadı, ab havası həqiqətən ayrı və tam gecə dinləməlikdi. sadəcə sözləri artıq özümlə assossiasiya etmək istəmədiyimin fərqinə vardım bugün. "such a sorrow in her eyes" bunu mənimsəmək istəmirəm. bir neçə ay əvvəl bir fotoma podruqam demişdi necə kədərli baxırsan, üzündə gülümsəmə var ama elə bil gözlərin kədərlidi. düşünürəm yeniyetmə olanda bu istək daha çox olur, kənardan belə təəssürat yaratma istəyi. sözləri claim eləmədən sadəcə dinləyəcəm bundan sonra

sözaltı günlük

bugünki pasient 39 yaşlı, hamiləliyin sonuncu həftələri, uşaq çanaq gəlişində. Professor manevrlə baş gəlişinə gətirməyə çalışır, bir tərəfdən də pasientə sual verir, cinsiyyətini soruşur. pasientin cavabı: qızdı, baxmayaraq ki biz həmişə oğlan istəmişik ama uşaq uşaqdı.
qeyd edim ki bu almaniyada olub, selektiv abortla məşhur vətənimizdə yox. Manevr işə yaramadı, uşaq yerini qətiyyən dəyişmədi.
Orda durub bütün prosesi izləyəndə şəxsiləşdirməyə bilmədim, o uşağın yerində bir zamanlar mən idim. oğlan arzulayan ailədə çanaq gəlişi, çətin doğuş. Öz özümə düşündüm ki, uşaq sadəcə istənilmədiyini hiss edir və dünyaya gəlməyə heç də can atmır. Nə qədər qeyri-elmi bir fikir olub-olmamasına ilişmədən sadəcə bu ağrını hiss etdim.

sözaltı günlük

evimdən ötrü darıxıram ama bilirəm ki burda da qalsam, bakıya da qayıtsam hər bir halda darıxdığım şeyi əslində çoxdan itirmişəm. zaman keçir, həyat dəyişir. köhnədən tutub saxlaya bilmərəm, elə ya da belə onsuz da irəliyə baxmalıyam. ama mən bu qədər ağrılı olacağını ağlımın ucundan keçirmirdim. 2 il əvvəl necə əminliklə entry yazmışdım. "nə istədiyimi və nə qədər çox istədiyimi bilirəm" bu cümlə indilərdə tez-tez beynimdə əks-səda verir. yol boyu ağlamışam. mən burada olanda atam da ankaraya uçub. bakıda olanda özüm aparırdım həkimlərə, indi yuxularıma girir, bütün günü ürəyimdə onun narahatlığıyla gəzirəm.
adaptasiya olmaqda çətinlik çəkirəm. davamlı üzümdə narahat ifadəylə gəzməyim, içinə qapanıqlığımı personalın çoxu özündənrazılıq kimi interpretasiya edib. neyləyim ki davamlı üzümdə saxta gülüşlə gəzə bilmirəm?? qərarımı çox sorğuluyuram, bura uyğunam mı? bütün qərarlarımı sorğuluyuram, hər addımımı vaxtıykən milyon dəfə götür qoy etməyimə rəğmən elə hiss edirəm ki bütün seçimlərimin düzlüyü sual altındadı

sumqayıt

sumqayıtdan ötrü darıxmıram, nə vaxt getsəm tez zamanda ordan çıxmaq istəyirəm. harasına dönsəm hansısa köhnə dostumun evi, nə vaxtsa yanına hazırlığa getdiyim müəllimin adresi, təzə açılanda hamının doluşduğu indilərdəsə bomboş olan hansısa mağaza. hamısı sadəcə nostalgiya və ürək ağrısı verir. yenə də, günü bugünə qədər həyatımda iz qoymuş, ruhuma yaxın hiss etdirən insanları ya sumqayıtda tanımışam, ya da çoox əlaqəsiz yerlərdə tanış olub sonradan sumqayıtlı olduğunu öyrənmişəm. bu o qədər çox baş verib ki, artıq qəbullanmışam ki, hər nə qədər ordan qaçsam və bağlarımı qoparmağa çalışsam da nəsə şüuraltı bir xüsusiyyət məni dünyanın o biri ucuna getsəm də sumqayıta bağlayacaq.

darıxmaq

bu başlığa 2ci dəfə, oxşar motivlərlə yazıram. çox qəribədi ki, həmin vaxt həyatımda var olan, həmçinin sonrakı illərdə tanış olacağım insanlar indiki entrymin səbəbidi. o vaxt başqa insanları, başqa xatirələri düşünərək o entryni yazanda çevrəmdəkilərin də ən az o qədər "xatirə"-yə çevriləcəyinin yetəri qədər fərqində deyildim.
o vaxt yazmışdım ki, xatırladın, darıxdın, vəssalam. qaytarmağa çalışma. indi də eyni fikirdəyəm, amma indi bir o qədər əmin deyiləm. mümkün mənfi təcrübələri yenidən yaşamamaq üçün nə qədər müsbət təcrübə itirdiyimi hesablayıram.
o gün dostluqlarla bağlı bir edit gördüm, "məni sənli həyatımdan sonra tanıyıb sevən hamı əslində ikimizi də sevib". tərcüməm nə qədər uğurlu alındı bilmirəm -* ama bəzi insanlarla bir birivizə kökdən təsir edəndən sonra yollarınız nə qədər ayrılsa da heç vaxt tamamilə bir-birivizdən qopa bilməzsiz deyə düşünürəm. bütün bu düşüncələr sentyabrdan bəri ağlımdadı, yenə də addım atmıram. ümid edirəm ki bu başlığa yazacağım növbəti entrydə darıxmaq hissinə təslim olmağı öyrənəcəm