qoz qoyulmayası şeylər

insanların məsləhətləri.
məsləhət vermək ən asan refleksdir. vəziyyəti nə qədər pis olursa olsun, insan dönüb sənə deyə bilər ki, qaqaş bunu belə yox, belə elə. paradoks da elə buradadır: məsləhət alan adam onu ağlı ilə qəbul etsə belə, həmin nöqtədən sonra hərəkətə keçmir. çünki davranışı dəyişən informasiya deyil, təcrübədir.
psixologiyada buna yaşantısal öyrənmə deyirlər. insan eşitdiklərini yox, yaşadıqlarını daxilləşdirir. başqasının keçdiyi yol sadəcə xəritədir, amma yolun özü ancaq gediləndə anlaşılır. buna görə də insan, istər-istəməz, səhvi özü etməlidir ki, doğrusu onun yaddaşına yazılsın.
uzun sözün qısası, başqasının təcrübəsi ötürülmür, yalnız danışılır. danışılan şey isə çox vaxt səs-küy yaradır, nəticə yox. bu səbəbdən vaxt itkisinə yol açan, praktik dəyəri minimal olan bu anlayış qoz qoyulmayasıdır.

kids

rejissorluğunu larry clark'ın etdiyi 1995 istehsalı kino. kinonun mövzusu ailəsi ilə arası olmayan, küçələrlə yaxın dost olmuş azyaşlı uşaqların düşdüyü "alkoqol-narkotik-seks" üçlüsünün həm öz, həm də digər insanlara necə zərər verdiyidir. lakin clark bu süjeti bir tənqid olaraq deyil daha çox dökümentarist bir yanaşma ilə təqdim edir. zərərçəkən rollardan biri də jennie, yəni chloé sevignydir. jennie kamera qarşısına çıxanda mənim üçün kino tamamilə dəyişdi, qız həqiqətən çox gözəldir amma məsələ bu deyil, məsələ həmin gözəlliyin necə istismara uğradığıdır. deyəbilərəm ki, bu kino heç nəyə qarşı deyil, sadəcə hadisələrin öz axarı ilə necə getdiyini və necə bitdiyini realist formada ələ alır. həmçinin hamının damaq dadına uyğun düşəcək kino da deyil. a serbian film, (bax: requiem for a dream) kimi kinoları izləmiş və bəyənmisinizsə bir göz atmağınızı məsləhət görürəm.

masculin feminin

1966 istehsalı fransız rejissor jean-luc godard filmi. film əsasən siyasət, sevgi, istehlakı mövzu alır. düşünülənin əksinə ssenari "gənclik" üzrə yazılmamışdır. godard'a müsahibə zamanı "bu film gənclik barədə yazılıb?" deyə sual verildiyində, sadəcə gəncliyi izah etmək kimi asan bir məqsədinin olmadığını, daha çox dövrün ruhunu (yəni 60 ları) izah etmək istədiyini vurğulamışdır. uzun sözün qısası godard filmini daha çox gənclik üzrə fəlsəfi bir yanaşma kimi təyin etmişdir. mənim üçünsə film sadəcə suallar üzrə qurulub, başdan sona kimi. yenə gəl gör ki, heç kəs axtardığı cavab tapabilmir. filmi bitirdikdən sonra bir də kamera arxasını izləməyinizi tövsiyyə edirəm.

anathema

1990 cı ildə daniel cavanagh, vincent cavanagh, jamie cavanagh və john douglas tərəfindən qurulmuş, ilk başlarda doom metal janrında ifa edərkən, vaxt keçdikcə üslubunu dəyişərək daha çox atmosferik, melanxolik və proqressiv rock istiqamətinə yönəlmişdir. qrup ağır emosional bəstələri ilə tanınır. janr dəyişikliyi 1988-ci ildə çıxan alternative 4 və 1999-cu ildə çıxan judgement albomları ilə özünü göstərmişdir. anathema qrupu doom metal janrından proqressiv rocka keçid edən nadir qruplardandır və bu transformasiya musiqi təkamülü baxımından nümunə kimi göstərilir və vacib rol oynayır. həm sözləri ilə, həm də musiqisi ilə ağrı hissini mükəmməl formada anlayan və izah edən yeganə qruplardandır. dinləyin, dinlətdirin.

yaşamın kıyısında

2007 istehsalı, fatih akın’a cannes’da ən yaxşı ssenari mükafatını qazandırmış film. filmin adı elə ssenari haqqında spoilerdir. var olmaqla var olmamaq arasında çox incə bir xətt var və personajlar həmin xəttin düz üstündə gəzir.

baş rollarda baki davrak, nurgül yeşilçay, patrycja ziółkowska, tuncel kurtiz və hanna schygulla var. aktyor seçimi qüsursuzdur, hər hansı rolda başqa aktyor təsəvvür edə bilmirsən. hər biri tam yerinə oturub.

film, fərqli həyatların mənasız təsadüflərlə kəsişməsini ən real və səmimi formada göstərir. bremen, hamburg, istanbul və trabzon kimi bir-birinə bənzəməyən şəhərlərdə keçməsi vizual olaraq da filmi daha maraqlı edir. amma bu seçim təsadüfi deyil, sanki sevginin gücünü göstərmək üçün seçilib. insan harada, kiminlə olursa olsun, onu ayaqda saxlayan şey sevgidir. izləyin, izlətdirin.

14 fevral

böyük bir kütlə, 14 fevralı güllər, yeməklər və romantik şeylərlə qeyd etmək arzusundadır. lakin bu "qeyd etmə"lərin hamısı kapitalist bir ticarət strategiyasının oyunudur. mağazalar, gül satanlar, restoranlar vs. bu günü xeyir məqsədi güdərək romantizmi bir məhsul kimi ac millətin qabağına qoyar. xüsusi bir günü, sadəcə müəyyən bir istehlak vasitəsinə çevirmənin nəticəsi şübhəsiz ki, sevgililər gününün sadəcə materyalist bir yola doğru getməyinə və həqiqi emosialar və bağların zəifləməsinə səbəb olur. indi gələk sevgililər gününün həqiqi emosiaları azaltmasına.
böyük bir kütlə üçün sevgililər günü, sadəcə öz içlərindəki müəyyən emosiaları göstərmə fürsətidir. lakin, həqiqi emosialar və münasibət, sadəcə bir günün qeyd edilməsi ilə ölçülməməlidir. tək bir günün romantik hədiyyələrlə qeyd edilməsi tamamilə səthi bir yanaşma olmaqla birlikdə emosional dərinlikdən məhrumdur. son olaraq cəmiyyət təzyiqi haqqında.
sevgililər günü və digər sosial bayram olmağının, fərdlər üstündə yaratdığı təzyiq, azadlıq və şəxsiyyət kimi dəqiq anlayışlara təsir edər. fəlsəfi tərəfdən baxıldıqda, insanın azadlığı xarici şeylərdən asılı olmamalıdır. lakin sevgililər günü və digər sosial bayramlar fərdlərin sadəcə sosial normlara və cəmiyyətsəl gözləntilərə asılı olaraq sevgi və münasibətlərini izah edərkən çətinlik yaşamağına səbəb olabilər. jean paul sartre'nin"digər insanların gözündə varolma" fikri burada özünü biruzə verir. insanlar bu günü qeyd edərkən öz daxili emosialarına görə yox, digər insanların gözləntilərinə əsasən hərəkət etmək məcburiyyətində qalır. bu da, fərdlərin azadlığını təbii olaraq limitləyəcəkdir. sevgi, cəmiyyətin istədiyi bir şouya, bir istək ya da məcburiyyətdən uzaq olmalıdır. uzun sözün qısası, be yourself by yourself stay away from me.

antidepresan gülümsemesi

model'in levla'nın hikayesi albumundan olan ən güjdü parça. sözləri qrupun bassisti olan və eyni zamanda çox sevdiyim sənətçi can temiz'ə aiddir, təəccüblənməmək lazımdır.
ah ne tatlı sözler hazırladım, kim bilir kaç aydır.
kimse seni dinlemiyorken, konuşmak kolaydır.
kafamda durmadan bağırıp çağıran bir yabancının sesi
yüzümde kocaman yalandan bir antidepresan gülümsemesi.
sifarişi verən: Derek

yazarların çəkdikləri pişik şəkilləri

məstan yığını.

lilya 4-ever

həyatın və insanların nə qədər qəddar olabiləcəyini üzümüzə bir şillə kimi vuran rejissorluğunu lukas moodysson'un etdiyi 2002 istehsalı film. başrol lilyanın anası tərəfindən tərkedilməsi nəticəsində 16 yaşlı lilyanın pul üçün fahişəliyə başlamağı izləyənlərin içərisindəki antinatalizm düşüncələrini şiddətləndirir. filmdəki "yazıq uşaq" roluna sahib volodyanın lilya ilə dialoqları filmin ssenarisinin nə qədər mükəmməl yazıldığını açıq şəkildə göstərir. məhz bu səbəbdəndir ki, rejissora çox da iş düşməyib. rammstein'in mein herz brennt parçası ilə başlayan filmi bitirdikdən sonra bir siqaret yandırmamaq mümkün deyil. izləyin, izlətdirin!

the sacrifice

andrey tarkovskinin ölmədən əvvəl çəkdiyi son film, digər adı ilə offret. tarkovski bu filmi oğluna həsr etmişdir. freidrich nietzsche'yə və william shakespeare'ə olan göndərmələrlə başlayan film başdan mövzusunu bildirməkdədir. filmin adından da bilindiyi kimi, film qurban etməklə bağlıdır. baş rol alexander ailəsinə, sevdiklərinə, əsas da oğluna zərər gəlməsin deyə tanrıya yalvarır və bunun üçün əlində olan hərşeyi qurban etməyə hazır olduğunu bildirir. izləməmişdən qabaq ağlımda olan düşüncəni filmin içərisində görmək sevindirmişdir. bu fikir, nəyisə istəyiriksə birşeyi qurban verməliyik fikridir. filmin içərisində olan dialoqları başa düşmək üçün kifayət qədər altyapıya ehtiyacınız var. simvolları heç demirəm, tarkovski yuxularından ilhamlanan bir adam olduğu üçün simvolların bir çoxunu anlamaq mümkünsüzdür. izləməyənlərə və kino sevən hərkəsə tövsiyyə edirəm.

kuru otlar üstüne

dünən izlədiyim uzunmetrajlı nuri bilge ceylan filmi. film 3 saat olduğu üçün sıxılacağımı fikirləşdim amma heç də elə olmadı. insanın həyatda məna tapabilməyişinin günahını yaşadığı yerə, insanlara atan bir baş rol görürük filmdə. nuri bilge ceylan'ın özünün də dediyi kimi: "xoşbəxt olmayan insanlar üçün başqa yerdə xoşbəxt olabiləcəkləri təsəllisi yaxşı gəlir insanlara." oysa insan getdiyi yerə ruhunu da aparır. film sinematoqrafiya və mühit cəhətdən andrey tarkovskini anımsadır. baş rolumuz sametin nə qədər ümidsiz olduğu görünsə də yenə bir axtarış içində olduğunu görürük. nəticədə axtarış içində olmayan insan yaşayabilməz. bu səbəbdən də dərs dediyi sinifin şagirdi olan sevimdə özündə olmayan şeyləri (həyata qarşı həvəs, xoşbəxtlik, ümid) axtarır. kənddə böyümüş insanların çox yaxşı başa düşəbiləcəyi bir filmdir. şiddətlə tövsiyyə edirəm.

a short film about love

krzysztof kieslowski nin dekalogundan 6 cı film. fikrimcə film kieslowski üçün eşqin ən müqəddəs halını göstərməkdədir, bu da deməkdir ki eşqin ən müqəddəs halı platonik eşqdir. bir insana nə qədər çox məna yükləsəniz, nə qədər onu ağlınızda böyütsəniz hisləriniz də bir o qədər böyüyər. filmdəki gənc tomekin də qadına bu cür şiddətli bağlanmış olma səbəbi də budur bəlkə. tomekin eşqi aşiq olduğu qadını belə təəccübləndirmiş və cəzb etmişdir. hansı ki qadın insan münasibətlərinin sadəcə alverdən ibarət olduğunu düşünür, duyğusuz münasibətlərə girir. nəticədə dünyada hələ də eşqi üçün hərşeyi etməyə razı olan insanların varolduğu reallığı qadına aydın olur. uzun sözün qısası izlədiyim ən yaxşı eşq filmidir.