hypnerotomachia


243   0   0   0
hypnerotomachia
1. nəsil əcdad yazar

entry sayı:243
karma xalı: 115
izləyənlər: 15
sifariş sayı: 0







son yazdıqları| | əl əməyi göz nuru| favori seçdikləri| favori seçilənləri| bütün entryleri| lövhə

game of thrones seriala 2012-nin yayında başlamışam. hər il yeni sezon gözləmişəm. bu il 14 aprel mənim üçün həm də evləndiyim gün olacaq. ikiqat həyəcan var. 7 illik sevgilimə "hansına daha çox həyəcanlanıram başa düşə bilmirəm evliliyimizə mi, yoxsa game of thrones-un yeni sezonunun başlamağına mı" dedim. "ahahaha öküzsən dedi". başqası olsa yəqin ki min sifət eliyərdi. amma onu game of thrones dan daha çox sevirəm*
gregor samsa mənim üçün metamorfoz çox əhəmiyyətli kitab olub. kafka cəmiyyət və ailə normlarına uyğun yaşamayan insanın taleyini gregor samsa timsalında çox gözəl yazıb. samsa həşərata çevrilərək öz ailəsinin gözündə evə pul gətirən, ailəsinə baxan insandan onların normlarına uyğun gəlməyən bir varlığa çevrilmiş, hətda ailə onun ölümünə sevinmişdi.

düşündükdə heç birimiz gregor samsadan fərqli deyilik. nəinki cəmiyyətin hörməti/qəbulu, hətda öz ailəmizin sevgisi belə onların normlarına uyğun yaşadığımız müddətcə etibarlıdır. işləməir deyə evdə əzilən oğullar, fərqli cinsi kimliyə sahib olduğu üçün rədd edilən övladlar, cinsiyyəti erkək deyil deyə ana bətnində həyatına son verilən döllər, ailənin istəmədiyi insanla evləndi deyə rədd edilənlər və s. etrafımıza baxsaq onlarla gregor samsa görə bilərik. heç kimin sevgisi qarşılıqsız deyil, atanın, ananın da. hamımız gregor samsa ola bilərik, bir səhər yatağımızdan nəhəng həşərata çevrilmiş olaraq oyana bilərik.
hitler azərbaycanı alsaydı indi bmw sürürdük deyən azərbaycanlı hitlerin de uşaqlıqdan arzusu o olub ki, gələcəkdə vasmoyda qalan fazil dayının oğlu ramin 07 əvəzinə bmw təkəri qaldırsın. "mənim mübarizəm"-in her sehifəsinin 5-ci sətrinin 3-cü hərflərini birləşdirdikdə, hitlerin "bütün azərbaycanlılar bmw sürməlidir"* cümləsi ilə başlayan gizli məktubu da ortaya çıxır. əslində dünya mharibəsinin səbəbi də hitlerin bu uşaqlıq arzusu olub, əcdadının yolunu davam etdrimək istəyi olub. əcdadı kamerunda, namibiyada, tanzaniyada götündə tumanı olmayan xalqa mercedesin pəncərəsindən nizə ilə zebr ovlamağı necə bəxş etmişdisə, o da raminə bmw-də can-canaya qulaq asmağı bəxş etmək istəyirdi*.
ən zəhlə gedilən insanlar bütün insanlar, insanlıq, insan oğlu. parazit kimi yaşayırıq, sömür allah sömür. göt qurdunnan ferqimiz yoxdu. sik çevir her şeyi, her yeri. dünya bir orqan olsa, biz bu dünyanı yox edən xəstəlik olardıq. özündən başqa heç bir canlının yaşam haqqına hörmət etməmək də, öz növündən olanların yaşam haqqına hörmət etməmək də bizdədir. doğuluruq, ölməyəcək kimi yaşıyırıq, özümüz kimi mundar varlıqlardan bir-iki dənəsin də dünyaya gətirib ölüb çürüyürük. hamımız yox olsaq daha yaxşı olar, niyə dirəşirik ki?

edit: prezervativ reklamı kimi oldu lap. arxaya dünya muharibələrindən, hidrogen bombası testlərindən bir-iki kadr qoysaq, davudi sesli bir dayıya oxutsaq bunu tam olar.
isa şahmarlı bəzən çox sevdiyiniz bir musiqiçinin, sənətçinin və ya başqa bir görmədiyin ama tanıdığın və də hörmət etdiyin bir insanın ölümünü eşidəndə içində bir ağrı, narahatlıq hiss edirsən. şəxsən mənim bu ölümü eşidəndə yaşadığım hisslər belə deyil, təəssüfdən çox özümü günahkar kimi hiss edirəm. bəzən insan öldürməyin necə mundar bir hiss olduğun fikirləşmişəm. indi özümü qatil kimi hiss edirəm. bu hiss boğur məni. aylardır sözlüyə girməmişəm, sırf hisslərimi biriləriynən bölüşüb rahatlamaq adına nəsə yazmaq istədim.

isanı qiyabi olaraq, apardığı mübarizədən, reportajlarından tanıyıram. şəxsən məndə inanılmaz dərəcədə cəsur bir insan təəssüratı oyatmışdı. heç bir şey istəmirdi. 2 milyonluq bakıda özü kimi olanlara yaşamaq hüququ istəyirdi, çox gördük. biz homofobik olmasaq da, səs də vermədik etirazlarına, dəstəyimizi əsirgədik. qurdalasan o bizim hər etirazımıza qatılıb bəlkə də. əsgər ölümünə də etiraz edib bəlkə. ama indi əsgər olan çox adamın onun ölümü sikinə də deyil, söyən də var hətda. özünün də dediyi kimi, onu söyən söyməyən, yaşamına hörmət edən etməyən hamı onun ölümündə günahkardır.

isanın ölümü bir homoseksualın bezib özün öldürməyi deyil. rahat yaşamaq istəyən bir insanın cəmiyyət tərəfindən qətlidir. bax elə budur məni əsas narahat edən. burda çoxumuz daha şəffaf, daha tolerant, düzgün siyasətin işlədiyi, vaxtilə ayaq yuyanların, göt silənlərin göstərdikləri xidmətə görə hakimiyyətdə kök atmaq imtiyazının, mentalitet deyilən çürümüş, cəhalət məhsulu adətlər toplusunun olmadığı, insanın insan kimi yaşadığı cəmiyyət istəyirik. bəlkə içimizdən biri də bir gün bunları istədiyib amma sahib ola bilmədiyinı görə bezib özün öldürəcək. 8 illik ayrılıqdan sonra azərbaycana qayıdan mən, bəlkə 1 il də orada yaşaya bilməyəcəm?

bir cəmiyyəti arxasınca dartıb aparan həmişə bir ovuc insan olur, lokomativ kimi, uçurumun əksinə dartır. bu çürümüş cəmiyyəti dartıb apara bilən hələ ki yoxdur, vaqonlar lokomativi uçuruma sürükləyir. isanın iradəsi, cəsarəti belə öz yaşam haqqını əldə edə bilmək nəticəsinə gətirib çıxarmadısa, şəxsən mən öz adıma azərbaycanda nə vaxtsa normal bir həyat yaşaya biləcəyimə, bunun üçün mübarizə aparıb qalib gələcəyimə inanmıram. çünki bu ölkədə insanlar hökümətdən qorxduğu qədər allahdan qorxmur və homoseksuala göstərilən münasibətin bənzəri liberala da göstərilir, solçuya da göstərilir, dindara da göstərilir, hər cür müxalifə də göstərilir. belə bir cəmiyyətin üzvü olmaq ağırdır.

bir insanın ölümünə sevinilən bir cəmiyyətin üzvü olduğuma görə utanıram. ölünün arxasından söyən, soxub içinə otura bilməyən, "nolsun, gündə o qədər dağ kimi oğlan haqsız yerə ölür" deyib, o "o qədər dağ kimi oğlanın" haqsız ölümünə belə etiraz edə bilməyən, soxub dilin bir yerinə telefonuynan oynuyan qəhbələrin hamısı indi şirə dönüb. bu varlığı bir qara qəpiyə dəyməyən varlıqlar bu ölkənin rifahı üçün mubarizə aparan hər insanın ölümünə bənzər reaksiya verəcək. belələriynən bir xalqın üzvü olmaq utancdan başqa bir şey deyil. soxdum sizin mentalitetinizə də, düşüncənizə də, xalqınıza da, cəmiyyətinizə də, dövlətinizə də.
azərbaycansayağı türkcə gəncə türk liseyinə təzə gələn türk abi ilə şagirdlərin söhbəti.
-yemek yediniz mi?
-yox abi biz ajanda yeyejiih.
-ajanda mı? ajanda niye yiyorsunuz?

not: ajanda - not dəftəri
sankt peterburq rusiya federaiyasının 2-ci ən böyük şəhəri, 2-ci ən əsas iqtisadi və mədəniyyət mərkəzi. köhnə çar rusiyasının və rusiya imperiyasının paytaxtı. ssri dövründə adı leninqrad olmuşdur. 60 dərəcə şimal enliyindən yuxarıdakı ən böyük şəhər. qeyri-rəsmi olaraq adı peterburq kimi işlədilir. çar pyotrun rusiyanı sənayeləşdirmək və qərb dövlətlərinin inkişaf səviyyəsinə çatdırmaq istəyinin nəticəsi olaraq qurulmuş, pyotrun rusiyasının inkişaf simvolu sayılmışdır. şəhər bataqlıq üzərinə qurulmuşdur, qurulmasında pyotr şəxsən fəhlə kimi çalışmışdır. peterburqda qərbi avropa memarlıq nümunələrinin çox olmasının səbəbi, pyotrun avropada yaşadığı müddətdə burda gördüyü binalara bənzər binalar tikdirmək istəməsi idi. buna görə o avropadan bir çox memar dəvət etdirmişdi. bu səbəbdən peterburqun memari quruluşu digər rus şəhərlərindən fərqlidir.
kızılay ankaranın ən işlək hissəsi. bir çox dövlət idarələrinin, hərbi quruluşların mərkəzlərinin, əyləncə və alış-veriş mərkəzlərinin olduğu yer. hər gün 3 milyon insan burda harasa gəlir, və ya harasa gedərkən burdan keçir.
pulu olan adamın xoşbəxt olmaması xoşbəxt olmağı ya da olmamağı pul ilə əlaqələndirmək düzgün deyil. xoşbəxt olmaq hormonal bir vəziyyətdir, ətrafında olanlardan nə qədər məmnun olmağından asılıdır. insan içində doymaq hissini, məmnun qalma hissini yarada bilirsə, hisslərinin maddi vəziyyətindən olan asılılığı da azalda bilir. məsələn, normal bir insanın aldığı normal bir maşının yaratdığı hiss, varlı bir adamda ferrari alanda yaranan hiss ilə eynidir. əsas our ki ac qalmayasan. ac qalmayacaq qədər pulun varsa xoşbəxt olmamaq üçün səbəb yoxdur məncə.
ramazanda oruc tutaraq acların halını anlayan müsəlman mümkün olmayan bir şeydir. kasıbın ac qalmağı ilə oruc tutub ac qalmaq arasında çox fərq var. oruc tutanda bilirsən ki axşama oturub tıxınacaqsan. arvad mətbəxdə yemək bişirir, uşaq getdi çörək almağa, bazardan meyvəni, kolanı da almısan. fikirləşdiyin axşam yeyəcəyin yemək olur, yan tərəfdə yeməyə heç bir şeyi olmayan kasıbı fikirləşmirsən. ac qalıb aydınlanan olmur, kim deyir qələt eliyir.
avtobus dialoqları bir tanışımın başına gəlmiş ahvalatdır:
avtobusda piyan bir qaqaş oturub, başı aşağı mürgülüyürmüş. dayanacaqda avtobusa bir vəhabi minir, gəlib bunun yanına oturur. piyan qaqaş başın qaldırıb buna baxır-baxır, "parttadun ee qaqaş, parttadun" deyib, qayıdır yatmağına.
ssg #46424
oğlanlar bu məsələyə "əlim düşərlidi" kimi baxır. qızlar isə bu məsələyə "eşşəyə tərsinə mindim, bəxtim açıldı" kimi yanaşır**.
fbi yazılı papaqların qadağan olunması hökümətin təzə çəkilən yolların kənarına divar çekib, xarici qonaqlarımızın kasıblarımızı görməsinin qarşısını almaq cəhdlərinin başqa formasıdır. lazımsız hərəkətdir. cəmiyyətdəki deqradasiyanı malalayaraq ortadan qaldırmaq mümkün deyil, cəhalət onsuz da başqa formada özünü təzədən biruzə verəcəkdir.
türklərin sevmədiyimiz cəhətləri ən azından azərbaycanlılar üçün olmayan səbəblərdir. bolqarları, yunanları, serbləri, erməniləri, farsları başa düşmək olar*. osmanlı ordularının, başıbozukların, kürd qaçaqlarının, abdulhamidin osmanlı imperiyasının son zamanlarında balkanlarda, şərqdə etdiklərinin nəticəsidir. təbii ki, bu belə bütün bir xalqa 3-4 nəfərin etdiklərinə görə, və ya atalarının etdiklərinə görə nifrət etməyə səbəb vermir. bir xalqa nifrət etmək nə deməkdir, başa düşə bilmirəm.

müəyyən adətləri, vərdişləri bizə antipatik, qıcıqlandırıcı gəlsə də, bu hiss nifrətlə qarışdırılmamalıdır. hər xalqın tarixi-sosial məsələlərdən, tarixi aspektlərdən qaynaqlanan öz ənənəsi, adəti, düşüncə tərzi var. baxmayaraq ki azərbaycanlılar da türkdilli xalqdır, fərqli tarixi yaşadığımız üçün, düşüncə tərzi olaraq türkiyəli türklərdən çox fərqliyik. məsələn, necə ki bizim şərtlərimiz, çətinliklər, həyatda qalma instinkti bizim daha dvijok, "kimi sikib qabağa keçim" məntiqində millət kimi yetişməyimizə səbəb olub, türklərdə də cəmiyyətdə dindən qaynaqlanan basdırılmış cinsi hisslər insanların yanıq kimi yetişməyinə səbəb olub. yoxluq dillərinə vurub, beyin ayaqların arasına sürüşüb düşüb. milliyətçiliyin çox olması, başqa millətləri bəyənməmələrinin də səbəbi bu cür səbəblərdən qaynaqlanır. biz də viananı işğala gedən nəslin nəvələri olsaq, bizi də soxa-soxda dünya müharibəsinə salıb, qapazı qulağımızın dibindən vurub imperiyamızı əlimizdən alsalar, indiki dövlətimiz də amerikanın yaxın şərqdəki əlaltısı olsa, biz də milliyətçi olar, nostaljik hisslərlə yaşamımıza davam edərdik.

nifrət məsələsi açılanda yadıma həmişə "american history x" filmindən bir alıntı yadıma düşür. "nifrət yükdür, həyat həmişə beyni qızmış olaraq yaşamaq üçün çox qısadır*". hər hansı bir insanı milliyətinə görə dəyərləndirən*, elə bu pox kimi hisslərin altında qalıb əzilməyə məhkumdur.
musa manarov ilk azerbayanlı kosmanavt, sovet ittifaqı qəhrəmanı. milliyətcə lakdır. ilk uçuşunu 1987-də soyuz tm-4 missiyasında heyata keçirmiş, mir stansiyasına bağlanaraq orada 1 il qalmışdır. kosmosda 1 il qalan ilk insan olmuşdur. 1990-da dünyanın ilk ticari kosmik missiyası olan soyuz tm-10 tmissiyasında iştirak etmiş, mir stansiyasına yenidən qayıtmış və bu dəfə 176 gün orda qalmışdır. ümumi olarak 541 gün kosmosda vaxt keçirərək, kosmosda ən çox vaxt keçirən 8-ci kosmonavt olub. bu uçuşda həmçinin 20 saatlıq kosmik gəzinti həyata keçirmişdir.
avtobus dialoqları bunu mənə biri danışmışdı. avtobusda olmuyub, belə də çox fərqi yoxdur.
metroda basa-basda gədənin biri qıza diriyib dayanıbmış. metro stansiyada dayananda qız dönüb qaqaşa deyib "qurtardun?". gədə də guya özün sındırmıyıb deyib "yox". qız ayağın atıb çıxıb çölə, qapı bağlananda deyib "ged onda anavın ağzına boşal" oğlan peysəri yana-yana 1 stansiya da gedib, sora düşüb aşağı.
növbətçi qolçu başlıq türcəsindən hərf-hərf tərcümə olunub deyə, ifadəni ilk görəndə ən tez ağla gələn "nöbetçi golcü" semih şentürk ağlıma gəlmədi. "növbətçi qolçu" nədi ala? elə bildim başlıqda sınıqçı nömrəsi zad verəcəklər.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20