rəsulzadə olmasaydı

nə axtararsan tanrı ilə aramda
sən kimsən ki orucumu soruşarsan?
həqiqətdən gözün yoxsa haramda
başı ortaya səbəb türban soruşarsan?

rakı şərab içirsə sanane
yoxsa sənə bir zərərim içirəm
ikimizdə gəlsək tükdən körpüyə
mən dürüstsem sarhoşkende keçərəm

əsir ikən mümkün müdir ibadət,
yatıb qalxıb rəsulzadənin dua et,
sənin kimi dürzülerin üzündən,
dinindən də soyuyacaq bu millət,

işğaldakı halı əsla unutma,
rəsulzadənin dil uzatma səbəbsiz,
sən anandan yenə çıxartdın amma,
atan kimdi bilə bilməzdi şərəfsiz.

oktay sinanoğlu

21-ci əsrdə yaşamış dünyanın ən gənc professoru olan türk kvant kimyaçısı, nəzəri kimyaçı və molekulyar bioloq.

molekulyar biologiya elm dalınını qurucularındandır. 2 dəfə nobel mükafatına namizəd göstərilmişdir. türk dilinin hər ləhcəsinə əhəmiyyət və həssaslıqla yaxınlaşar.

atasının ( nüzhət haşim sinanoğlu ) bir konsul olaraq vəzifə yerinə yetirmiş olduğu bari'de doğuldu. 1939-cu ildə italiyada ıı döyüşünün başlamasının ardından ailəsiylə türkiyəyə döndü. oktay sinanoğlu , sonradan ted kolleci olan ankara yenişehir liseyinə 1953-cü ildə təqaüdlü şagird olaraq girdi və məktəbi birinciliklə bitirdi. məktəbin təqaüdüylə kimya mühəndisliyi oxumaq üzrə abş-a getdi . 1956-cı ildə abş kaliforniya universiteti berkeley kimya mühəndisliyi birinciliklə bitirdi.

1957-ci ildə massaçusets texnologiya institutunu səkkiz ayda bitirərək yüksək kimya mühəndisi oldu. " alfred sloan " mükafatını aldı. 1959-cu ildə kaliforniya universiteti berkeleyin nəzəri kimya doktorasını tamamladı. 1960da yale universitetində müəllim ( assistent professor ) oldu.

1960-1961 illərində atom və molekulların çox - elektronlu qaydası ilə " dosent " oldu. 1963-cü ildə 50 ildir həll edilə bilməyən bir riyaziyyat qaydasını elm dünyasına qazandıraraq 28 yaşında " tam professor" ünvanını aldı. 20. əsrdə yale universitetində bu sanı qazanan ən gənc təhsil üzvüdür .

1962-ci ildə orta şərq texniki universiteti mütevelli heyət tək oktay sinanoğlu'na məxsus olmaq üzrə özünə məsləhətçi professor ünvanını verdi. yale universitetində ikinci bir kürsüyə daha professor olaraq təyin edildi. 1973də almaniyanın ən yüksək " aleksander von humboldt elm mükafatı" nı ilk qazanan adam oldu. 1975də yaponiyanın " beynəlxalq seçkin alimi mükafatı" nı qazandı; yenə 1975-ci ildə xüsusi qanunla oktay sinanoğlu'na ilk və tək türkiyə respublikası professoru ünvanı verildi. 1976-ci ildə yaponiyaya türkiyə respublikası xüsusi elçisi olaraq göndərildi. özü türk-yapon mədəniyyət , elm və təhsil əlaqələrinin təməllərini atmışdır. amerikan elm və incəsənət akademiyasının ilk və tək türk üzvüdür . meksika hökuməti tərəfindən yüksək elm mükafatı " elena moshinsky " ilə mükafatlandırıldı.

dünyada yeni qurulmağa başlayan molekulyar biologiya sahəsinin ilk professorlarından biri oldu. dnt sarmalının məhlulu o şəkildə necə dayandığına şərh gətirdi. dünyanın bir çox yerində kəşfləri və nəzəriyyələri ilə əlaqədar konfranslar verdi.

1980-ci illərdə işlərini kimya elminin sadə bir şəkildə öyrədilməsinə istiqamətli bir nəzəri çərçivə üzərində sıxlaşdırdı. ancaq 1988-ci ildə nümayiş olunan işləri akademik dünyada maraq görmədi. 1993-cü ildə yale universitetindəki professorluq vəzifələrindən erkən sayıla biləcək bir yaşda təqaüdə ayrıldı. eyni il türkiyəyə dönərək yıldız texniki universiteti fen- ədəbiyyat fakültəsi kimya fakultəsində profesörlüğe təyin edildi. 2002-ci ildə bu vəzifədən də təqaüdə ayrıldı.

türkiyədə olduğu dövrdə işlərini daha çox türk milli şəxsiyyəti və türk diliylə əlaqədar milliyyətçi fikirlərini yaymağa həsr etdi. təhsil dilinin rəsmi dil olması lazım olduğunu və xarici dilin möhkəmlətməli olaraq öyrədilməsinin lazım olduğunu müdafiə edir. riyazi quruluşundan ötəri türkcənin ən yaxşı elm dili olduğunu söyləməkdədir.

həyatı boyunca kvant mekaniği'ne bir çox iştirak etmiş bir elm adamıdır. pamdirac'in də üzərində məşğul olduğu ancaq çözümleyemediği bir problemi , "kvant mexanikası " ndə , hilbert kosmosunun topology və ehtiva etdiyi yüksək simmetrik həll etdi . beləcə kimya elmini bu topolojik araşdırma ilə möhkəm bir təmələ oturtdu.

məşhur sənətçi esin afşarın böyük qardaşının .

bütün akademik işləri içində ən əhəmiyyətli 5 qaydası belədir:

many electron theory of atoms and molecules ( 1961) - atom və molekulların çox elektronlu qaydası .
solvophobic theory (1964) - çözgeniter qaydası .
network theory ( 1974) - kimyəvi reaksiya mexanizmləri qaydası .
microthermodynamics ( 1981) - mikrotermodinamik
valency interaction formula theory ( 1983) - qiymətlisən qabığı qarşılıqlı qaydası .