anyone


134   0   0   0
anyone 5.nəsil yazar
reytinq xalı: 701
karma xalı:135
entry sayı:134
izləyənlər:38
sifariş sayı:48

son yazdıqları| | əl əməyi göz nuru| favori seçdikləri| favori seçilənləri| bütün entryleri| saxlanılanlar| lövhə/blog


journey to the end of the night Fransız həkim, yazar Louis-Ferdinand Céline tərəfindən yazılmış bir xeyli səs-küyə səbəb olmuş, Le Monde jurnalına görə 20-ci əsrin ən yaxşı on kitabından biri kimi göstərilmişdir. Həmçinin Hakan Günday müsahibələrində oxunmalı lazım olan on kitab adı deyərkən bu kitabın adını xüsusi qeyd edirdi. Belə ki, yazarın Kinyas ve Kayra kitabına ilham mənbəyi olmuşdur. Türk tərcüməçi Yiğit Bener tərəfindən iki ilə tərcümə edilmişdir. Həddindən artıq argo sözlərin istifadə edildiyi kitab üçün fransa ədəbiyyatçıları tərəfindən xoş qarşılanmamışdır.

Hekayəmizin baş qəhrəmanı Ferdinand Bardamu anarxist biri olsa da bir anda öz istəyilə özünü müharibənin ortasında tapır. (bax: ən yaxşı roman xarakterləri) Lakin qısa icmal vermədən öncə kitabın avtobioqrafik olduğunu dilə gətirmək istəyirəm. Belə ki, kitabda baş obraza bəzən Bardamu bəzən isə Ferdinand kimi xitab edilir. Ferdinand kimi xitab edilən yerlərin yazarın həyatı ilə oxşarlıq təşkil etdiyini düşünürəm.

Səyahət etmək çox yaxşıdır. insanın xəyal gücünü inkişaf etdirər. Geriyə qalanlar isə sadəcə yorğunluq və xəyalların puç olmasıdır. Bizim səyahətimiz isə sadəcə xəyalidir. Yaşamdan ölümə doğru bir yoldur. insanlar, heyvanlar, yollar, kəndlər, cisimlər, hər şey xəyal gücüdür. Bu bir romandır və sadəcə xəyallardan ibarətdir. Belə buyurub Emile Littre, o ki heç bir zaman yanılmaz. Qaldı ki, hər kəs bunu bu səyahəti edə bilər. Lazımı olan gözlərinizi yummanızdır.

Yuxarıda dediyim sitatdan sonra başlamışdır hekayəmiz. Bir kafedə dostu ilə qəhvə içərkən həvəsə düşmüş və müharibəyə getmişdir. Amma onun müharibə ilə əlaqəsi heç yoxdur. Onsuz müharibə , onun, haqqında bilmədiyimiz hər şeydir. Müharibə beynimizin şəhvət hissidir. Bardamu ölümdən qorxduğu üçün tez bir zamanda müharibədən canını qutarmağa çalışır. Müharibənin, yoxsulluğun, çarəsizliyini mizah anlayışı ilə yazıldığı bir ortamda yer-yerə qəhqəhə çəkmədim də deyil. Bir romanı oxuyarkən uzun müddət idi ki, bu qədər həzz almırdım.

Müharibənin ortasında alman əsgərlərinin hücumu ərəfəsində

"Ayrıca kendi-kendime diyordim ki (bir ağacın arkasında saklanaraq), bana o kadar methettikleri şu Deroulede(fransa kahramanlık marşları yazmış insan, aşırı milliyetçi, Fransa Vatan severler birliyinin qurucusu) denen şu adamın burada olmasını çok isterdim, işkembesinin ortasına kurşunu yediğinde ne bok yiyeceğini anlatırdı belki bana."

Bardamu artıq yaralanmışdır. Buna görə az da olsa canını xilas edə bilmişdir. Daha sonra isə Afrikaya işğalçı fransız kimi getmişdir. Afrika macəraları zamanı xəstələn Bardamu gözünü açdığı zaman Amerika sahillərindədir. Amerikanın sənayələşdiyi, kapitalizmin dərinləşdiyi bir dövrdə Ford fabrikində işə düzəlir. Amma bizim Bardamu ağıllı biridir. Kəs səsini, səni axmaq. Maşınların, texnologiyanın olduğu yerdə insan ağlı gərəksizdir. Bunlara tab gətirə bilməyən Bardamu Fransaya geri qayıtmışdır və yarımçıq saxladığı həkimlik sənədini dəvam etdirir. Hər dəfə sakit, problemdən uzaq bir həyat arzulasa da problemlər ondan əl çəkmir. Hadisələri maksimum dərəcə də qısaldıb içindəkiləri çox bəlli etmək istəmədim ki, oxuyarkən o həzzi itirməyəsiniz.

Kitabda xoşuma gələn və bəzən məni güldürən bir neçə hissə :

Afrika səyahətindən :


--spoiler--

“....yeni tayin olundugum yerde askerden arkadaşım robinson tüm her seyi çalmış ve beni terk etmisti. bana sadece bir tavuk birakmıştı. tavuk ruh ikizim gibi her gun benimle dişari cikiyordu. benim korktugum her seyden biricik tavuğum da korkuyordu. benimle birlikde üç hafta yasadi o tavuk, kopek gibi peşimden geliyordu, olur olmaz gidakliyordu, her yerde yilan goruyordu. çok canimin sıkıldığı bir gün , onu yedim....”

--spoiler--


Amerika səyahətindən


--spoiler--

birden lolanin anasi yadima dusmusdu. ona anasinin nece oldugunu sorusdum.
- agciyer xercengi oldugunu dedi. chicagoda bir xestexana imis. amma onun ucun bir xeyli pul xercleyirmis ve hekimlerin sozune gore o xilas olacaqdi. onun xilas olacagina hekimler soz verdi, ferdinand ! bes siz animin xilas olacagin dusunursuz ?

- yox, deye cavab verdim aciq sekilde. agciyer xercengi hec bir zaman xilas ola bilmez.

bu cavabimdan sonra kaltagin (kohne sevgilisi) gozleri sarardi.

- amma nece ola biler , ferdinand ?hekimler soz verdi.
- ucunda arpa oldugu vaxt erzinde her zaman bele sozler eside bilersiz , men de hekimlerin yerinde olsaydim eynisini ederdim sizde
bundan sonra lola bütün çirçinliyini üzərimə tökürdü, söyüşləri havada uçarkən onu izləyirdim. məni təhqir etməsi çox xoşuma gəlmişdi. üzrəinə biraz da getsəm mənə verəcəyi borcu artıra biləcəyimi düşündüm. 20-30 dollar verəcəyini düşündüm və ona pulu verməsə anası haqqında yenə danışacağımı dedim. o isə 100 dollar verdi və mənə sikdir ol get burdan dedi. out! out! out! pis donuz..!mən də lola, əzizim, niyə belə davranırsan küsmüyüz ? gəl səni öpüm son dəfə.

birdə gördüm silahını çıxardı və üzü heçdə zarafatcıl bir ifadə almamışdı. pilləkənlər yetdi mənə heç liftdi belə çağırmadım...

--spoiler--

Müharibə dönəmindən


--spoiler--

- bələdiyyənin yanında evləri yandırdılar. balaca qardaşımı da öldürdülər, qarnını nizə ilə deşərək...onlar gələrkən onları izləmək əvəzinə oyun oynadığı üçün.
- çox susamışam, şərabınız var ?
- xeyr. onların hamısını almanlar apardı.
- pulum var, sizə verə bilərəm.
- deyəsən bir dənə qalmalıdır 5 frank verməlisiz.

pulu verən fransız əsgəri şərabını alıb gedir. arxasınca isə qız qışqıraraq təşəkkür edir və xahiş edir ki, almanları görsəm yerini deməyim. onsuz sabah özləri gəlib görəcəklərdi. 5 frankımı almışdılar və bu mənim heç xoşuma gəlməmişdi. aramıza pul girmişdi. nifrət etmək üçün kifayət qədər bəs edici bir səbəb idi. ümid edirəm almanlar gəldiyində balaca qardaşın kimi sizləri də məhv edib öldürər. xərcləyək sevgi yoxdur bu dünyada, yüzlərlə pullar olduqca.

--spoiler--
stefan zweig Yazmış olduğu hekayələr ilə ədəbiyyatın ən yaxşı qələmlərindən biri olan Stefan Zweig intiharından öncə oxuyucularına (bax: şahmat) hekayəsini miras qoyub getmişdir. Bu yazını o başlıqda yazmağı düşünsəm də şahmat oyunu və şahmat hekayəsi arasındakı fərqlilikləri göstərmək və eləcə də Zweig-in son günlərində hiss etdiklərini, yaşadıqlarını sizə anlatmaq üçün bura qeyd etməyi daha məntiqli gördüm. Bir çox yerlərdə yazar insan psixologiyasının dərinliklərinə enib falan deyilsə də bu yazarın faşizm və özü arasındakı mübarizəsini göstərən metaforların yer aldığı bir hekayədir. Zweig-in yazmış olduğu şahmat hekayəsi Braziliya sürgünündə yazarın artıq faşizmin qələbə çalmasını qəbul etməsini dilə gətirməsi ilə nöqtələnir. Hekayə Nyu-York-dan Argentinaya gedən bir gəmidə keçir və oyunculardan biri Czentonovic adlı məşhur şahmat çempionudur. Lakin bu personaj insanları həddindən artıq alçaldan, mədəniyyətsiz, sərt, özünü bəyənmiş biridir. Hekayə isə adı bəlli olmayan bir nəfər tərəfindən bizlərə anlatılmaqdadır. Bu şəxs isə əslində hekayəmizin yazarı Zweig-dən başqası deyil. Şahmat ustası rəqiblərini bir-bir məhv edib, diqqətsizcə onları saymadan oyun oynarkən ortaya heç kəsin tanımadığı o şəxs çıxar - Dr.B (bax: Ən yaxşı roman xarakterləri). Artıq mübarizə Czentovic və Dr.B arasındadır. Bu sırada Dr.B ilə tanış olmağa başlayırıq və insan ruhuna verilən işgəncələr, ruhun heçlik ilə üzləşməsi və bununla mübarizənin 0-a bərabər olması kimi nüanslarla dərin sarsıntılar keçirmiş bir personajdır - Dr.B.

indi isə biraz Zweig haqqında danışaq. Zweig bilindiyi kimi yəhudi ailəsindən gəlirdi və savadlı biri idi. Əla təhsil almış, italyanca, latınca, fransızca, ingilizcə və almancanı mükəmməl səviyyədə danışa bilirdi. Müharibədə iştirak etsə də almaniya hökümətinin ona qarşı təzyiqləri azalmırdı və onun bir səhvini axtararaq həbs etmək niyyətində idilər. Həyatı boyunca sülh uğrundan çalışan və buna görə saysız hekayələr yazmış və konfranslar vermiş Zweig məğlub. 1933-cü ildə artıq almanlar qərar vermişdir və bir çox yazarın kitabları yandırılıb məhv edilməkdədir. Bunların sırasına Zweig-də qoşulmuşdu. Almaniya hökümətinin etdiyi təzyiqlərə tab gətirə bilməyən yazar yoldaşı ilə burdan qaçır. Bütün bu yaşadıqlarını incə bir şəkildə isə hekayənin qəhrəmanı Dr.B-yə ötürən yazar onu sənətçi, sülhsevər və elmə qiymət verən biri kimi təqdim edir. Həbs edilən Dr.B deyildir əslində həbs edilən sadalığım kimi sənət anlayışı, elm, ədəbiyyat-dır. Rəqib Czentovic isə faşizmin metaforasıdır. Bir tərəfdə qara qüvvə digər tərəfdə isə ağ qüvvə, bir tərəfdə şahmat çempionu digər tərəfdə isə şahmatı ən son uşaq olarkən oynamış bir adam. Vəhşilik ilə sülhün mübarizəsi başlayır və ortalıqda yaranmış məğlubiyyət hissi isə Zweig bizə izah etməyə çalışdığı ümidsizliyidir. Bu ümidsizliyinə tab gətirə bilməyən yazar 1942-ci ildə yoldaşı ilə birlikdə intihar etmişdir.
the murders in the rue morgue Bir neçə (bax: Conan Doyle) kitabı oxumuş biri olaraq, gec kəşf etdiyim (bax: Edgar Allan Poe) tərəfindən yazılmış bilinən ilk dedektiv hekayədir. Baş rol qəhrəmanı Sherlock ilə eyni xüsusiyyətlərə malik olan (bax: Auguste Dupin)-dir. Lakin hadisələr onun dilindən yox kitabçıda tanış olduğu bir dostu tərəfdən danışılır. Edgar Allan Poe əsasən bu janr üçün (bax: Raven) romanı ilə tanınsa da bu hekayə həqiqətən də qatilin ortaya çıxmasına qədər mükəmməl irəliləyirdi. Fransa küçələri, gothic ab-hava və ətrafı bürümüş yoxsulluq arasında cərəyan edən hekayə mükəmməl başlanğıc edir. Qatili tapmaq isə hər zaman kimi çətin məsələdir polislər üçün. Çünki heç bir sübut yoxdur. Lakin polis öz şərəfini qorumaq üçün artıq birini həbs etmişdilər. Bu arada ortaya çıxan Dupin gərçəyin quyunun dibində deyil dalğanın ən dik ucunda ola biləcəyini xatırladır. Hekayə 60-70 səhifəlikdir.

Lakin dediyim kimi Sherlock hekayələrini oxuduğum üçün mənə maraqsız gəldi və son hissələrdə qatilin fantastikləşdiriməsi xoşuma gəlmədi. Hərdən (bax: Çingiz Abdullayev)-in yaratmış olduğu (bax: Dronqo) personajının Dupin-dən ilhamlanmış olsaydı cəmiyyətin verdiyi reaksiyaları düşünürəm. Yəqin ki, çoxluq Ç.Abdullayevə dəstək olmazdı. Plagiatçı, əmək oğrusu və bir çox nüanslar dilə gətirilərdi. Halbuki, ingilislər hər zaman Edgar Allan Poe-nun yaratmış olduğu Dupin obrazını məsxərəyə qoyur və onu alçaldaraq Sherlock-u yuxarılara qaldırmağa çalışırlar.

Amma yəni ki, bu hekayə sadəcə Conan Doyle-a təsir etməyib. Agatha Christie-nin yaratmış olduğu Poirot obrazının ortaya çıxmasına səbəb olub. Bundan savayı hekayənin izləri Franz Kafka-dan Charles Baudelaire-ə, ondan da Jules Verne-ə qədər uzanıb. Düşünə bilirsiz qısa bir hekayə nə qədər yazara ilahm verib ? Həmçinin 10-15 səhifəlik The Tell-Tale Heart adlı hekayə də Dostoyevski-nin Crime and Punishment romanına təsir edib.
ingmar bergman isveç valyutasına şəkli vurulmuş kino tarixinin ən yaxşı rejissorlarından biridir. Həyatı boyunca teatr ilə maraqlandığı üçün filmlərində əsasən teatr ab-havası hiss edilib. Qatı xristian ailəsində doğulsa da filmlərində əsasən din anlayışını tənqid edib. Bir neçə xanımla evlənsə də bunların ən uğurlusu və sonuncusu (bax: Liv Ullmann) olub. Filmlərində isə əsasən bu xanıma rollar verib. Lakin filmlərinin mövzusu o qədər mükəmməl səviyyədə olub ki, aktyorluq ikinci planda qalıb hər dəfə. Həmçinin ədəbiyyatı filmlərə gətirdiyi üçün hər zaman isveç yazıçılar tərəfindən alqışlanıb və dəstəklənib. Çəkmiş olduğu filmləri əsasən 5 perioda bölmək olar.

1-ci period

Bu dönəm filmlərində əsasən II dünya müharibəsindən sonra isveçdə artmaqda olan intiharlar və dini ənənələrə vurulan zərbələr ələ alınır.

1. (bax: Kris) (1946) - Çöküş mənasında gələn bu film ingmar Bergmanın rejissor kimi ilk işidir. Nelly adında qız onu qoruyan anası ilə xoşbəxt bir həyat keçirir lakin anidən gərçək anası peyda olur və Nelly-nin həyatında çöküşlər başlayır.

2. (bax: Det regnar pa var kärlek) (1946) - Enişli-çıxışlı keçmişə sahib olsalarda bunları geridə qoyan və həyat dolu evli cütlüyün yenidən həyata adaptasiya ola bilməsi və cəmiyyətlə inteqrasiyası danışılır.

3. (bax: Skepp till India land) (1947) - Johannes Blom Sally yerddi ilini dənizlərdə keçirmişdir. işləri bitdikdən sonra evinə qayıdan Sally istəmədiyi gərçəklər ilə qarşılaşır. Çünki hər şey buraxdığı kimi qalmamışdır.

4. (bax: Musik i mörker) (1948) - Bengt Vyldeke adlı gənc bir gün hərbi təlimdə görmə qabiliyyətini itirir və bundan sonra bütün həyatı sonsuz qaranlığa düçar olar.

5. (bax: Hamnstad) (1948) - Uşaqlıqdan bəri ana qayğısı görməyən və anası tərəfindən şiddətə məruz qalan Berit ərgənlik dövrünə girərkən bu dava-dalaşlardan uzaq durmaq üçün evə gec gəlməyə başlayır. Lakin həyatının azadlığı get-gedə əlindən alınmağa başlayan Berit uçuruma yaxınlaşarkən Gösta adında biri ilə tanış olur və bu həyatının dönüm nöqtəsi olur.

6. (bax: Fängelse) (1949) - Əvvəllər riyaziyyat müəllimi olan biri ssenari yazar və ssenariyə görə Şeytan dünyanı cəhənnəm elan edər. Lakin bu ssenari lazımı qurumlar tərəfindən rədd cavabı alar. Lakin daha sonra bunu incələyən şəxslər həqiqətən də həyatımızın bir cəhənnəm olduğunun fərqinə varar.

7. (bax: Törst) (1949) - Bergman bu filmdə qadınların sevgiyə ehtiyacı olduğunu və onların yenə problemlərin mərkəzində olduğunu göstərmişdir.

Bu dönəm filmlərinin heç biri istənilən uğura çatmamışdır və hər zaman geri planda qalmışdır.

2-ci period

Bu dönəm filmlərdə qadınlar ön plana çəkilir və kişilər daha da kiçildilir. Birinci dönəm filminlərinin sonuncu ilə eyni mövzulara toxunan və rejissor kimi özünün ən çox istifadə etdiyi simvollardan sonra bu yolda dəvam etmək istəyən rejissor bu dönəmi ancaq qadın-kişi münasibətlərinə ayırmışdır.

1. (bax: Till glädje) (1950)

2. (bax: Sant händer inte här) (1950) - Rejissorun ən uğursuz filmlərindən biridir.

3. (bax: Sommarlek) (1951) - Nəhayət rejissor bu filmi ilə uğur əldə edə bilir və diqqətləri öz üzərinə çəkə bilir. Film çaykovskinin (bax: swan lake) oyununa bənzəyir.

4. (bax: Kvinnors väntan) (1952) - Dörd qadın, dörd kişi və aralarındakı sirrlər.

5. (bax: Sommaren med Monika) (1953) - Bu dönəm üçün rejissorun ən çox bilinən filmidir. (bax: the girl is on the bridge) filmindkə Adele kimi bir həyata sahib Monika azadlığın axtarışındadır.

6. (bax: Gycklarnas afton) (1954) - Rejissorun pisliklərlə dolu, qaranlıq dünyanı bir işıqla, bir ümidlə göstərməyə çalışdığı son filmdir. Bundan sonra rejissor işıqları söndürmüşdür. Bu dönəmin növbəti uğurlu filmində hadisələr sirk işçilərinin keçirdiyi səyahətlər və üzləşdiyi travmalar ilə bağlıdır.

7. (bax: En lektion i kärlek) (1954) - Filmin adı sevgi haqqında dərs mənasına gəlir. Evli cütlük bir-birilərinə xəbərləri olmadan xəyanət edilər.

8. (bax: Kvinnodröm) (1955)

9. (bax: Sommarnattens leende) (1955) - Üç nominasiyada Bafta mükafatlarına göstərilmiş bu dönəmin sonun filmidir.

3-cü period

Bu dönəm filmlər mənə görə rejissorun ən yaxşı filmləridir. Bu dəfə rejissor bütün diqqətini yer üzündən çəkir və kamerasını göylərə, bizləri izləyən ona çevirir. Din-insan arasında sorğulamalar başlayır.

1. (bax: The Seventh Seal) (1957) - Bu filmin adını üzrünüzə sığınaraq ingilis dilində yazıram. Haqqında uzun bir monoloq yazacağım bir filmdir. izlədikdən sonra bir neçə həftə təsirindən çıxmamışdım və mənə görə Rejissorun ən yaxşı filmidir. Heç bir zamanda dəyişməyəcək. Bunu əminliklə deyə bilərəm. O dönəm yayılmış vəba xəstəliyi ( o dönəmə görə çarəsi yoxdur hər kəs ölür) və din-insan arasında sorğulamalar.

2. (bax: Smultronstället) (1957) - Rejissorun növbəti sah əsəridir. Həyatımızın ən uzun səhayətinin sonu belə yalnızlıqla bitər. Xatirələr və ümid üzrə çəkilmiş mükəmməl filmlərdən biridir. Yaşlı bir professorun həyatının son günlərindən danışır.

3. (bax: Nära livet) (1958) - Üç qadının xəstəxanadakı dialoqları arasında keçən bir film.

4. (bax: Ansiktet) (1958) - Bildiyimiz hokkabazlıq hekayəsi deyil bu. Daha fərqli daha bergman fason.
Mahnının türk dilində çevrilmiş versiyası .

Birçok savaşçı ölüme feryat etti,
Asker zafer bayrağını taşıdı,
O gece yağmur sel oldu aktı,
Asker bir başına oturdu ve yazdı ..
En uzun sevgi mektubunu yazdı ..
Aşk barış getirir , aşk barış avuntusu getirir.
Aşk narin vücutlara güç getirir ..
Aşk tektir , başka yoktur , aşk zevklidir ..
Ve peşinden kovalamak gerekir ..

5. (bax: Jungfrukällan) (1960) - Haqqında səhv etmirəmsə sözlükdə entry girmişəm. Ona görə keçiddən daxil olub oxuya bilərsiniz.

6. (bax: Djävulens öga) (1960) - (bax: Don Juan), şeytanın daxil olduğu film bu dönəmin ən uğursuz filmidir.

4-cü period

Bu dönəm filmləri sadəcə Bergmanın çəkmiş olduğu trilogiya daxilirdir. Hər tərəfi bir səslik alır çünki Bergman Tanrının ölümünü elan edər.

1. (bax: Sasom i en spegel) (1961) - Çok gözəl, dərin, zərif filmdir. Artıq Tanrı tapılmışdır və sorğulama başlamışdır.

2. (bax: Nattvardsgästerna) (1963) - Bir din adamı Tanrının varlığına şübhə ilə yanaşsaydı nə bax verərdi ? (bax: Dostoyevski)-nin tanrı yoxdursa onu var olmuş kimi göstərək sözünün ələ alındığı trilogiyanın ikinci filmi insanların tanrıdan çox şey gözlədiyini ələ alır.

3. (bax: Tystnaden) (1963) - Biraz tələsiyə salınıb. Daha yaxşı ola biləcəyini düşündüyüm filmlərdəndir. Gözləntilərimin aşağıdasında qalmış film səssizlik mənasına gəlir. Artıq hər şey bitmişdir.

5-ci period

Bu dönəm filmlərinə başlamadan əvvəl rejissor bir mini serial və (bax: För att inte tala om alla dessa kvinnor ) adlı film çəkmişdir. Amma bu film rejissorun növbəti ən uğursuz filmləri arasında özünə yer tapmağı bacarmışdır. Bu dönəm rejissorun öz həyatını ələ aldığı və özü ilə birlikdə insan münasibətlərinin dərindən analiz edildiyi dönəmdir.

1. (bax: Persona) (1968) - Haqqında uzun bir monoloqu (bax: kinozadə) üçün yazmışdım. Ordan göz ata bilərsiz. Çünki yazacaqlarımın ordakının copy-paste kimi bir şeyi olacaq.

2. (bax: Vargtimmen) (1968)

3. (bax: skammen) (1968) - Müharibə və insan . Müharibə qarşısında insanların çarəsizliyi və insan utancını göstərməyə çalışan bir filmdir. (bax: Kənarda qalmış mükəmməl filmlər)

Bundan sonrakı filmləri heç bir dönəmə aid deyil sadəcə independent tərzində çəkilmişdir. Onların ən yaxşıları aşağıdakı kimidir -

1. (bax: En passion) (1969)

2. (bax: Beröringen) (1971)

3. (bax: Cries & Whispers) (1972)

4. (bax: Scenes from a Marriage) (1974)

5. (bax: Face to Face) (1976)

6. (bax: The Serpent's Egg )(1977)

7. (bax: Autumn Sonata) (1978)

8. (bax: Fanny and Alexander) (1982) - ən sevdiyim üç filmindən biridir. Rejissorluğunu bu filmlə zirvədə buraxmışdır. Hər rejissora qismət olmur.


izlənməsi lazım olan ən yaxşı 10 filmi. (Sıralama filmlərin illərinə görədir)

1. (bax: Seventh Seal)

2. (bax: Wild Strawberries )

3. (bax: Jungfrukällan)

4. (bax: Through a Glass Darkly)

5. (bax: Nattvardsgästerna)

6. (bax: Persona )

7. (bax: Skammen)

8. (bax: Cries & Whispers)

9. (bax: Autumn Sonata)

10. (bax: Fanny and Alexander )
peter paul and mary Haqqında paylaşım olmaması üzücü haldır. Bir zamanların underrated olmuş ən yaxşı folk qruplarından biridir. Haruki Murakami vasitəsilə tanış olduğum qrupu istədim sizlərdə tanıyasız. Onsuz yazdığımı oxuduqdan sonra bu mahnını dinləyin istər-istəməz həm qrupun həm də mahnıya addicted olacaqsız.

Puff The Magic Dragon

(youtube: )
ananın ağıllı telefon istifadə etməsi Keçən il islam oyunları ərəfəsində ölkədən kənar yaşayanlar ailələri ilə əlaqə yaratmaqda çətinlik çəkirdi. Alternativlər günü-gündən qısalırdı və bunları axtarıb ailəmizə başa salmaq biraz çətin idi. O zamanlar xətrini çox istədiyim , şəxsi olaraq tanımadığım bir sözlük yazarı ilə aramızda keçənlər.

"- Necə mama ilə danışa bildin ?
- oldu oldu hələ bir niyə əvvəldən belə zəng eləmirmişəm deyə fırça da yedim. skypedan daha yaxşı göstərirmiş. anam hətta əvvəl video olduğun düşünüb cavab vermədən qulaq asırdı. bacıma indi mən nətər cavab verəcəm buna deyəndə ayıldıq :d "

O zamanlar bir xeyli gülüşmüşdük. Yadıma hərdən düşür yenə də gülürəm. Bu hadisələr hər ana ilə oğul arasında yaşanıb. Qaldı ki, gördüm telefon ağlı ilə insan ağlını bir tutanlar var. inanın mənə sizlər insanları həqiqətən də dinə-imana gətirərsiz. graviton bir neçə həftə əvvəl ağıllı telefon alıb indi o, həmin günə qədər ağılsız olub mənasına gəlir ? Təbii olaraq o da hər kəs kimi istifadə edərkən bilmədiyi şeylər olacaq və bunlar bəzən gülünc doğuracaq.
ən yaxşı roman xarakterləri Bu dəfə oxuyarkən həzz aldığım, mən də dərin izlər qoymuş, ağlımın bir köşəsində yer alan roman personajlarını bir araya gətirmək istədim. Tək-tək entry yazmaq istəmədiyim üçün ən yaxşısı bir arada qeyd etmək olduğunu düşündüm. Həmçinin gələcəkdə həmin qəhrəmanları sizlərində tanıması üçün, həyatınızda bir yerə sahib olması üçün spoiler-dən maksimum dərəcədə uzaq duracam. Siyahıda 50 personaja yer verməyi düşünürdüm lakin sadəcə 43 personaj ağlıma gəldi. Nə qədər düşünsəm də 45 belə çatdıra bilmədi.

1. Raskolnikov - Bundan əvvəlki avatarıma diqqət etmişdiniz yəqin. Bu obraz mənim üçün bir dəyərdir və ən sevdiyim obrazların başında gəlir. Cinayət və Cəza romanın əsas qəhrəmanı olan Raskolnikov bir hüquq tələbəsi və qatildir. Lakin maddiyatsızlıq həyatının dönüş nöqtəsi olur. Kimisinə görə dahi, kimisinə görə isə ağılsız biridir. Lakin onu bu vəziyyətə itən dönəmin şərtləridir.

2. Meursault - Albert Camus-u Nobel Mükafatına daşıyan Yad romanının ən can alıcı obrazıdır. Mövzu Meursault-un cəmiyyət qanunlarına adaptasiya ola bilməməsi və vecsizliyidir. Hər kəsə eləcə özünə yad olan Meursault bir çoxumuzun həyatına ziddir. Çünki həyatda olanlar, olacaqlar ona yaddır. Bizim yaratmış olduğumuz formanı, sistemi və yaxud hər hansı geyimi əyninə geyinə bilmir və kənardan bizi izləyir. Bu vecsizlik bizi incidir, təsirləndirir, qəzəbləndirir. Bir gün dediyi kimi məni burada işlədiyim günaha görə yargılamağız daha doğru olmazdımı ? Lakin sizlər, məni anamın ölümündə göstərdiyim vecsizliyə görə yarğılayırsınız. (Kitabın başlanğıcı onun anasının ölümüylə başlayır).

3. Gregor Samsa - Kafka-nın məndə buraxdığı izlər dərindir hələ bu izlərdən biri ağlamama vəsilə olan the Metamorphosis kitabının baş personajı Gregor Samsa-dır. Ailə münasibətlərinin tənqid edildiyi kitabda Gregor yorğunçuluğa, ailəni saxlamaq yükünə, stressə tab gətirə bilməyərək bir həşərata çevrilir və hadisələr bu metafora ilə başlayır.

4. Nastasya Filippovna - Yanlış xatırlamıramsa Dostoyevskinin idiot romanını oxumağımın tək səbəbi rus istehsalı olan Durak filmini dəhşət çox bəyənməyim idi. içində bu romanın izləri olacağını düşünüb oxumağa başladığım an bir anda qarşıma Nastasya adlı bir qadın obrazı çıxdı. Məni məhv elədi, həyatımı sorğuladı. insanın bəlkə də bəşəriyyətin ən böyük problemi olan qürurumuzun bizə nələr edə biləcəyini göstərdi. Həyatda itirdiklərim və yalnızlığımın hamısı qüruruma görə olmamışmıydı ? 

5. Grenouille - Əsasən filmlərinə baxdığım romanları çox az hallarda oxuyuram. Çünki mövzuya bələd olduğum üçün sıxıcı gəlir. Amma filmdəki Baptiste Grenouille obrazı mənə psixoloji o qədər təzyiq etdiki Patrick Süskind - in yazmış olduğu Parfume romanı üç gecəyə nəfəssiz bitirdim. Yenə həzz aldım. Deyəsən mən Raskolnikov, Meursault kimi qatilləri xoşlayıram. Ən gözəl ətir bəlkə də qadınlardan əldə olunan ətirdir deyə bir anlıq düşünmədim desəm yalan olar.

6. Kayra - Modern türk ədəbiyyatının ən yaxşı yazarlarından olan Hakan Günday-ın mənə görə ən vurucu obrazıdır. Hətta onu ilk kəşf etdiyim universitetdə oxuduğum darıxdırıcı, sıradan günlərdən biri idi. Youtube-da izlədiyim videoda dəhşət mənə təsir etmişdi. O zaman türk kitabları tapmaq çətin olduğundan sifariş vermişdim və bir neçə gün gözləməli idim. O zamanlar iki ayda iki-üç kitab oxuyan biri olaraq o qədər yavaş başladım , həzm edərək oxudum ki, bəlkə də buna görə mənə çox təsir etmişdi. Hər dəfə darıxdıqca videolarına baxıram.

https://www.youtube.com/watch?v=Hq-H26Qr-gs

7. Martin Eden - Bəlkə də Jack London yazmalı idim. Ən bikar vaxtlarımda aya 3-4 kitab oxuduğum vaxtlarda rastıma gəldi amma o qədər psixoloji təsir etdi ki, məni məhv etdi. indi belə xatırlamamaq üçün əlimdən gələni edirəm. Kaş oxumasaydım kaş Martin Edeni dillər əzbəri roman qəhrəmanı kimi tanısaydım deyirəm. Bəli o, fiziki olaraq güclü biri idi amma onun ruhu xəstə idi. Mənim kimi...

8. Sherlock Holmes - Arthur Conan Doyle-a sir ləqəbini qazandıran məşhur dedektiv kitab personajıdır. Əslində Conan Doyle onu Edgar Allan Poe-nun kitablarından ilhamlanaraq yaratmışdı. O bir dahi idi və yaxud yenilməyən bir insan. Dr.Watson ilə dostluğu olsun, sevgiyə qarşı vecsizliyi olsun özünü bizlərə çox sevdirdi.

9. Buendia - Qadın xəstəsi adlandırdığım Gabriel Garcia Marquez-in yazmış olduğu One Hundred Years of Solitude digər adı ilə Yüzillik tənhalıq romanın ən sevilən obrazıdır və yaxud mən çox sevirəm deyə belə düşünürəm. Yer-yer məni kədərləndirən və inandığı şeylər uğruna mübarizə aparan bir personajdır. Bir itirilmənin metaforasıdır.

10. Edmond Dantes - Yeniyetməlik dövrümdə adını çox eşitdiyim amma heç bir zaman xəbərim olmayan Monte Kristo Kontu-nun ən can alıcı, ən mükəmməl obrazıdır. Abuturiyent illərimdə çox çətinliklə izlədiyim Ezel serialının bu kitaba əsaslandığını öyrəndiyim an başladı kitabla tanışlığım. ilk baxışlarda qorxduğum çəkindiyim , oxumaqdan əl çəkdiyim amma bir həftəyə bitirdiyim 1100 səhifəlik bir şahəsərin şah qəhrəmanıdır, o. Vaxtılə A. Dumas bunu adı bəlli olmayan dostu ilə yazıb. Bunun haqqında Martin Eden romanında belə məlumat var. Daha sonra Dumas kitabı öz adı ilə çıxarır və şöhrəti o qazanır. Dostu bunu həzm edə bilməyib məhkəməyə verir. Maddi olaraq qalib gəlsə də mənəvi olaraq heç bir zaman kitabda onun adı qeyd edilmir. Kitabdan bir alıntı etməsəm olmayacaq.
- Sənə heç bir zaman itirə bilməyəcəyin bir şey vermək istəyirəm.
- Azadlığımı verəcəksən mənə ? 
- Yox mən sənə bilgi verirəm onu heç bir zaman itirə bilməzsən.

11. Tyler Durden və yaxud Marla Singer - Chuck Palahniuk-un yazmış olduğu və David Fincher ilə şöhrəti pilləkənlərini məhv edən Fight Club-ın iki möhtəşəm personajıdır. Kiminə görə Tyler kiminə görə Marla. ikisi də ayrılmazdır, ikisi də dəyərlidir. Bir çoxumuzun cover şəkillərini süsləyən bir obrazdır, Marla.

https://www.youtube.com/watch?v=E1d5VvCa8Fo

Atam hər zaman seksdən bezmədən evlən deyirdi. Yoxsa bir də evlənmək istəməyəcəksən.

12. Lisbeth Salander - Hər zaman dediyim kimi kino olaraq yaradılmış ən yaxşı qadın obrazlarından biridir, Salander. Ölümündən sonra şöhrətə çatan Stieg Larsson-un yazmış olduğu Millenium trilogiyasının əsas qadın obrazıdır. Kitab həcm olaraq nə qədər çox görünsə də o qədər axıcı gəlir ki, bitməsini istəmirsiniz.

13. Werther - Şübhəsiz Goethe-nin ən məşhur romanı deyil lakin mənə görə ən yaxşı romanıdır. Əgər depressiyadasınızsa və hələ də bu sevgi depressiyadırdısa uzaq durmalısız. Yoxsa Werther-in çəkmiş olduğu əzabları siz də çəkərsiniz ondan daha dərini intihardır. Kitab mənə Kafka-nın Mileneya məktublar romanını xatırladır hansı ki, goethe-də bu kitabı deyilənə görə bir xanıma yazıbmış və yaxud bir rəvayət olaraq qalır.

14. nicholai hel - Kinoteatrlardakı kimi hər şey bir anlığa 10-dan geriyə başladı, 9,8,7,6,5,4,3... və birdən hər şey qaraldı və mən bunun içində tək izləyici idim. Hollivud filmləri kimi bir anda özünüzü hadisənin tən ortasında tapırsız və baş qəhrəmanımızla maraqlı olduğu qədər də düşündürücü bir səyahətə çıxırsınız.

15. Atticus Finch - Harper Lee ilə tanışlığım uzun müddətdir. Kitabı oxuyarkən o qədər həzz almışdım ki, yazarın bir insanı bu qədər ideallaşdırdığına heyran qalmışdım. Daha sonra To kill a mockingbird-nin tək və avtobioqrafik bir kitab olduğunu öyrəndim. Sən demə ideallaşan şəxs yazarın atası imiş. Atticus bir çoxumuza dərs verəcək cinsdəndir. Ən azından bir dəfə nəzər salmaq lazımdır.

16. The Little Prince - Bəlkə də bir çox qızın xəyallarındakı şəhzadədir. Təbii olaraq bir çoxunuz adının ərgən tipləməsi olduğunu düşünəcəksiz. Amma belə etməyin, ilk olaraq sizi Atticus ilə tanış etməyim səbəbi bu idi. Önyargılarınızı kənara qoyun. Antoine De Saint-Exupery tərəfindən yazılmış bir şahəsərdir. Unutmayın kiçik uşaqların böyük dünyası olduğu kimi böyük insanların da kiçik dünyası var və bunu heç bir zaman gizlətməyin. içinizdəki uşağı heç bir zaman öldürməyin.

17. Arturo Bandini - Charles Bukowski-nin Fonte mənim Tanrımdır deməsindən sonra alıb böyük zövqlə oxuduğum, həzz aldığım hər kəsə tövsiyə verməkdən qısqandığım bir roman idi bu günə qədər. Çünki sizlərlə paylaşıram artıq. Lakin bu dəfə yenə qarşımızda avtobioqrafiq kitab var bu dəfə də John Fante bizlərə özünü təqdim edir. Əgər Tanrı hər yerdədirsə hər bazar günü kilsəyə getməyə nə gərək var ? 

18. Jean Valjean - Viktor Hügo-nun yazmış olduğu məşhur 1800 səhifəlik Səfillər romanının baş qəhrəmanı və bir çoxumuzun dostudur, o. Həmçinin sözlükdə bu ad ilə yazar qabiliyyəti yüksək olan bir şəxsdə var. Hansı ki, əvvəllər həmsöhbətləri və yazıları mənə həzz verirdi. Amma bu dəfə mövzudan yayınmadan kitaba keçim. Tanrı heç bir zaman bir uşağı pis yaratmaz onu pis edən təhsil sistemi, ətraf-mühit, insanlar, cəmiyyət və bu kimi şeylərdir.

19. Huckleberry Finn - macərapərəst Mark Twain ilə ilk görüşümüz idi. Kitabı oxuyarkən dillər əzbəri olan Fight Club-a ilham mənbəyi ola biləcəyini düşündüm. Huckleberry-nin evdən qaçması və bunun aqibətində baş verənlər haqqında danışılır.

20. Mark Renton - Filmi o qədər uğurlu alınıb ki, Irvine Welsh yazmış olduğu yeraltı ədəbiyyatın ən yaxşı qara yumorlarından biridir və təbii olaraq onun yaratmış olduğu anti-qəhrəmana amma bir çoxumuzun cool dostu olan Rentondur. Kitab yeraltı sevərlərin ən sevimli kitabı olsa da hər adamın bəyənəcəyi tərz deyil. Tanrı, məni mənə yardım etmək istəyənlərdən qoru !

21. Artful Dodger - Mənim üçün xüsusi yerə malik olan Charles Dickens-in yazmış olduğu Oliver Twist romandakı bir personajdır, o. Sıradan amma bir o qədər möhtəşəm. Bir uşağın gözündə sevgi, dostluq və dəcəllik hər zaman ön plandadır çalışın bunları məhv etməyin və onlara dəyər verin.

22. Joseph K - Yenə məni məhv edən yazarlardan olan Kafka-nın yazmış olduğu oxunması bir o qədər çətin həzm olunması ondan da çətin olan trial romanın baş qəhramınıdır amma niyə K ? Bu yazarın öz həyatından bir şeylər qatmasındadır. Belə ki, yazar bir çox kitabında olduğu kimi özünü baş qəhrəmanlara transfer edir. Ona görə də anlamaq bir o qədər çətindir. Çünki Kafka sıradan biri deyildir.

23. Chinaski - charles bukowski-nin kitablarında istifadə etdiyi və özünü ifadə etdiyi bir personajdır. Kimisinə görə çox itici kimisinə görə dəhşət cool biridir. Yeraltı ədəbiyyatı ilə tanışanların əl çəkə bilmədikləri bir personajdır. Qadınlar, içki və vurdum duymamazlıq...

24. Akaki Akakiyeviç - Gogol-un Overcoat hekayəsinin baş qəhrəmanı və kitabda deyildiyi kimi Akaki deyə bir isimmi olur, ayol ? Olur bir insanın doğarkən şansızlığının metaforasıdır Akaki Akakiyeviç. O sevimli palto ilə məni nə qədər kədərləndirdi. Dönəmin Rusiyası sərt amma bir o qədər incə şəkildə tənqid edən və bu tənqidin səsi olan Akaki bir çoxunuzun sevimlisi olmağa namizəddir. Nə də olsa o bir Dosyevskinin ən sevimli personajlarındandır.

25. Midori - Haruki Murakami-nin öz həyatı haqqında yer verdiyi bioqrafik roman olan Norwegian Wood kitabının əsas obrazı olmasa da məni təsirləndirən personajlarından biri idi. O, bir insanın yalnızlığını başqa bədənlərdə axtarmasının fəryadı idi. Watanabe, Naoko və Midori bermudunda dönən sevgi, dostluq, sədaqət, cinsəllik axınlarının ən diqqət çəkən obrazıdır. Anası ölərkən Atası ona kaş sən ölərdin amma anan sağ qalaydı demişdi. Bu qədər yalnız biri idi Midori. Kitabı azərbaycan dilində oxuyanlar məni aydınlatsın qucaqlaşmaq deyəndə niyə yatağa girirdilər və yaxud yerlərə oturub qucaqlaşırdılar ? Bu qucaqlaşmaq bizim dildə mənim bildiyim qucaqlamaq mənasına gəlmir ?

26. Jay Gatsby - Bir çox tənqidçiyə görə modern zamanların ən yaxşı yazarlarından olan Scott Fitzgerald-ın ən yaxşı romanı kimi göstərilən The Great Gatsby kitabının baş qəhrəmanıdır. Bir çoxumuzun könlündə DiCaprio ilə daxil olmuşdur. Haqqında heç kəsin bilmədiyi, bir o qədər sirrli bir personajdır, Gatsby.

27. Robinson Crusoe - Bu romanı yəqin ki, oxumayan yoxdur. Ədəbiyyat və ingilis dili deyildikdə ilk xatırlanan romandır. Dinsiz olan Kruzo adaya düşməsi Tanrının şeytanı cəhənnəmə göndərməsi ilə əlaqələndirilir. Lakin daha sonra kruzo dinə imana gəldi. Yalnızlığı, çarəsizliyi, əzmkarlığı və həyat qalma eşqini göstərməyə çalışan ən yaxşı romanlardan biridir.

28. Lolita - my lo-lee-ta . Dekabr aylarında bir dostum bu Lolitanı tanıyırsan deyə soruşmuşdu. Mən də vladimir nabokov-un Lolitası haqqında başladım monoloq verməyə. Adam kürsüyə çıxıb desin ki, ala manıs bu Lolita rus müğənnidir sən nə manıs adamsan. Tanımırsan ? Əlbəttə ki, tanımayacaqdım mk. Mən nə nə bilim. Belə biraz gülməli hadisədən sonra onu deyim ki, Nabokov-un stili ilə tanışmağınız üçün ən yaxşı giriş kitabıdır. Bir zamanların qadağan olunmuş kitabı bir adamın 12 yaşlarında bir qıza qarşı cinsəl münasibətlərindən danışır. Nə qədər iyrənc səslənir. Amma kitab necə bu qədər yaxşıdır deyə düşünə bilərsiniz. Hər dəfə əzizləyib, oynadığım itlərin qəlblərini qırdığımız hardan yadımıza düşəcək ki ?

29. Dr.B - Yalnızlığın ən uc nöqtəsidir Dr.B. Stefan Zweig-in yaratmış olduğu insan psixologiyasının dərinliyinə enən bir xarakterdir. Həyatdan heç bir şey öyrənməmiş vaxtını sadəcə boş şeylərlə keçirən bir insanın yalnızlığı tərifləməsi və yalnız qalma istəyi normaldır bəlkə də onun üçün bir mükafatdır. Amma həyatı boyunca bir şeylər öyrənmiş , oxumuş, araşdırmış bir insanın hər şeydən izolasiya edilməsi ən vurucu nöqtədir. Yaşamaq üçün psixoloji iradənin güclü olması gərəkir və heç bir zaman o izlər səndən əl çəkmir. Dr.B bunun ən görünən münunəsidir.

30. Satan - Keçən dəfə the time of the devil adlı başlıqda qeyd etdiyim kimi John Milton ilə tanış olmamışam. Lakin onu yazdıqdan sonra Goethe-nin Faustunu oxuyan biri olaraq istədim ingiltərə ədəbiyyatının ən yaxşı şairlərindən adlandırılan amma sevilməyən bu xarakterini araşdırım. Analizlər şəklində göz atdığım bir neçə yazı ilə mənim favorit personajlarıma çevrilməyi bacardı. Sizə sadəcə kitabın 9-cu hissəsində yer alan və Həvvanın cənnətdən qovulması nəticəsində Adəmin onu nə qədər sevdiyini göstərən bir parçanı paylaşıram. Kitab azərbaycan dilində olmadığı üçün və şeirlərin tərcüməsinin çətinliyinə görə ingilis və professional şəkildə türk dilində olan tərcüməsini paylaşıram. Nə qəribədir ki, The Devil's Advocate filmində Al Pacino-nun oynadığı Satan obrazının adı John Milton idi. Hələ də özümü bu kitabı oxuyacaq səviyyə və yaş təcrübəsində hiss etmirəm.

ingilis dilində

O fairest of Creation, last and best
Of all Gods works, Creature in whom excell'd
Whatever can to sight or thought be formd,
Holy, divine, good, amiable, or sweet!
How art thou lost, how on a sudden lost, [ 900 ]
Defac't, deflourd, and now to Death devote?
Rather how hast thou yeelded to transgress
The strict forbiddance, how to violate
The sacred Fruit forbidd'n! som cursed fraud
Of Enemie hath beguil'd thee, yet unknown, [ 905 ]
And mee with thee hath ruind, for with thee
Certain my resolution is to Die;
How can I live without thee, how forgoe
Thy sweet Converse and Love so dearly joyn'd,
To live again in these wilde Woods forlorn? [ 910 ]
Should God create another Eve, and I
Another Rib afford, yet loss of thee
Would never from my heart; no no, I feel
The Link of Nature draw me: Flesh of Flesh,
Bone of my Bone thou art, and from thy State [ 915 ]
Mine never shall be parted, bliss or woe.

Türk dilində

Ey Yaratılanların en güzeli, Tanrı'nın yarattıklarının
Sonuncu en iyisi, gözün görebileceği, aklın düşünebileceği en güzel şey,
Kutsal, tatlı kadın! Nasıl böyle birden kaybettin kendini,
Soldun ve ölüme yaklaştın? Yasağı nasıl ihlal ettin,
Yasak kutsal meyveyi nasıl kopardın? Seni lanetli bir düşman kandırdı,
Ama kim bilmiyorum ve seninle beraber ben de mahvoldum;
Hiç kuşkusuz seninle birlikte ben de öleceğim.
Sensiz nasıl yaşarım? Senin tatlı konuşmandan
Aşkından nasıl vazgeçerim de bu vahşi ormanlarda
Kimsesiz yaşarım? Bir kaburgamı daha versem ve Tanrı
Bir Havva daha yaratsa bile senin kaybını asla unutamam.
Hayır, hayır! Doğanın bağı çekiyor beni, sen benim
Etimsin, kemiğimsin, mutluluk ya da acılarda ayrılamayız biz.'

31. Hercule Poirot - Agatha Christie-nin yaratmış olduğu alicənab xarakterdir. Kimisinə görə Auguste Dupin-in Agatha Christie versiyası adlandırılır. Amma Sherlock, Dupin və Poirot ilə tanış olan biri olaraq onu deyə bilərəm Sherlock daha çox oşardı nəinki Poirot. Haqqında uzun yazmağa ehtiyac duymadım.

32. Auguste Dupin - Nəhayət gəlib çatdım Edgar Allan Poe-nun yaratmış olduğu hal-hazırda Sherlock , Dronqo, Poirot bir sözlə dedektiv obrazların şahı olan Dupinə. Onun hekayəsi gothic fransız küçədə keçir. Bir gün almaq üçün getdiyi yerdə bir nəfərlə tanış olur və onunla dostlaşır çünki axtardığı kitabı oxuyan kütlə çox az idi. Bir sözlə Şerlokun yaradılışı ilə tanış olmaq istəyirsinizsə mütləq oxuyun. Hekayəni Dupin yazmır onun dostu yazır necə ki, Sherlock-un hekayəsini özü deyil onun həkim dostu bloqa yazır.

33. Ferdinand Bardamu - Yeni başladığım Celine Ferdinand tərəfindən yazılmış ən yaxşı fransız romanlarından biridir. Düşünə bilərsiniz ki, bitirə bilmədiyim bir kitabın qəhrəmanı necə ən sevinmli qəhrəmana çevrilib. Bu sualı tapmaq üçün sadəcə oxuyun. Özünüz anlayacaqsınız. Ferdinand Bardamu ..- nə qəribədir ki, ilk hissə yazarın adı ilə bağlıdır. Bu yazarın ortaya çıxardığı xarakterin bir hissəsinin özü digər hissəsinin isə zehni olduğuna işarə edir.. Bardamu hələ indilərdən mənə psixoloji təsir edir. Kitabı bitirdikdən sonra bu hissəni edit edərəm.

34. Bazarov - nihilism nədir desələr ilk ağlıma düşən Turgenyev-in yazmış olduğu atalar və oğullar romanıdır. indi ki, dövrdə azik yazarların (Məsəslən - Seymur Baycan) köhnə yazarlara ilişdiyi dövrdə o zamanın yazarları öz dönəminin yazarları ilə əlləşirdilər. Yazarımızda Tolstoy ilə söz dalaşında idi. Amma bunu azikfason etmirdi. Daha ədəbi şəkildə edirdi. Bazarov üzü səpgili ərgən uşaq idi. Kimisinə görə yazar onu, Tolstoya bənzətmişdi. Lakin bu hər zaman rəvayət olaraq qaldı. Özünü bəyənən Bazarov romantikaya və şeirlərə qarşıdır və ona görə sənət anlayışı lazımsız bir şeydir.

35. Holden Caulfield - Kitab haqqında heçnə yazmağa ehtiyac duymuram çünki o dəfə sözlük yazarlarının yazdıqlarını həvəslə oxudum. Bilməyənlər üçün deyim ki, Catcher in the rye kitabın problemli obrazıdır, Claulfield. Siz məni çox fikir etməyin, düzələcəm sadəcə bir dönəmdən keçirəm bu dönəmləri hər kəs keçirər. Elə deyilmi ?

36. Nemecsek - Hakan Günday-ın tövsiyəsi ilə oxumağa başladığım Ferenc Molnar-ın şahəsəridir. Uşaqlar üçün yazılmış, onları bizə anladan onların hekayəsidir. Amma niyə bu qədər təsirlidir ? Kaş hər birimizin nemecsek kimi bir dostu olsa. O qədər ehtiyacım var ki. Cılız biri olsa da çox cəsur idi Nemecsek..

37. Kurt Larsen - Jack London-un yaratmış olduğu gəmi kapitanıdır. Dünyada qarşımıza çıxan pis xarakterlərin toplamı da demək olar əslində. Kurt Larsen nə qədər mədəniyyətsiz olsa da çoxlu kitab oxumuşdur və ona görə insanların pis olmalarının səbəbləri var idi. insanlar öz ətlərini yediyi zaman cannibal balıq və yaxud hər hansı bir heyvan əti yediyi zamanmı insan olur ? 

38. Lord Voldemort - Haqqında yazmağa gərək varmı ? Hətta nə qəribədir bu siyahını hazırlayarkən qarşıma Johnny Sins ilə oxşarlığı olan bir şəkil çıxdı.

39. Deborah - Joanne Greenberg tərəfindən yazılan i never promised you a rose garden adlı kitabın qəhrəmanıdır. Bu qız 16 yaşında şizofreniya xəstəsidir. Qızın xəstəlik ilə mübarizəsi , intihar təşəbbüsləri məni çox yaralamışdı. Sağlam olmaq sadəcə xəstə olmamaq mənasına gəlmir. xəyallar və real dünya arasındakı çizgini yaşamla ölüm arasındakı mübarizəni mütləq sizdə oxumalısız deyə düşünürəm. Əminəm ki, bu qız sizə də təsir edəcək.

40. Sauron - Tolkien tərəfindən yazılmış LOTR əfsanəsinin mənə görə ən yaxşı obrazlarından biridir.

41. yossarian - Özü haqqında Catch-22 adlı entry-də qeyd etmişdim.

yossarian : they are trying to kill me (məni öldürməyə çalışırlar)
clevinger : no one is trying to kill you (heç kəs səni öldürməyə çalışmır)
y-then why are they shooting at me? (bəs mənə niyə atəş edirlər ?)
c-they are shooting at everyone.they're trying to kill everyone. (hər kəsə atəş edirlər. hər kəsi öldürməyə çalışırlar)
y-and what difference does that make? (bəs bunun fərqi nədir ? )

42. jacques reverdi - Kitab haqqında #263312 bu entry-də oxuya bilərsiz. Çünki bu qatil haqqında yazmağa çalışsam gərək spoiler verim. Spoiler versəm kitabı tamamilə məhv edəcəm.

43. Annie Wilkes - Demək olar ki, həyatımda Stephen King oxumamışam. Onunla tək tanışlığım Misery olub və həmin kitabın psixopat obrazıdır Annie Wilkes. Mənə görə çox underrated psixopoatlardan biridir ona görə qeyd etmək istədim.
norwegian wood Nəhayət ki, yapon yazarımız Haruki Murakami ilə ilk dəfə görüşmək imkanımız oldu. Görüşümüz hər kəsin bildiyi, dillər əzbəri etdiyi və The Beatles eyni adlı musiqisi olan Norveç meşəsi idi. Həcm olaraq 440-450 səhifə olsa da həddindən artıq axıcı olduğu üçün səhifələr uçur. Amma uzun müddət sonra azərbaycan dilində oxuduğum bir roman olduğu üçün tərcümənin bərbatlığı haqqında deməsəm olmaz. Tərcümə hər dəfə popularizm olarkən onları daha çox tənqid edərək cool göründüyü sanan yazarfason Günel Mövlud tərəfindən həyata keçirilib. Tərcümənin nə dərəcə naqolay olduğunun əyani sübutu : “People are strange when you are stranger” (Qəribə insanlar, qəribə simalar). Kitabın türk dilindəki tərcüməsi isə nədənsə imkansızın Şarkısı adlanır. Nə əlaqə desəniz onu mən də bilmirəm. 



Romanın məncə bir yaş həddi var və oxuya biləcəyiniz modern zamanların ən yaxşı gənclik romanlarından biridir. Lakin dediyim kimi yaş həddi var və həmin yaş çərçivəsində oxunduğu zaman daha mənalı, daha maraqlı olur. Çalışın 22 yaşından sonra oxumayın. Nə qədər axıcı olduğunu dilə gətirsəm də yer-yer sıxıldım. Bəzi mövzular həqiqətən də artıq idi. Amma nə də olsa bu yazarın avtobioqrafik kitabıdır və kitab Roma şəhərində bitib. Roman, yazarın Hotaru adlı romanına əsasən yazılıb amma hadisələr daha geniş, əhatəli yer alıb. Hekayənin qəhrəmanı Watanabe adlı gəncliyə yeni addım atmış biridir. Lakin hələ yeniyetməlik dövründə qarşılaşdığı hadisələr onda hələ də psixoloji izlər buraxmışdır. 

Kitabı oxuyarkən daxilində o qədər viski sözü istifadə edilmişdi ki, dözə bilməyib viski aldım. Lakin kitab, məni o qədər sərxoş etmişdi ki, içkinin qədərini tutdura bilmədim və günümün bir hissəsini hangover kimi keçirdim. Təbii olaraq oxumağı da dayandırdıb çünki viski sözü ilə üzləşəndə ürəkbulantım başlayırdı. Bundan savayı daxilində həddindən artıq cinsəlliyə yer verilib. Bu nüans kitabın daha populyar olmağına səbəbdir. Lakin bu cinsəllik kimi incidir ? Oxuyan bir sizsiniz. Hər hansı bir məclisdə ayağa qalxıb oxurmursunuz. Ona görə həzz alın, bir kənarda sakit tərzdə mahnı ilə oxuyun. Həyatımız o qədər dərindir ki, bəzən o dərinliyi ölçmək üçün xətkeş belə kifayət eləmir. 



Haqqında 2010-cu ildə filmdə çəkilib. Film haqqında heç bir fikrim yoxdur amma yazarın jazz musiqisinə olan heyranlığı təəccübləndirdi. Oxuyarkən bir şey qazanmayacaqsınız amma ən azından da sıxılmayacaqsınız.

Kitabın adının isə norwegian wood olmasının səbəbi isə Watanabe-nin aşiq olduğu və bu kitabı yazmasına bir növ səbəb olan Naokoya olan sevgisidir. Belə ki, Naokonun ən sevdiyi mahnı məhz The Beatles-ın ifasında səslənən norwegian wood-dur.
the hour of the devil Yenə Fernando Pessoa yenə mükəmməl hekayə. Yenə beyin yorucu yenə düşündürücü. Amma bu dəfə qarşımıza şeytanla birlikdə daha iki yazarı John MiltonGoethe-ni qoyur. Heç şeytan anlayışına bu perspektivdən yanaşmamışdım. Tanrı, şeytan və insan və bunların ətrafında dönən din, təzadlar, zorbalıqlar və xəyallar. Hər kəsin sevdiyi xəyal bir şeytan məhsuludur desələr nə reaksiya verərdiz ? Bəs bizləri yaradan və bizim hər daim üzərimizdə olduğunu düşündüyümüz Tanrın başqa bir Tanrıya itaət etdiyini ? 

ilk öncə kitab haqqında düşüncələrimi toplamaq üçün Goethe-nin yazmış olduğu Faust haqqında bir iki şey demək istəyirəm. Əfsuslar olsun Milton haqqında fikrimi yürüdə bilməyəcəm. Faust nə deyirdi ? Bəzən elə xəyallar vardır ki, onlara qavuşmaq zövq vericidir. Amma hər zaman şeytanın tərəfini saxlayanlar oldu. Bunu eləmək üçün doğulan şairlər, yazarlar oldu. Lakin çoxu onu səhv təqdim etdi. Milton bir müharibədə onu məğlub etdi. Goethe onu qəsəbə tragediyasının qurbanı etdi. Amma şeytan bunların heç biri idi. O dünyada bir xəyal kimi yaşayan və bizim xəyal görməmizə səbəb olan biri idi. Onun da öz misiyası var idi. Bu dünyanı Tanrı yaratmışdısa onu da Tanrı yaratmışdı və Tanrının onu yaratmasının tək səbəbi gələcəyi simulyasiya etmək istəməsidir.

indi keçək kitaba. Həcm olaraq çox az amma nəticə olaraq böyük dəyərə malik bu kitab Pessoa-nın ölümündən sonra məşhur sandığından çıxan hekayələrdən sadəcə biridir. Hansı ki, o sandıqda 20 mindən çox yazı olub və bunlar hələ də Portuqaliyada miras kimi saxlanılmaqdadır. Ah şair kaş sağlığında dəyər verilsəydi. Sizə görə ən böyük memar kimdir ? -Tanrı ? Amma qarşımızdakı şeytan iddia edir ki, ən böyük memar insan taleyidir və içimizdəki ruhlar hər zaman bizi tərk etmək istəsə də onların qarşısını alan bir şey var. Orda onları nələrəsə inandıran bir varlıq var və bu varlıq şeytandır. Şeytan bizi tərk etdiyində ruhlarımızda bizi tərk edir və Tanrının yanına gedir. Teori olaraq doğru səslənir. Çünki ölümdən sonra həyata inanırsansa və Tanrının yanına gedəcəyini düşünürsənsə onun yanında şeytan yoxdur. Ola bilməz. Şeytan həyatımızın mənasıdır və o, olmasaydı həyat olmazdı. Olsa da mənasız olardı çünki qarşı qoyula biləcək, günahlandırılacaq bir şey olmazdı. Yuxarılarda qeyd etdiyim kimi bizim olan tək şey xəyallarımızdı. Xəyallarımız bir şeytan məhsulu olsa necə ? Yuxumuzda gördüyümüz amma görməməli olduğum insanlar, porno ulduzlar, əzələli oğlanlar və nələr..nələr.. ? Heç yuxunuzda şeytanla danışdığınız oldumu və yaxud mükəmməl bir gündən sonra qarabasma görərək oyandığınız ? Şeytan həyatımızın bir parçasıdırsa onunla necə ünsiyyətdə oluruq bəs ? Nə vaxt şeytanın bir insana hücum etdiyini eşitmisiz ? Onsuz da belə şeylər ancaq dünyada olar. Şeytan isə dünyada yaşamır, o, sadəcə bizim beyin məhsulumuz ola bilər və insanların bir-birinə ziyan verməsi, zorbalıqları yalnız və yalnız insana xas xasiyyətdir. Çünki insanlar birər heyvandır. insan harada, nə üçün oyandığını bilməyən bir heyvandır. insanlar heyvanlardan sadəcə heyvan olduqlarını bildikləri üçün ayrılır.

Tanrı sevgisi olan insanlara heç diqqət etmisiniz mi ? Çoxu fetişdilər. Sevgilərinin həddi-hüdudu yoxdur. Bir anlıq durub düşünmək, yargılamaq, sorğulamaq.. insan və tanrı arasındakı sevgi platonik sevginin bir nümunəsidir. Krzysztof Kieślowski-nin dekalogunda yer alan platonik sevgi anlayışı bu sevginin qarşısında baş əyər. Çünki bu sevgi deyil, özünü ona adamaqdır.

Yəqin ki, bundan sonra bir neçə dəfə oxuyacağım bir kitabdır. Türk dilində əvvəllər ayrı-ayrı nəşr olunsa da Can yayınları anarchist banker ilə eyni kitabda nəşr edib. Ona görə də oxuyacaqlara bu nəşrin kitabını almağı tövsiyə edirəm. ikisi birində.
anarchist banker Fernando Pessoa-nın oxuduğum ilk kitabı olmağına baxmayaraq bundan sonra əminliklə deyə bilərəm ki, bütün kitablarına tək-tək göz gəzdirəcəm. The hour of the Devil kitabı haqqında daha sonra danışarıq amma the book of disquiet yazarın ən yaxşı kitabı adlandırılır. indi siz özünüz düşünün məndə bu qədər dərin izlər buraxmış anarxist bankirin yanında oxumadığım the book of disquiet ən yaxşı kitabı adlandırılır.

Kitab həcm olaraq 80 səhifəlik olsa da yer-yer həddindən artıq təkrar oxudum və bir çox yeri qaraladım. Qarşımızda kommunist, sosyalist, kapitalist rejimlərini və burjua təbəqəsinin çatışmamazlıqlarını göstərərək tənqid edən bir bankir var. Necə də ironikdir , elə deyilmi ? Altından xətt çəkdiklərimi bura yazmağa çatsam həm yer qalmaz həm də o qədər vaxtım və səbrim yoxdur. Ona görə də mütləq oxunmalı kitablardan biri olmalıdır. Həmçinin bankirimiz anarxist rejimində çatışmamazlıqlarını göstərir və onu da bir növ tənqid edir.
sözaltı sözlük Son zamanlarda sözlükdə mələyən qoyun sürüsü həqiqətən də ürəyimi bulandırır. On yazar adı ilə iki-üç nəfərin idarə etdiyi bu topluluq sözün əsl mənasında sürü psixoloqiyası ilə önünə gələn hər insana anonimcəsinə hücum edir. Amma burda çoban yoxdur ki, sizləri otarsın. Bəli sözlük keyfiyyətsiz yerdirsə deməli yazarları da keyfiyyətsizdir çünki bir yerin, məkanın adının fərqi yoxdur həmin yeri gözəlləşdirən sakinlərdir. Bunları demək, yazarları alçatmaq üçün mü qeydiyyat oldun ? Həyatdakı uğurun budur mu ? Zarafatsız bunları qeyd etdikdən sonra fərəhlə, həyacanlamı yaşayırsan ? Yoxsa ən mənasız həyatına qatdığın bir neçə uğurlamı həzz alırsan ? Yazdıqların tvitterda, facebookda qozlanmadığı üçün mü burdasan ? Bir sözlə nə üçün burdasan ? Keyfiyyətsiz platformanın yazarlarını tənqid etdin. Təbrik edirik. Başqa ?

Həmçinin işi olmadığı üçün, hər dəfə sözün əsl mənasında uçurulan bir insanın yeni yazar adı ilə gəlib başqa yazarlara hücumları gülüncdü. Ən azından mən yaşımda birinə gülünc gəlir. Ya mən qocayam ya sizlər hələ də uşaqsız. Yazarların facebook hesablarını tapıb onların fikirlərini gəlib alçaldıb burda qeyd etmək sizə nə qazandırır ? Ən azından izləyicilər, oxuyucular yazdıqlarının gərçəklik payı olmadan mənə qarşı etdiyi rəğbət aşağı düşür. Amma bu mənim çox mu vecimədir ? Girib profilimdə anti-social zad görüb zaaa deyə orqazm olub. Mənə maraqlı kimin profilini tapıb və məni kiminlə qarışdırıb ? Həyatımın heç bir hissəsində asosyal olmamışam və bunun üçün mübarizə aparmışam və sosyallıq hər dəfə bir kafedə nələrisə müzakirə etmək və yaxud hər gecə klubda hoppanıb düşmək deyil. Biraz hörmət deyəcəmdə. Siz özünüzə hörmət etməyi bacarmısız bizlərə necə edəcəksiniz ?
blindness Sözün açığı hardan necə başlayacağımı bilmirəm. Kitabı necə ifadə edə bilərəm deyə bir neçə gündür düşünürəm. Bundan savayı kitabı oxuyanlar mənə haqq verəcək qadınların yemək uğruna etdikləri və gördükləri zorbalıq hissəsi məni həqiqətən məhv elədi və nə yalan deyim, o hissədən sonra kaş oxumağı dayandırardım və bir neçə gün həzm edərdim. Saramago-nun oxuduğum ilk kitabı həcm olaraq 340 səhifə olsa da, anlamaq və çətinlik baxımdan 500-600 səhifəyə dəyərdi. Yazarın stili qəribədir və dialoqlar bir-birindən sadəcə vergüllər ilə ayrılıb. Bir anlıq yorğunçuluq və fikir yayınması ilə anlaşılmazlıqlar ortaya çıxır. Kitabın adı korluq bildiyimiz kimi insanın görmə funksiyasını itirməsidir. Görəsən ətrafımızda olan neçə kor insana diqqətli davranırıq ? Lakin bu korluq aysberqin görünən hissəsidir və biz aysberqin aşağı təbəqisinə portuqal yazar vasitəsilə enməyə başlayırıq. ilk cümlə çox diqqət çəkicidir.


“Baxa bilirsənsə gör, görə bilirsənsə fərq et…” 


Heç bir insan, məkan adı istifadə edilmədiyi üçün həqiqətən də anlatması biraz çətin ola bilər. Amma yaşadığım bugün ki, vəziyyətdə düşünə-düşünə qaldım görəsən həkimin yoldaşı və yaxud hər hansı biri olsun bu qədər fədakarlıq etməyə, yaxşılıq etməyə dəyərmi ? Bir heç uğruna və zamanla silinəcək, yox olacaq və etdiyin yaxşılıqlar sıradan bir vəziyyətə çevriləcək. Bəs nə üçün yaxşılıq edirik ? Bəşəriyyət üçün ? Əgər bu cəmiyyətin formasına yaxşılıq bir zorbalıqdısa nəyə görə bir fərd bunun uğruna vuruşmalıdır ? Günü-gündən insani duyğularımız hissiyatlaşır və möcüzəvi varlıqlar kimi hər rejimə formalaşıb ayaq uydururuq və onun parçası kimi davranırıq istəsək də istəməsək də. Çünki ilk öncə mədəmizi doldurmalıyıq və boş bir mədə hər zaman insanı ən təhlükəli varlığa çevirə bilər və boş bir mədə heç bir zaman insanı məntiqli düşündürə bilməz. insanların bir-birini əzməsi, rəqabət içində olması daha yaxşı bir rifah daha yaxşı bir həyat kimi görünsə də əslində belə deyil. Tək məqsədimiz ac olan mədələri doldurmaq və gün keçdikdə dahasını əldə etmək. Burjua heç bir zaman içində dəyişməyib sadəcə geyindiyi libası dəyişib bu isə hər zaman onu fərqli göstərməyə kifayət edib. Sözlük yazarları içində yoxsul insan anlayışının yanlış anlaşıldığını düşünürəm. Belə ki, bir zamanlar yoxsul insanın internet ilə surfing etməsinin məntiqsizlik olduğunu ifadə etmişdim və bu bir xeyli gülünc doğurmuşdu, yazarlar, mənimlə məzələnmək üçün növbəyə girmişlərdi. Bu anlayışı mən özümdən deyil Pessoa-dan gətirmişdim. Burjua bir təbəqədir və insanlar sadəcə kasıb və varlı deyil. Bunların içinə həyatda qalmaq üçün vuruşan, əlləşən, dilləşən o qədər insan var ki. Yoxsul insan həqiqətən pul qazana bilməyən və ac qalan insanlardır. Ac qalan insanın bura girib yazı yazacaq qədər səbri yoxdur.



Yuxarıda aramızdakı təbəqələşməni göstərdikdən sonra bu təbəqləşmənin getdikcə yox olduğu və insanların ilk insan tiplərinə dönüşməyə başladığı distopiya janrında bir təcrübədir bu kitab. Modern həyatımızda texnologiyanın inkişaf etdiyi bir zamanda hər şeyin yavaş-yavaş məhv olmağa başladığı amma məhv olduqca qazandığımız dəyərləri də itirdiyimiz bir dünyadır. ilk insan kor oldu. Qarşımızda isə bu korluğu anlaya bilməyənlər və bu korluqdan istifadə edən insanlar var. Artıq bütün cəmiyyət təhlükədədir. insanlıq təhlükədədir və artıq məhv olmamaq üçün heç bir səbəb yoxdur. Əgər sözün əsl mənasında insan kimi yaşa bilmiriksə, ən azından heyvan kimi yaşamamaq üçün əlimizdən gələni edək - deyirdi porqutal yazar. Rousseau-nun dediyi kimi bir zamanlar insanlar küçələrdə dahi kimi düşünə bilirdi yəni insanlar özünü və cəmiyyəti sorğulaya bilirdi lakin bunu indi etdiyini düşün ? Bir maşının altında qalarsan. Saramago-nun yaratmış olduğu bu xaos ilə birlikdə insanlar təkcə maşın altında qalmırdı, dəyərləri o günə qədər hörmət etdikləri özləri belə məhv olurdu. Amma nə xoşbəxtlik nə də bəxbədxlik sonsuza qədər dəvam etmədiyi kimi bu xaosda uzun çəkməyəcəkdi. Amma ən azından bizə bir şeylər öyrətməli idi. Öyrənməli idik. Ruhsuzlaşırıq, bir-birimizi tənqid edərkən belə ruhsuzca, hiss etmədən, qarşımızdakını əzərək, təhqir edərcəsinə qalib gəlməyə çalışırıq. Halbuki gözlərimiz içimizin bir aynasıdır və içimizi göstərən tək elementdir. Bəs bu gözlər tək-tək kor olsa ? indi ki, zamanda kor olan insanlar yoxmu ? Var amma ən azından biz gördüklərimizlə onlara hisslərimizi çatdıra bilirik və onlar hiss edir. Lakin tək-tək görmə funksiyamızı itdiyi zaman hisslərimizdə məhv olur. Bir insan məni görmədi rahatlıqla oğurluq edə bilərəm və yaxud kimsə məni görmürsə tez-bazar artıqlarımı bir yerə atım. Bəs bütün insanlıq görməsə nə olar ?



Kitab portuqal yazara Nobel mükafatı qazandırıb və bu yazara başlamaq üçün ən ideal kitab olduğunu düşünürəm. Həmçinin kitab haqqında 2008-ci ildə Blindness adlı kino da çəkilib. Yoxsulluqla və daha yaxşı yaşamla gedib-gələn və heç cürə vaxtı olmayan insanlar ən azından filmə göz atsın.
ekskursante Meşədə iten qızı tapan iki yeni evlənmiş ailənin dialoqu :

- O qızı, evimə ala bilmərəm, bu son qərarımdı. Sənin uşağın olsaydı alardım amma başqasının uşağını istəmirəm.
- Sənə həmişə danışırdım, onun kimi məni də bir ailə balaca olarkən qarlı meşədə tapmışdı. Amma məni başqalarına təslim etmədilər, evlərinə aldılar, sevgilərini verdilər. Sənin 5 dəqiqəlik həzzin ucbatına , o qızı, meşədə yalnız qoya bilmərəm.

Film real hadisələr nəticəsində çəkilmişdir.
la dolce vita "Anamı çox sevirəm amma ən çox ,o, Riminidə mən Romada olanda sevirəm. "
italyan kinemotoqrafiyasının əfsanəsidir, Federico Fellini. Sənət üçün yaradılmış bir əfsanədir. 41-45-ci ildə müharibə də iştirak etməmək üçün yalandan özünü dəli kimi göstərmişdir və buna nail olmuşdur və maraqlıdır ki, həyatında heç vaxt tətilə çıxmamışdır.

Bir gün Roma-da taksiyə minən Fefe-dən şofer soruşur ki :
"Fefe, nəyə görə elə film çəkmirsən ki, biz də başa düşək ?
- Dostum, mən gərçəkləri göstərirəm filmlərimdə və gərçək heç bir zaman bəsit deyil.."

Film Roma ilə bütünləşib. Hətta Roma-da indi belə filmlə bağlı bir çox hekayə tapa bilərsiniz. Ən məşhurlarından biri "Basilique Saint-Pierre" -dəki yazıdır. Belə ki, kilsənin yuxarısına qalxmaq üçün lift-ə yaxınlaşdığınız da, "Əgər siz Anita Ekberg-in nəfəsinə sahib deyilsinizsə lift işlədin" yazısını görə bilərsiz. (Həmin yazı ilə özüm rastlamamışam sözün düzü) Məhz filmdə, Anita kilsənin yuxarısına pilləkənlər ilə qaçaraq çıxmışdı.

Film Fellinin digər filmləri kimi cəmiyyəti təndiq edir və onlarla məzələnir. Fellini özü qarışıq hər kəs ilə əylənmək istəyib, deyəsən -* Cəmiyyət dəki qırıqlıqları, iyrənclikləri , əxlaqi çöküntüləri Marcelo xarakterində çox gözəl göstərmişdir. Rahatlıq içində xaos, zövq içində kədər, sevgi içində nifrət və bu kimi alqılar incə şəkildə əla göstərilib. David Lynch, Salvador Dali, Luis Buniel kimi rejissorlar kimi qabağımıza puzzle qoymur. Film bitdikdən sonra boş-boş ekrana baxıb nə anlatmaq istədiyini anlamaq məcburiyyətində deyilsən. Yuxarıda sadaladığım nüanslara görə Vatikan tərəfindən qadağan qoyulmaq istənilsə də xalq tərəfindən gələn reaksiyalardan sonra bu fikirlərdən əl çəkiblər. Fellini, din ilə , möcüzəyə inanan insanlar ilə məzələnməkdən də qorxmayıb.

Həmçinin bütün dünyadakı məşhur paparazzi kəliməsi də ədəbiyyata bu film vasitəsi ilə daxil olmuşdur. Buna görə də minnətdarıq, ulu öndər. Həmçinin film italiya kinemotoqrafiyasının ilk 3 saatlıq filmi olma özəlliyi də daşıyır.

"bəzi gecələr bu rahatlıq, bu səsslik məni boğur. Rahatlıq məni qorxudur, Marcello ! Hər şeydən çox qorxudur. Bu səssizliyin arxasına gizlənən cəhənnəm bir maska kimi gəlir mənə. O an uşaqlarımın gələcəyini düşünürəm. Dünya mükəmməl bir yer olacaq deyilir. Bir telefon danışığı hər şey sonlanmasına bəs olarkən, bu necə baş verə bilər ? Zamanın xaricində yaşayacaq qədər, hər şeydən uzaqlaşacaq qədər sevməyi öyrənməliyik, buna məcburuq..."

Filmin adında olduğu kimi bu "mükəmməl" həyatı yaşamaq məcburiyyətindəyik.
türk qızları istanbulda yaşarkən ən təəccüblü məqam qarşımdan keçən hər türk qızın dostu ilə və ya telefonla danışarkən " kanka bugün onunla da tartıştık, kavga yaptık, ağzının payını verdim" cümləsini işlətməsidir. Bir anlıq ağlıma dahi şairimiz Alqasımın dediyin qəzəl yadıma düşdü. Vaxtında sənətkar düz deyibmiş - "Alqasımın qızları vor zakondu" Cahillər nə bilsin ki, Alqasım istanbul qızlarına xitaban elə deyib.
ölüm insanların ən çox qorxduğu şey ölüm deyil. Yaşadığımız kapitalizm dövründə onlarca dəyərlərimiz, xəyallarımız hər gün keçdikcə məhv olur, ölür. Səbəb - həyatda qorxduğumuz və almaq istəmədiyimiz risklərdi. Həyat çalışmaq, həftəsonu tətillərini gözləmək və aylıq mənzil haqqını ödəmək deyil. Bir film də deyildiyi kimi "insanlar xəyallarını seçməzlər, xəyallar insanları seçər." Xəyal dediyimiz alqı qarşımıza çıxan fürsətlərdi. Bəs cəsarətimiz varmı bu fürsətləri ələ keçirməyə ? Hər kəs içindəki xəyalı yaşamaq üçün yaradılmışdır. Şübhə , qorxu və bu kimi ünsürlər əslində beynimizin içində olan oğrulardı. Hansı ki, hər zaman qarşımıza çıxan fürsətlərin, xəyalların arxasındadır və onları bizdən oğurlamağa çalışırlar. Black Swan filminə baxanlar yazmaq istədiklərimi anlar. Etmək ilə "edərəm" arasında fərq çoxdur. Çox insan "edərəm" deyə bir çox şeyi ertəliyir. Bəs sənin Nina (Black Swan filmindəki əsas obraz) kimi xəyalın nədir ? Bir şeyi unutma həyatda "qüsursuz dağ" yoxdur. Bəzi zamanlar stress yaşacaqsan, bəzən depressiyaya düşəsəcəksən. Los Angeles’da olarkən Steven Spielberg-in demiş olduğu bir məsləhət diqqətimi çəkmişdi. "Həyat da heç bir şey asan əldə olunmur.." Bunu deyən şəxs film məktəbindən 3 dəfə atılıb. Amma ,o, dəvam edib. Həyat mübarizə aparmaq və tənqid edilməkdir. Həyat acı çəkməkdir. Həyat təkrarlanmaz. Ona görə də çalışın qarşınıza çıxan fürsətlərdən istəfadə edin. Qərarsızlıq , kiminsə xəyalları ilə oynamaq sizi geriyə salar.
the great dictator Səssiz filmləri ilə tanıdığımız Charlie Chaplin-in dünyaya ilk dəfə haykırmağıdır. 20-ci əsrin ən yaxşı filmlərindən biridir. Öz hərəkətləri ilə bizləri güldürən yücə insanın qarşımıza çıxb qışqırmadan, bağırmadan bizi şillələməyidir. Kimin vecinə oldu ? Heç kəsin. Film tənqidi cəhətdən Rene Clair tərəfindən çəkilmiş à nous la liberté filminə bənzəyir. Amma təbii olaraq ikisi də fərqli ssenaridir. Bundan savayı filmdə istifadə edilən adlar əslində göndərmədir.
Tomania - ptomania sözünə göndərmədir. Çürümüş ətdəki zəhərə deyilir.
Bacteria - bakteriya mənasına gəlir.
Garbitsch - Hitlerin köməkçisi Goebbels yerinə Garbitsch istifadə edilib hansı ki, tələffüz zamanı garbage mənasına gəlir.
Adenoid Hynkel -Adolf Hitleri təmsil edir.

Filmi canlı-canlı A.Hitlerə izlətmək Çaplinin ən böyük xəyalı idi. Hitler filmi izlədikdən sonra Almaniyada senzura gətirmişdir. Sondakı o məşhur monoloq.

" Bağışlayın. Mən imperator olmaq istəmirəm. Bu mənim işim deyil. Hökm etmək və ya işğal etmək istəmirəm. Hamıya kömək etmək istəyirəm. Yəhudi, katolik, qara dərili, bəyaz. Hamımız bir-birimizə kömək etmək istəyirik. Digərlərinin xoşbəxtliyi hamımızı xoşbəxt edir. Heç kəsə nifrət eləmirik, heç kəsi alçatmırıq. Bu dünyada hər kəsə yer var. Dünyada hər kəsi doyuracaq qədər nemət var. Həyat azad və gözəl olmalıdır. Biz doğru yoldan çıxdıq. Güclü olmaq hissi insan ruhunu zəhərlədi, nifrət divarları yaratdı. Bizi xoşbəxtsizliyə və insan qırğınına həbs elədi. Sürəti kəşf elədik amma yerimizdə sayırıq. Mexanikləşdirmə bolluq yerinə yoxluq gətirdi. Biliyimiz bizi hörmətsiz və mədəniyyətsiz etdi. Çox fikirləşib az hissedirik. Mexanizmdən çox insanlığa ehtiyacımız var. Qabiliyyətdən çox yaxşılığa ehtiyac duyuruq. Əks halda şiddət qalib gələcək və həyat yox olacaq. Təyyarə və radio bizi bir-birimizə yaxınlaşdırdı. Bu ixtiraların kökündə yaxşılıq, qardaşlıq və bərabərlik var. Hal-hazırda səsimi milyonlarca insan eşidir. Ümidsiz qadın, kişi və uşaqlar. Günahsız insanlara işgəncə edən, həbsə atan bir sistemin qurbanlarıdı onlar. Məni eşidənlərə səslənirəm. Ümidsizliyə qərq olmayın. Xoşbəxtsizliyin səbəbi görməmiş kişilərin insanların qabağa getməyindən qorxmasıdır. Nifrət yox olar, diktatorlar ölər. Xalqdan aldığı azadlıq xalqa geri qayıdar. insanlar ölər, azadlıq ölməz. Əsgərlər ! Zalimlərə itaət etməyin. Onlar sizi əzir. Sizi qoyun yerinə qoyurlar. insanlıqdan çıxmış, beyni və qəlbi mexanikləşdirilmiş kişilərə təslim olmayın. Siz nə mexanikasız nə də qoyun. Siz insansınız. Qəlbinizdə insanlara qarşı sevgi bəsləyirsiz. Sizdə nifrət yoxdur. Sevilməyən insanlar kin bəslər. Əsgərlər , əsirlik üçün deyil, azadlıq üçün döyüşün. Əziz Luke-un dediyi kimi cənnətin qapıları insana açıqdır. Bir kişiyə, bir qrupa deyil hər kəsə açıqdır. Güc sizin, xalqın əlindədir. Mexanika və xoşbəxtlik yaratmaq gücü. Bu güclə həyatı azad və gözəl edin. Möhtəşəm bir macəraya çevirin. Demokratiyanın verdiyi bu gücü istifadə edin. Birlik olub, möhtəşəm bir dünya yaradaq. Hər kəsi işlə təmin edən, gənclərə ümid, yaşlılara zəmanət verən bir dünya. Mədəniyyətsizlər bunları söz verərək azaqlığı ələ keçirdilər. Yalan danışdılar. Onsuz heç vaxt sözlərini tutmazlar. Diktatorlar öz tamahları ucbatına xalqı kölələşdirir. Biz bu sözləri yerinə yetirmək üçün döyüşək. Dünyanı xilas edək. Milli əngəlləri yox edək. Tamahı, kini, mədəniyyətsizliyi qüvvədən salaq. Ağlın idarə etdiyi bir dünya üçün mübarizə aparaq. Elm və təkmilləşmə hamıya xoşbəxtlik gətirsin. Əsgərlər demokratiya üçün birlik olaq. "


Əlavə olaraq Paolo Nutini-nin ifasında iron Sky mahnısını dinləyin.
kənarda qalmış izlənməsi lazım olan filmlər #266491 entyrnin ardı. Siyahı dediyim kimi 150 film ilə bitdi. Bəzi filmləri əlavə etmək çətin bəzilərini isə əlavə etmək asan oldu. Ümumiyyətlə həzz aldığım bir şey oldu. Ümid edirəm yararlı olar. istədiyiniz film haqqında başa düşmədiyiniz məqamlar haqqında yaza bilərsiz. Çalışın filmləri vaxt keçirmək üçün izləməyin. Əgər vaxt keçirmək üçün film axtarırsınızsa siyahıdakı bir çox film sizi məyus edəcək. Həftədə 3-4 bəs edir.

142. Belle de Jour (1967) - Luis Buniel tərəfindən çəkilmiş incə burjua tənqidləri olan bir qadının psixoloji filmidir. Aktyor kimi Luis Buniel-i də izləmək olur. Filmin baş qəhrəmanı Severine görünüşdə xoşbəxt ailə həyatına sahibdir. Lakin əri ilə heç bir cinsəl həyatı yoxdur. Şəhvət dolu qadın bunu qəbullənə bilmir və özünə fahişəxana açır. Öz şəhvət hisslərini burda qarşılayan Severine ərinə daha da bağlanır. Bu iki həyat arasında gedib gələn qadına bir gün yanına gələn gangster Marsel aşiq olur və bütün həyatı alt-üst olur.

143. The Wrestler (2008) Darren Aronofsky-ki tərəfindən çəkilmiş sıradan bir döyüş filmi deyil. Baş obrazdakı xarakter amerikan güləşçisidir. Qızı ilə münasibətləri pis olduğu üçün tək yaşamı güləşdir. Bir gün infakt olur və güləşi buraxmalı olur. Artıq oturub fikirləşmək vaxtıdır. Randy bir xeyli düşünür və ailəsi ilə olan münasibətlərini, həyatını sorğulamağa başlayır.

144. Persepolis (2007) - Hər kəsin bəlkə də izlədiyi amma kənarda qalmış siyasi janrda çəkilmiş diqqət çəkici fransız animasiya filmidir. Film irandakı əzilən qadın hüquqları və bunun uğruna mübarizə edən bir qız haqqındadır. izləyib nəticə çıxarılmalı filmlərdəndir.

145. Departures (2008) - Nə iş görürsən gör, çalış ən yaxşısını et. Yaşam ilə ölüm arasındakı bir nəfərin gözəl musiqiləri ilə yapon fəlsəfəsini öyrənmək imkanımız olur. Son səhnəsi çox təsirli idi.

146. Blind Chance (1987) - istehsal tarixi 1981-ci il olsa da dünya premyerası 1987-ci il olan və Kann Film Festivalında ilk dəfə nümayiş etdirilən Krzysztof Kieślowski filmidir. Witek bir gün qatar arxasınca qaçır və bundan sonra həyatının axışını dəyişən 3 ehtimal yaranır. 1- qatara çatır, 2- ordakı polis ilə toqquşur və həbs edilir. 3- qatara çata bilmir. Bu 3 ehtimallar üzərində danışılır.

147. Day of the Wacko (2002) - miauczynski adlı şəxs məktəbdə ədəbiyyat müəllimi işləyir. Düşdüyü vəziyyət heç ürək açan deyil. Çünki yaşlandıqca görür ki, zamanla ayaqlaşmaq çətindir. Qara yumorun üstün olduğu film kənarda qalmış ən qızıl filmlərdən biridir. Mütləq dəyərləndirin.

148. La Promesse (1996) - Miqrant kimi yaşayan insanlara dünyanın heç bir yerində dəyər qoyulmur hələ bu Avropa, Avstraliya kimi insanı istismar etməyi sevən yerlərdisə. Bir ata ilə oğulun miqrant həyatını göstərən və bu janrda çəkilən ən yaxşı filmlərin başında gəlir. Festivallarda topladığı mükafatlarla diqqəti üzərinə bir xeyli çəkmişdi.

149. A Simple Plan (1998) - Öz janrının ən yaxşılarından olsa da istədiyi yerlərə gəlib çatmamış filmdi. Yeni il axşamı qarlı bir gün ölmüş bir adamın yanında 4 milyonluq pul çantası tapılır. Bundan sonra bir plan qurulur lakin bu qurulan planlar yolunda getmir. Pulun insana nələr edə biləciyini göstərən Billy Bob-un yenə gözəl aktyorluğu bir sözlə izləməyə dəyər.

150. The Class (2007) - Səs-küylü məktəbdə şiddət temalı filmlərdən biridir. Filmdəki hadisələr deyilən görə realdır. Lakin bu bir neçə dəfə inkar edilib. Hadisələrin növbəti gedişatı məktəbdəki uşaqların həyatlarının dəvamı serial halında çəkilib.
kənarda qalmış izlənməsi lazım olan filmlər Bu siyahını hazırlamaq üçün 6 ayımı fəda eləmişəm. ilk başlar çətinlik çəkirdim çünki filmləri izləyib ona görə yerləşdirmək lazım idi. Bunu hazırlamaq üçün isə ekşi-dəki bir başlıq ilham verdi. Siyahıda çox az sayıda Asiya filmi olacaq. Bu normaldır. Çünki bütün günümü film izləməklə keçirən biri deyiləm. 2-3 ildir də baxmıram filmlərə yəni bu filmləri izləmək üçün bir neçə ilim gedib. Siyahıda ancaq iMDb-dən kənar qalmış amma izlənməsi lazım olan filmləri qeyd edəcəm. Bir neçəsi haqqında qısa icmal yazmışam. Məni izləyən yazarlar bilir əslində bu filmlərin əksəriyyətini əvvəllər başlıq-başlıq açıb qoyurdum. Sonra sildim. Bu dəfə isə hamısını bir araya gətirdim. Amma hər kəsin rahat şəkildə izlməsi üçün siyahını uzatmayacam. Sadəcə ən üstün bildiyim 150 filmin adını qeyd edəcəm.

1. The Cabinet of Dr. Caligari (1920) - Bir insanın artıq dözə bilməyib bəzi şeyləri özü ilə paylaşa bilmədiyi və məhz olaraq dəlicəsinə haykırmasıdır bu film və belə bir axımda paylaşıb hansı ki, Kubrick-in Clockwork Oranger filmi buna misaldır.

Ən gözəl hissəsi - Jane, səni sevirəm , mənimlə evlənərsən ? - Biz kraliçalar qəlbimizin səsini dinləmərik...

2. À Nous la Liberté (1931) - (bax: Rene Clair) tərəfindən çəkilmiş komediya-müzikal janrında çox gözəl filmlərdən biridir. Çaplin-in Modern Times ilə oxşarlığını görmək olar. Emile və Louis həbsdən qaçmaq üçün yollar axtarır və qaçmağıda bacarırlar. Lakin polis Emile-ni yaxalayıb yenidən həbs edir. Louis isə böyük iş adamı olur. Həbsdən çıxan Emile Louis-in yanına gedir. Lakin sonra bəlli olur ki, Louis həbsdən qaçıb. O dönəm rejimini, insanların robotlaşmasını ciddi şəkildə tənqid edilir.

3. Rosemary's baby (1968) - Roman Polanski-nin "The Apartment" trilogiyasının ikinci filmi olan qorxu-triller-dram janrlarının harmoniyasında ən sevdiyim filmlərdən biridir. Çox xüsusi yerə sahibdir. Filmin çəkilişləri zamanı Polanski satanist kilsəsinin qurucusu olan Anton Szandor Lavey ilə görüşmüş və onun fikirlərini dinləmişdir. Lakin dediklərinin heç birini yerinə yetirməyən rejissor filmdə həddindən artıq şiddətdən qaçınmışdır. Sürrealizm sevənlərində mütləq göz atması gərəkən film iki xoşbəxt cütlüyün həyatlarını yenidən qurmağa çalışmasından danışılır. Lakin yeni köçdükləri dairədə hər şey qəribə bir hal alır. Rosermary's baby bir çox katolik kilsəsi tərəfindən tənqidlə qarşılanıb. Bir xeyli aksiya keçirilib amma uğurlarının qarşısı alına bilinməyib. Həmçinin film haqqında suallarınız olsa qeyd edərsiniz izah edərəm.

4. All the President's Men - (1976) - Alan J. Pakula tərəfindən çəkilmiş bioqrafiya janrında filmdir. Məşhur Watergate skandalını ələ alan filmdə Dustin Hoffman və Robert Redford mükəmməl aktyorluq göstərib. Dönəmin prezidenti Nixon və skandal ilə maraqlananlar mütləq göz atsın.

5. To Be or Not to Be (1942) - Təbii olaraq özümü daha çox avropa kinemotoqrafiyasına verdiyim üçün siyahıda alman rejissorların filmləri olacaq. Bunlardan biri Ernst Lubitsch Oskar nominasiyalı amma lazımı dəyəri görməmiş filmidir. ikinci dünya müharibəsi ərəfəsində Polşa və Nazilər arasındakı münasibət qara yumor ilə göstərilir. O dönəm bir polşalı olmaq nə qədər çətin imiş.

6. Edward Scissorhands (1990) - Tim Burton-ın yaratmış olduğu gənclik filmi kimi görünsə də tərkibində cəmiyyət tənqidi olan əjdaha filmlərdən biridi. Burton özünü Johnny Depp rolundakı Edward ilə birləşdirib.)

7. Dogville (2003) - Trier-in şahəsəridir. insanın ayrılmaz filmləri olur. Mənim filmimdir. yüzlərlə, minlərlə filmə baxsam belə bu film hər dəfə ən əjdahalar siyahısına mütləq qoyaram. Sonluq məni məhv etdi. Trier içimdəki bütün satanist ruhu ayağa qaldırdı. Həqiqətən də insanları əhilləşdirə bilməzsiniz.

8. Dancer in the Dark (2000) - Sən necə film idin elə ? Trier yenə stilindən kənara çıxmır Björk-ün mahnıları ilə izləyicini məhv edir. Sonluq da nə qədər kövrəlmişdim..

9. Pink Floyd: The Wall (1982) - ilk başlarda anlamaqda çətinlik çəksəniz də Syd Barret-i tanıyanlar üçün mükəmməlləşəcək filmdi. Həm Pink Floyd haqqında geniş məlumat əldə edirsiniz həmdə kənardan Syd-nın çəkdiyi əzab-əziyyətləri görürsüz. Mütləq Syd haqqında məlumat əldə edin sonra keçin filmi izləyin. Day bəsdirin hey you mahnısını paylaşdınız.

10. The Virgin Spring (1960) - Yenə Bergman əfsanəsi. Bu dəfə ssenarisi ona aid deyil və ssenari orta əsr miflərinə əsaslanır. Əsas mövzu paganizm olsa da əslində bütün dinlərin bir olduğunu və dəyişən heç bir şey olmadığını deyir. Dərin mövzusu ilə çox gözəl qisas filmidir. Hətta rejissor insana Dogville filminin son səhnəsi kimi təsir bağışlayır. Tanrı sən orda idin, hər şeyi gördün..Amma heçnə etmədin !

11. The Miracle Worker (1962) - Türk istehsalı Evim Sensin filminin ilham mənbəyi olan "kinoman"ların ən sevimli filmlərindən hind istehsalı Black-in orijinal versiyasıdır əslində. Patty Duke mükəmməl iş çıxarıb və Oskar alan ən gənc qadın olaraq tarixə damğa vurub.

12. Germany Year Zero (1948) - haqqında çox insan bilməz. Amma Rosselinin mükəmməl filmlərindən biridir. Yenə ikinci dünya müharibəsi və buraxdığı dərin izlər. O qədər mükəmməl filmdir ki, məndə buraxdığı izlər izah oluna bilməz.

13. The Young and the Damned (1950) - Bu filmin adı türk dilinə unutulmuş kimi tərcümə edilib. Həqiqətən də belədir həmin filmin ssenarisi həm də filmin özü. Luis Buñuel ola bilər bir çoxuna görə kino sənətinin tanrısı deyil. Amma mükəmməl rejissordur. Bu film onun başını bir xeyli ağrıtmışdır və Meksikalılar onu bu filmə görə bir xeyli tənqid etmişdi. Burjua çirkinliyini göstərən ən böyük rejissordan mükəmməl film. Həyatınızın gərçəkliyini görmək istəyirsinizsə o çərçivədən çıxın və çölə baxın. 3 mkr kruqundakı qullara baxın. Güləcəksiniz. Amma ağlamalıdır. Bu film də belədir.

14. Life Feels Good (2013) - Tək kəlimə ilə möhtəşəm filmdi. Ağlamalı dram filmləri axtaranlar mütləq izləməlidir. Dawid Ogrodnik mükəmməl aktyorluq nümayiş etdirib.

15. The Cranes Are Flying 1957 - ahhh bu qadınlar..faşistlərdən daha qəddardılar..Bir-başa insanın qəlbini hədəf alır. kimi mükəmməl dialoqlara sahib olan rus filmidir.

16. Pride & Prejudice (2005) - Ən sevdiyim bir neçə melodrama filmlərindən birdir. Bu versiyasını qeyd edəcəm siyahıya istəyənlər arxivlik olan digər versiyasını da izləyə bilər. Amma Keira Knightley olan heç bir keyfiyyətli filmi qaçıra bilmərəm.

17. Sleepers (1996) - Mükəmməl aktyorlar heyətindən ibarət mükəmməl filmlərdən biridir. Hər yerdə haqqının tapdalanması sadəcə amerika ədalətsizliyinin açıq şəkildə göstərilməsidir.

18. Funny Games (1997) - Yanlış xatırlamıramsa bu film haqqında icmalı Haneke adlı başlıqda qeyd etmişdim. Girib ordan oxuya bilərsiniz. #245200

19. Naked (1993) - Bu film sənət əsəridir. Bir filmdə bu qədərmi gözəl, dərin dialoqlar olar ? Bir insanın ruhunun çılpağlığını göstərir. Ruhsal olaraq adamı məhv edir, parçalayır. ikinci dəfə baxmaram o dərəcə ağzıma sıçıb.

20. Pickpocket (1959) - Robert Bresson-un ən sevdiyim filmlərindən biri. Dostoyevskinin Raskolnikov obrazını xatırladan Michel obrazı. Haqqında geniş yazını yenə kinozadə-dən oxuya bilərsiniz. Bilirəm bir neçəsinə itici gələcək. Amma əziyyət çəkib bir şeylər yazmışam və bura qoysam siyahı həddindən artıq uzun olacaq. Ona görə ordan keçib ətraflı oxuyun. Narahat olmayın sayta daxil olanda mənim cibimə pul daxil olmur.

21. Ballada o soldate (1959) - Rusiyanı Oskara apara bilən öz janrının ən yaxşılarından biridir. Mükəmməl bir filmdir. Axıcılığı, bəsit dili. Yorulmadan izləyirsən. Amerikanın qəhrəmanı və yaxud yəhudilər haqqında bəsit , kütləvi film deyil.

22. Control (2007) - Joy Division qrupunun üzvü ian Curtis-in həyatından bəhs edən bioqrafiya janrında olan film bəlkə də bir musiqiçinin həyatını əks etdirən ən yaxşı filmlərdən biridir. Mütləq izlənməlidir.

23. Green Street Hooligans (2005) - Lexi Alexander tərəfindən çəkilmiş Cinayət-idman janrında ən təsir edici filmlərdən biridir. Film futbolda şiddətin gətirdiyi nəticələrdən danışır.

24. Love Me If You Dare (2003) - ən sevdiyim melodram filmlərindən biridir. Sanki bir hekayə izləyirsiniz. Uşaqlıqdan bəri bir-birilərinə qarşı məhəbbəti olan lakin birlikdə ola bilməyən Julien və Sophie-nin həyatı insanın içini isidir.

25. The Spirit of the Beehive (1973) - Fantastik-Dram janrında ispan kinemotoqrafiyasının ən yaxşılarından biridir. Pan's Labyrinth filmi qədər fantastik olmasa da onun qədər əla filmdir. Hər iki filmin də hekayəsi Franco dövründəki ispaniya haqqındadır.

26. A Bronx Tale (1993) - Robert De Niro-nun rejissoru olduğu mafiya filmlərindən biridir. Məncə uğurlu alııb film. 1960-cı illərdə Amerikada yaşayan ata oğlunun mafiyaya qoşulmasından narahatcılıq keçirir.

27. All About My Mother (1999) - Pedro Almodóvar-ın çəkmiş olduğu dram janrında filmdir. Hadisələr transgender bir şəxsin həyatından bəhs edir. Rejissorun digər filmlərindən fərqli olaraq heç bir cinsəl səhnə yoxdur.

28. Bringing Up Baby (1938) - Ən yaxşı romatik-komediya filmlərindən biridir əgər köhnə filmləri sevirsinizsə. Cary Grant həqiqətən də çox gülməli xarakter yaratmağı bacarıb. Katharine Hepburn isə həm gözəlliyi həm də aktyorluğu xoşuma gəlir. Filmi Tarantinonun ən sevdiyi filmlər içərisindən seçib izləmişdim.

29. The Night of the Hunter (1955) - Çox insanın bəyənə bilmədiyi black-noir filmdir. Aktyorluğun nə olduğunu bilmək istəyənlər bunu izləməlidir. Robert Mitchum kimi aktyorları gördükdən sonra nə demək istədiyimi anlayacaqsınız. Azərbaycanda aktyor olmağa çalışanlar belə filmləri izləyib Mitchum kimiləri örnək almalıdır. Sənət pul ilə satın alınmamalıdır. iki kiçik qardaşın psixopat ilə mübarizəsindən danışılır. Bunu da François Truffaut-ın həyatının filmləri adlı siyahıdan tapıb izləmişdim.

3o. The Iron Giant (1994) Action-macarə janrında həmçinin animasiya filmidir. Ümumiyyətlə Brad Bird-in bir çox filmi mükəmməldir. Ratatouille filminə bəlkə də 2-3 dəfə baxmışam. insanın içindəki egoistliyi və şiddəti göstərir.

31. Let me right one in (2008) - Vampir bir qızın bir uşağa sevgisindən danışılır. Çox gözəl kitabı var. Filmidə çox gözəldi. Twilight filminin səviyyəli formasıdır. Ərgən filmi deyil.

32. Solaris (1972) - Bu film haqqında da Tarkovski haqqında məlumat verərkən qeyd etmişəm. Keçib ordan oxuya bilərsiniz. Ümumiyyətlə Tarkovski-yə başlamaq istəyənlər o entry-mi oxuya bilərlər. Hələ ki, silinməyib. #254169

33. Viridiana (1961) - Yenə Luis Buniel amma bu dəfə daha sürrealistik , anlaşılması daha çətin. Film bir xeyli tənqid olunmuşdu çəkildiyi illərdə. Amma Buniel buna artıq öyrəşib.

34. The Servant (1963) - Tony bir gün özünə köməkçi tutmaq qərarına gəlir və Barrett adlı birini tapır. Lakin elə gətirir ki, Barrett bütün gücü əlinə alır və Tony onun köməkçisi olur.

35. Kes (1969) - Atası evi tərk etmiş Billy qardaşının şiddətlərinə məruz qalan bir uşaqdır. Həmçinin uşaq yaşda işləyib anasına pul verməlidir. Billy bunlardan bezən quş ilə dostluq münasibətləri qurur. Ailə münasibətləri, cəmiyyət və təhsil sistemini ciddi şəkildə tənqid edir rejissor. Filmdəki futbol səhnəsi çox rəngli və gülməli idi. Lakin kömürlərin üzərində Billy-yə hücum edən və yaşda ondan böyük olan uşağı ayıran uşaq ilə Billy-nin etdiyi söhbət möhtəşəm idi. Bu səhnələrə görə izləməyə dəyən filmdi.

36. The Legend of 1900 (1998) - Giuseppe Tornatore -nin ən çox sevdiyim ikinci filmidir. Əfsuslar olsun ki, həddindən artıq underrated qalıb. Bir adamın gəmidə keçən həyatından söhbət gedir.

37. On Board (1998) - Türkiyəli rejissor Serdar Akar-ın trilogiyasının bilmirəm neçənci filmidir. Amma mükəmməl soundtrack-ə malikdir. Hekayəsi də çox gözəldir..Ah beee Kamil

38. Pirate Radio (2009) - Haqqında çox yazmağıma ehtiyac yoxdu. Kaybedenler Kulubü adlı filmə ilham mənbəyi olmuş, ingilis yumorunun zirvəyə qalxdığı bir şah əsərdir.

39. The Man Without a Past (2002) - Aki Kaurismäki-nin "Finlandiya" trilogiyasının ikinci filmidir. istər musiqiləri olsun istərsə də işlədiyi mövzu olsun çox gözəl idi. 2003-cü ildə "ən yaxşı xarici film" nominasiyasında ölkəsini təmsil etsə də həmin il "Nowhere in Africa" məğlub olmuşdu. "Tanrının mərhəməti cənnətdə olar ona görə də insanlar gərək bir-birinə kömək etsin..." Aktyorluq tərəfindən isə qəribə ab-havası var. Hərdən elə səhnələr var ki, aktyorların heç bir reaksiyasını görmək olmur. Robert Bresson filmləri kimidir sanki. Verilmək istənilən reaksiyanı sanki sən anlamalısan. Bu filmə baxarkən sözlüyün moderatoru timidus-u xatırladım, mk.

40. Eraserhead (1977) - Lynch-in ən yaxşı filmi deyil, amma ən sevdiyim filmidir. Beynimi məhv etmişdi. üstündən 3-4 il keçib hələ də səhnələri yadımdadır. Bu film haqqında izləyib heçnə anlamayanlar ümumiyyətlə bu film haqqında oxumaq istəyənlər kinozadədən girib oxuya bilər. Fikirləriniz önəmlidir. Kubrick-in ən çox sevdiyi 10 filmdən biridir.

41. Turtles Can Fly (2004) - Müharibəni uşaqların gözündən anlatmağa çalışan təsir edici filmlərdən biridir. Bahman Ghobadi imzası ilə izlədiyimiz bu film Türkiyə sərhəddindəki kiçik bir kəndəki hadisələrdən danışır. Beləki Amerika-iraq müharibəsi zamanı ailəsini itirən uşaqların və bundan sonra yaşamaq məcburiyyətində qalmanın verdiyi əziyyəti göstərir. Dünyanın ən böyük problemlərindən olan mina ərazisində yaşayan və yaşamaq üçün mina toplayaraq pul qazanan uşaqların həyatı bir çoxunuzu dərindən sarsa bilər..

42. Sybil (1976) - Sybil 17 müxtəlif xarakterə malik olan tarixə düşmüş ilk psychoanalysis-dir. Gərçək adı Shirley Ardell Mason-dur. Yəqin ki, bir çox şüuraltı haqqında filmlərə baxmısız. Bunların ən önəmlisi son zamanlarda çəkilmiş Nolan-ın "inception" filmidir. Belə ki, hələ də bir çox yerdə inception filminin sonluğu sual altındadır. Həmin sonluq röya mı idi? gərçək mi idi? - deyə fərziyyə doğurub və hələ də tam açıqlana bilməyib. Sybil-də bu film kimi hələ də bir çox insan tərəfində real hadisə kimi qəbul edilə bilmir. Sybil 17 fərqli kişiliyi şüuraltında yaşayır. Tibb sahəsində bu cür hallar şizofren xəstəliyi və ya "Grande-hysterie " sendromu adlanır.

43. The Celebration (1998) - Danimarkalı rejissor/ssenarist Thomas Vinterberg-i dünyaya tanıdan ilk işidir. "The Hunt" (2012) və "Submarino" (2010) filmləri kimi filmləri ilə tanınan rejissorun bu filmi çıxdığı ilk gündən dünyanın bir çox nüfuzlu festivalından təklif almışdır və Cannes Film Festivalında "Jury Prize" mükafatını qazanmışdır. Premyerası olduqdan sonra bir çox tamaşaçı da şok edici təsir bağışlamışdır. Film "Dogma 95" qanunları ilə çəkilən ilk filmdir. Film ailə münasibətlərini göstərən mükəmməl filmlərin başında gəlir. Rejissorun qarşısında baş əyirəm.

44. Lilya 4-Ever (2002) - Lilya-nın gərçək həyatı olmasada, bir çox qızın yaşadığı , bütün ölkələrdəki problemi açıq şəkildə göstərən sarsıdıcı bir dram. Film o qədər sarsır ki, izlədikdən sonra yazılası heçnə qalmır. Əgər baxmaq istəyən olsa , nəzərinizə çatdırım ki, emotional yöndən zəif olanlar filmdən uzaq dursun. Psixoloji cəhətdən insanları əsasəndə yaşlı nəsilə, qızlara təsir edə bilər. Filmin hekayəsi 2000-ci ildə isveçə gedən litvanyalı Danguole Rasalaite (əlavə məlumat yazıb spoiler vermək istəmirəm) -in həyatına əsaslandırılaraq çəkilib.

45. Temple Grandin (2010) - Forrest Gump filminin bacısı demək daha uyğun olar. 4 yaşında Otizim diaqnozu qoyalan, danışmaz denilən və cəmiyyətdən çıxarılması üçün müəyyən otizim mərkəzləri məsləhət görülən Temple Grandin-in real həyatına əsaslanaraq çəkilmiş bir filmdir. Claire Danes Oskarlıq performans göstərsədə, diqqətə alınmayıb.

46. Sling Blade (1996) - Karl üçün izləməyə dəyər bir filmdi. Başdan-sona qədər dram izləyirsiz.Həm ağlayısız , həm gülürsüz. Mövzu olaraq bəlli mövzudur. Amma içindəki dialoqları ilə, musiqiləri ilə möhtəşəm filmdir. Some folks call it a sling blade adlı qısa metrajlı film üzərinə çəkilsədə uzun metrajlı hissəsi daha çox bəyənilmişdir. Billy Bob Thornton sənə halal olsun.

47. Earthlings (2005) - Əslində özümə söz vermişdim ki, heç bir sənədli filmi bu siyahıya əlavə etməyəcəm amma sözümdən məcbur çıxmalıyam. Bu filmi ilk izləyən kimi murad_jamal-a məsləhət görmüşdüm. Sağolsun çox gözəl şərh edib filmi.

48. Breaking the Waves (1996) - Hələ də izləyicilər arasında "Trier-in ən yaxşı filmi hansıdır ? " deyə bir çox dialoqlar eşidə bilərsiz. Bir çoxuna görə Trier-in məhz şahəsəri bu filmdir. Danimarkalı rejissor hər zaman izləyicini narahat etməyi bacarmışdır. Yenə tərzindən geri qalmayan ssenarist filmin son 20-30 dəqiqəsi ilə bizi şok etməyi bacarmışdır. 1970-ci illərdə Şm.Şotlandiyada yad insanların xoş qarşılanmadığı bir qəsəbədə yaşayan Bess-in Tanrıya olan inancları və xəyal edə bilməyəcəyiniz sevgi hekayəsi danışılır. Psixoloji filmləri sevənlərin mütləq izləməli olduğunu düşünürəm.

49. The Double Life of Veronique (1991) - Krzysztof Kieslowski filmidir. Film Fransa və Polşada yaşayan Weronika ve Véronique nın həyatlarını ələ alır. Həyatları ayrı-ayrılıqla anladılsada hər iki xanımın həyatları eynidir. Zbigniew Preisner tərəfindən hazırlanmış olan musiqiləri, rejissorun melaxonik tərzi , filmin final səhnəsi ilə izlənməli olan filmlərdən biridir.

50. Three Colors: Blue - Siyahıya "Three Colors Trilogy"-nin White/Red hissələrini qoyub uzatmaq istəmirəm. Ona görə də izləyirsinizsə mütləq üçünü də bitirin. Krzysztof Kieslowski-nin şahəsəridir. Bir insanın kommunist ya da dirənişçi olmasından, dinsiz ya da dindar olmasından daha önəmli şeylər olduğunu anladım: Sevgi, ölüm, yalnızlıq, nifrət, qayğı kimi. Bunlar birlikdə yaşadığımız və həyatımıza istiqamət verən şeylərdir.

51. Kolya (1996) - Çex rejissor Jan Sverák-ın ən yaxşı işlərindən biri olan filmdə əsas rolu rejissorun atası oynayır. Film "Xarici dildə ən yaxşı film" nominasiyasında Oskar qazanmağı bacarmışdır. Frantisek Louka orkestrada işini itirdikdən sonra pul qazanmaq üçün cənazələrdə həm mahnı çalan həm də məzar daşlarını boyayan bekar bir insandır. Louka, dostunun təkidi ilə pul qazanmaq üçün rus qadınla evlənir. Lakin vətəndaşlıq üçün evlənən rus qadın Almaniyaya sevgilisinin yanına qaçar və Louka qalan sadəcə qadından qalan 5 yaşlı Kolya olar. Kolya ilə Loukanın isti və bir o qədər hüzünlü hekayəsini mütləq izləməlisiniz.

52. Open Your Eyes (1997) - Yəqin ki, bir çoxunuz "Vanilla Sky" filminə baxıb və təsirlənib. Lakin həmin filmin orijinal versiyası məhz bu filmdir. Baş rolunu bir çoxlarımızın sevgi simgəsi olan Penélope Cruz paylaşan bu film yaraşıqlı sifətinə güvənən lakin qəzada üzünü itirən və məhv olan Cesar-ın P.Cruz-a aşiq olmasından danışılır. Diqqətlə izləməli olduğunuz bu film sizə psixoloji yöndən təsir edə bilər.

53. Before the Rain (1994) - Makedoniyalı rejissor, ssenarist Milcho Manchevski-nin cult əsəri hesab edilən film 1995-ci ildə Oskara nominasiya olmağı bacarmışdır. Bildiyimiz kimi, "Xarici dildə ən yaxşı film" nominasiyasındakı filmlər hər zaman yaxşı olur. Film hekayəni bizə üç formaya ayrılaraq anladılır : "Üzlər, Sözlər, Şəkillər" Səssiz durmuş insanlar, vəhşilik edən insanlar, bir sözlə təbiətin ən qorxulu varlıqları ilə üzbəüz qalmışıq. Sülh istisnadır, bir qayda deyildir

54. Underground (1995) - Bosniyalı məşhur rejissor Emir Kusturica şahəsəri olan bu film fərqli işləri ilə hər zaman bizi cəlb etməyi bacarmışdır. Hollywood filmlərindən tamamilə fərqli filmlər çəkməyi bacaran rejissorun bu seçimi "ikinci dünya müharibəli" temalı filmlərdən sıxılan və fərqlilik axtarmaq istəyənlər üçün əla seçimdir.

55. Werckmeister harmóniák - Macar kinemotoqrafiyasının Tanrısı sayılan Bela Tarr-ın mənə görə ən yaxşı filmidir. Satantango kimi 7-8 saatlıq film deyil yəni yormur. Həm də anlaşılması ən asan filmi məncə budur. Mükəmməl soundtrack-lər yer alır.

56. Eternity and a Day (1998) - Yunan rejissor Theodoros Angelopoulos-un çəkmiş olduğu ən keyfiyyətli yunan filmlərinin başında gəlir. Uşaq rolundakı aktyor çox təsir edicidir. Ədəbiyyat və kino ilə maraqlanan hər bir insanın izləməsi mütləqdir.

57. Secrets & Lies (1996) - 7 Oskar nominasiyali ve bir xeyli underrated qalmış Mike Leigh çəkmiş olduğu mükəmməl filmlərdən biridir. Hamımız dər-qəmin içindəyik amma niyə bunları paylaşa bilmirik ?

58. The Return (2003) - Rus rejissor Andrey Zvyagintsev-in ən yaxşı filmidir. kino ata-oğul münasibətlərini göstərən ən yaxşılardandır. izlərkən ata-nı tanrı kimi düşünməyə cəhd edin.

59. Dog Day Afternoon (1975) - Kim nə deyirsə desin Al Pacino-nun ən yaxşı filmidir. Bu filmin adını deyəsən bir dəfə Stockholm sendromu mövzulu filmlərdə qeyd etmişdim. Etməmişəmsə indi deyim o mövzulu ən yaxşı filmlərin başında gəlir. Sidney Lumet kimi mükəmməl rejissorların kənarda qaldığı yerdə izləyicilər DiCaprio-nun Oskarında danışa-danışa aldırdı. Ümid edirəm Tanrı onu Oskarsız buraxmaz. Bir gün biri məni öldürsə ümid edirəm işsiz olduğu üçün deyil mənə nifrət etdiyi üçün edər.

60. Eastern Promises (2007) - Mənə görə David Cronenberg-in ən yaxşı filmidir. Yəni anlaşılması ən asanlardan biridir. Yoxsa onun mən Dead Ringers filmini də bəyənirəm. Lakin onu anlaşılması üçün həqiqətən də bir xeyli beyin yormaq lazımdır.

61. Mulholland Drive (2001) - David Lynch sənətinin zirvəsidir. Çox diqqətli izləsən belə anlaya bilmirsən. Əsl mindfck filmlərdən biridir. Hələ rejissor o zamanlar gördü heç kəs bir zibil qanmayıb filmin kasetlərini yenidən satışa buraxdı və diqqət ediləsi nöqtələri qeyd etdi. Bundan sonra anlaşılmağı bacaran Lynch isə bir xeyli məyus olmuşdu. Məncə bu filmdən öncə Lost Highway izlənməlidir.

62. November (2003) - Çox keyfiyyətli, mükəmməl bir filmdir. Bir gəncin teatra olan marağını və bu marağı öldürməyə çalışan cəmiyyətdən gedir söhbət. Mükəmməl sonluğu olan filmlər kateqoriyasındandır.

63. The Triplets of Belleville (2009) - Fransız rejissor Sylvain Chomet-in çəkmiş olduğu bir çox filmi demək olar ki, bəyənirəm. Bu filmi isə onun şahəsəridir. Ümumiyyətlə animasiya filmlərinin şah əsərlərindən biridir. Bi film bu qədərmi içdən olar ?

64. The Death of Mr. Lazarescu (2005) - Filmin adı spoiler kimi görünə bilər. Amma məsələ bu deyil. Lazarescu özünü pis hiss edib ambulans çağırır nə bilərdi ki, gələcək olan ambulans onun ölümü olacaq. Kino onun ölümün incələyir. izləyə biləcəyiniz reallıq cəhətdən ən yaxşı filmlərdəndi.

65. Knockin' on Heaven's Door (1997) - Bob Dylan-ın eyni adlı mahnısı ilə hər hansı bir əlaqəsi olar bilərmi? Amma heç bir əlaqəsi yoxdur. Bu filmi bitirdikdən sonra yəqin bir çox izləyici kimi qurduğum xəyalları və həyata keçirmədiklərim ağlıma düşdü. Bunları mənə xatırladan almanlara təşəkkür edirəm.

66. The Turin Horse (2011) - Nietzsche sevərlərin ən sevimli filmərinin başında gəlməlidir və yaxud mənə elə gəlir. Tanrı öldü və ondan geriyə sadəcə ölüsü qaldı. Hələ də uzaqlarda kölgəsini görmək olur. Altı gündə yaradılan dünya altı gündə məhv oldu. Kimi dəriq dialoqları tapa biləcəyiniz Bela Tarr-ın son filmi. Yalnızlığın, çarəsizliyin dibini görmək bu qədərə sıxıcı olmamalıdır. Hollivud çılğınlar çaşıb bu filmə baxarsız ha. Ümumiyyətlə Nietzsche sevənlər izləsin. Yoxsa anladılmağa çalışan fəlsəfə sizi yoracaq.


67. Children of Men (2006) - Əslində Alfonso Cuaronun mənim üçün ən yaxşı filmidir. Amma Oskar Gravity filmini daha yaxşı seçib. Distopiya, elmi-fantastika deyilən zaman ağlıma gələn bir neçə filmin başında gəlir. 50-60 ildən sonra indiki gənclərin övə-övə bitirmədiyi 2001 filmi kimi dəyərə sahib olacaq. Ən yaxşı distopiya filmərdən biridir.

68. Midnight Cowboy (1969) - indi desəm ki, tarixdə Oskar almış yeganə X-rated kinodur inanmayacaqsınız. X-rated kateqoriya bildiyiniz kimi əsasən yetişginlərin (adult) aid olduğu , porno tərzi filmlərdir. inanın mənə heç bir dəxlisi yoxdu. Sadəcə o dönəmlər film +17 aid görüldüyü üçün belə qalmışdı. Dustin Hoffman və Jon Voight aktyorluq nədir göstərir. Dostluq, sadiqlik, qardaşlıq nə desən var. Tarixin ən yaxşı iki obrazın yaradıldığı film mütləq izlənməlidir.

69. Au Revoir les Enfants (1987) - Deməli film müharibə dövründə kilsə tabeliyində olan bir məktəbdəki biri fransız digəri yəhudi əsilli alman qızının hekayəsi haqqındadır. Çox hüzünlü filmdi. Film mövzusu olaraq klişe ssenari kimi səslənsə də bu yöndə çəkilmiş ən yaxşısı budur.

70. The Great Beauty (2013) - Çox mükəmməl filmdi. Nihilizm anlayışını arxa planda çox gözəl göstəriblər. Ego dolu , pullu bir insanın gəldiyi son nöqtəni göstərir.

71. Durak (2014) - Daxilində Dostoyevskinin idiot romanını xatırladan dövlət və cəmiyyət anlayışlarının ciddi şəkildə tənqid olunduğu ən sevdiyim rus filmlərindən biridir. Burjua inqilabını ciddi şəkildə çox gözəl tənqid edən Luis Buniel bu filmi izləsəydi yəqin ki, bəyənərdi.

72. Amarcord (1973) - italyanların ən yaxşı üç rejissorlarından biri olan Federico Fellini-nin çox bilinməyən filmlərindən biridir. Ciccio ingrassia məni məhv etmişdi bu filmdə. ikinci dünya müharibəni birdə Fellinin gözündə izləyin. Film qara yumor janrındadır. Amma bilinən hollivud filmindən çox çox uzaq.

73. Close-Up (1990) - Abbas Kiarostami-nin ən yaxşı filmidir mənə görə . Çox dərin və içdən filmdir. Hossain Sabzian real həyatına əsaslan film rejissor üçün çox mühüm yerə sahibdir. Nə də olsa başlanğıc filmidir.

74. The Ascent (1977) - Həqiqətən də müharibə filmləri içində ən az bilinən şahəsərlərdən biridir. Müharibə filmini daha başqa nöqtədən göstərərək insani dəyərlər tənqid edilib. Heç vaxt bir insana xəyanət etmərəm, insanın öz postundan daha dəyərli şeyləri var..

75. 4 Months, 3 Weeks and 2 Days (2007) - Bu film haqqında danış-danış bitməz. Öz dövrünün Ruminyasını göstərən film Gabita adlı şəxsin cəmiyyət reallıqları ilə üzləşməsini göstərir. Hamilə qalan Gabita üçün həyat artıq çıxılmaz vəziyyətdədir. Çünki uşağını aldıra bilməz bu Ruminya qaydalarına ziddir.

76. About Elly (2009) - Asgar Farhadinin ən yaxşı amma ən az bilinən filmidir. Ailə dəyərləri uğruna gözəl filmdi.

77. A Woman Under the Influence (1974) - Nə qəribədir ki, bu filmi bitirdikdən sonra haqqında bir neçə yazı oxumaq qərarına gəldim və ekşi-də elə bu barədə oxuyarkən bu filmin adını ilhamlanıb indi yaratdığım siyahının başlanğıcında gördüm. Hər şey bir kənara Gena Rowlands-ın akyorluğu bir kənara. Bir şahəsərdi. Bu aktyorluğu azərbaycanlı aktrisaların hamısına göstərmək lazımdır. Hə birdə çalışın bu filmi evlənməmişdən əvvəl izləyin. Evləndikdən sonra izlərkən peşman ola bilərsiniz və yaxud hadisələr sizə daha tanış gələ bilər.

78. L'Avventura (1960) - "trilogy on modernity and its discontents" adlı üçləmənin ilk filmi, hərfi mənada macəra mənasına gələn amma içində heç bir hərəkətlilik olmayan modernism'in ciddi şəkildə tənqid olunduğu (bax: michelangelo antonioni) filmi. burjua insanlarının çətinliyi və bu çətinliklər arasında sıxılıb qalmış birinin çəkdiyi əziyyət nəticəsində isolated olunmuş bir fərdin yalnızlığı ifadə olunub və bir o qədər də simvollardan istifadə edilib. filmi izləmək üçün müəyyən bir savad səviyyəsinə gəlib çatmaq lazımdır və yaxud bitdikdən sonra verilənləri anlamaq üçün bir neçə saat ayırmaq. həmçinin martin scorsese'in hər zaman dilə gətirib izləyicilərinə tövsiyyə etdiyi filmdir.bir qadın, sevgilisi və ən yaxın dostu arasında keçən münasibətlərdə qadın birdən-birə yoxa çıxır. bu hissədə ki, qalxan gərginlik tipik hollywood filmlərini yamsıladır.

79. I, Daniel Blake (2016) - ken loach-dan yenə nəticə çıxarılası sistem tənqidinin zirvə etdiyi filmdir. Sosyalizm isə yaxşı göstərilib. Sən bizə kömək etmişdin, onda mən də niyə sənə kömək etməyim ? Belə baxanda sadə amma bir o qədər dərin replikadır. içində bir çox mükəmməl dialoq və replika mövcuddur.

80. Masculin féminin (1966) - Jean-Luc Godard-dı tanımağıma səbəb olan film. Dahinin dediyi kimi bu filmin adı Coco-Cola və ya Marx-ın uşaqları kimi dəyişdirilə bilər. Artıq hansını istəyirsiniz onu seçin. Siyasi, gənclik kimi mövzuların ələ alındığı mükəmməl sənət filmlərindən biridir.

81. Seconds (1966) - Həddindən artıq underrated qalmış mükəmməl elmi-fantastika filmidir. Fərz edin ilk həyatınızı yaşayırsınız, səhvlərinizi , uğursuzluqları görürsüz, fərqinə varırsız və yeni bir şansla yeni bir həyata başlayırsız. Filmi izlərkən ağlımın bir kənarlarında Fight Club-ın son səhnəsi ilişib qalmışdı. içərisində Kafkaya toxunuşu da sezmək olur. Yəni bir sözlə mənim kimi Kafka sevərsinizsə bu film sizin üçün şahəsərdir.

82. Mouchette (1967) - O dəfə sözlükdə çarəsizliyi izah edən ən yaxşı film deyə başlıq var idi. O zaman həvəsim yox idi deyə açıb bir-bir filmləri yazmaq istəməmişdim. Amma bu siyahıdakı filmlərin bir neçəsi o mövzu üçün şahəsərdi. Amma nə zaman çarəsizlik haqqında film desələr ilk ağlıma bu film və balaca qızın üzü düşür. Robert Bresson-u tanıyanlar bilir. Tanımayanlar üçün isə deyim bu isə heç bir zaman professional aktyor qrupu ilə işləməyib hər zaman aktyorları professional vəziyyətə gətirib. Bir tərəfdən Beethoven digər tərəfdən isə çarəsizliyin simvolu olan Mouchette. Onu hər yerdə görə bilərsiniz. Həqiqətən də izlədikdən sonra bir neçə gün təsirindən çıxa bilmirdim. Kefiniz zordusa açın baxın, ağzınıza poxu qoysun.

83. L'armée des ombres (1969) - Sıradan , eyni mövzulu filmlər kimi görünsə də hamısından fərqli mükəmməl bir filmdir. Hələ Lina Ventura məni məhv eləmişdi. ilahi , o necə bir aktyorluqdu !

84. Le charme discret de la bourgeoisie (1972) - Hər yerdə dediyim kimi sənət üçün Salvador Dali kino üçün Luis Buniel. Bu ikisini heç bir zaman bir tuta bilmərəm. Luis Buniel bu dəfə surrealism dərinliklərinə enib və yenə və sərt şəkildə təbəqələşməni tənqid edib. Hələ bu filmin məşhur bir hekayəsi də var. Hansı ki, Oskar müfatlandırması günü rejissorun fikirlərini soruşanda nə düşünürsünüz deyiblər o isə narahat olmayın Oskar bizim olacaq bunun üçün ödənişi etmişəm deyib. Bir çox insan bunu ciddiyə alsa da işlətdiyi sürrealtic yanaşma ilə Oskarını haqq elədiyi şəkildə alaraq evinə gedib.

85. Charade (1963) - O vaxtların ən bərk gedən iki aktyorun Cary GrantAudrey Hepburn mükəmməl işi ilə yuxarılara qalmış əjdaha filmlərdən biridir. Həqiqətən də tək gözəlliyi üçün sevmirəm bu xanımı, mən. Bu filmi izlərkən o qədər sakit, axıcı olmayan filmlərə baxmışdım ki, birdən belə bir görəndə qan miqdarım çoxaldı. Dedim axır ki, məni ekrana bağlayan filmi tapdım. ilinə görə dəyər verməyin bu il çəkilsə hər kəsin sevdiyin top 10-dan biri olar. Alfred Hitchock tərzi filmləri sevənlər mütləq göz atsın.

86. E.T. the Extra-Terrestrial (1982) - Səhv etmirəmsə siyahıda yer verəcəyim tək Steven Spielberg filmidir. Qoy belə də qalsın. Demirəm pis rejissordu hətta bir çoxları üçün mükəmməldir. Amma özünü bu yəhudi filmləri ilə yormasaydı daha yaxşı olardı. Bir dəfə film tutuzdurdu sonra dibinə qədər adamı bezdirdi. Nə isə bu film yəqin ki, bir çox valideynlərin ən sevimli marslı filmidir. Təsadüfə bax indiki gənclərin ən sevdiyi marslı filmi The Martian..Məncə klassiklərə daxil ola biləcək bir elmi-fantastikadır.

87. Hable con ella (2002) - Pedro Almodóvar-ın ən çox sevdiyim məni dərindən yaralayan filmidir. Danış onunla o səni mütləq eşidir. Mənə çox təsir etmişdi indi belə xatırlayarkən o məqamları yaşayıram.

88. Wings of Desire (1987) - Wim Wenders-in ən sevdiyim filmi deyil çünki ən sevdiyim filmi (gbax:The Salt of the Earth) (2014) filmidir. Amma o film sənədli film olduğu üçün siyahıda yer vermirəm. Lakin dediyim film haqqında kinozadə-də bir xeyli yazmışdım. Ədəbiyyatı sevən şəxslər üçün çox axıcı, axıb-bitən filmdir. Sanki uzun müddətdir siqaretsiz qalmısız. Çətinliklə əldə edib həzz ala-ala çəkirsiz. Bax bu filmdə sizə o dadı yaşadacaq.

89. Barton Fink (1991) - Coen qardaşlarının yumoru məni məhv edir. Eraserhead filmin baş rol aktyorundan ilhamlanaraq çəkmiş olduqları incə yumorun yer aldığı mükəmməl filmdi.

90. Vals Im Bashir (2008) - Önyargıları kənara qoyduğunuz zaman 21-ci əsrin ən yaxşı filmlərindən birini izlədiyiniz fərqinə vara bilərsiz. Film Livandakı vətəndaş müharibəsini göstərir.

91. Good Bye Lenin! (2003) - Daxilində yer verdiyi Yann Tiersen-in mükəmməl mahnıları ilə birləşmiş dönəmin Almaniyasını mükəmməl şəkildə göstərən təsiredici dram filmlərindən biridir. Sosyalizm bir divarın arxasında yaşamaq deyil. Digərlərinə çata bilməkdir və digərləri ilə yaşa bilməkdir. Sadəcə daha yaxşı bir dünyanı xəyal etmək deyil, dünyanı daha yaxşı bir hala gətirə bilməkdir. Nədənsə bu filmi izlərkən bir tərəfdən Cənubi Azərbaaycan digər tərəfdən Şimali Azərbaycanı xatırladım. Deyəsən biz onlar kimi güclü olmayacayıq...

92. Sleuth (1972) - Joseph L. Mankiewicz rejissoru olduğu çox axıcı mükəmməl bir film. Aktyorların da haqqını vermək lazımdı. Mənə həzz verdilər. Nəfəssiz izlədiyi xatırlayıram. Hansı ki, köhnə filmlərə baxarkən sevdiyiniz bir aktyor yoxdusa diqqət pozuntuları baş verir. Filmin dəqiqəsinə diqqət etmədən baxmışdım amma demək olar ki, hiss eləmədim. Hələ bunun 2007 versiyası da olmalıdır. Həqiqətən də bu tərz filmlərin niyə bu qədər underrated olduğunu anlamaqda çətinlik çəkirəm.

93. Jeanne Dielman, 23 Quai du Commerce, 1080 Bruxelles (1975) - Chantal Akerman adlı rejissorun özünün yazıb çəkdiyi izlədiyim ən qəribə filmlərin başında gəlir. Normalda köhnə filmlərdən dəqiqəsi daha az olanları seçib izləyirəm. Amma bu filmi izlərkən yadımdan çıxmır isti bir yay günü idi və dəhşət bikarçılıq idi. Dedim yavaş-yavaş baxaram. Həm də o zamanlar belə fərqli tərz filmləri axtarırdım. istəyirdim dostlarıma ilk izlədən mən olum zad. Sözün düzü məndən başqa bu filmi izləyən dostumda olmadı. Deməli film bir qadının 3 günlük həyatını göstərir. Üç gün ərzində jeanne ilə bir oldum. Hələ yemək zad bişirəndə dedim bu dəqiqə qonaq zad gələcək. Amma məncə o qonaq çoxdan gəlmişdi və evin bir küncündə oturmuşdu. Bəli o qonaq izləyicilər idi. O qadının dəyişliyini hamımız gördük. Uje ona o qədər alışmışdım ki, bitdikdən sonra boşluğa düşdüm. Dedim jeanne burda olsaydı dördüncü gününü izləsəydim.

94. Mephisto (1981) - Bir dəfə Bakıda kinomanlar (özüm heç bir zaman bu kateqoriyaya aid etməmişəm) məni görüşə dəvət etmişdi. Gedib çox sıxılmışdım çünki mənim izlədiyim filmlər dəyişik idi və bu tərzi çox az adam izləyir əminəm bundan. ilk öncə orda bir nəfər demişdi ki, mən kinoya baxmağa başladıqdan sonra kitab oxumağa düzgün baxmıram. Çox yanılırdı. Çünki kitab ilk öncə gəlir daha sonra filmlər. Amma baxacağın filmləri də seçməlisən. Məsələn hər kəsin sevdiyi Logan filmini bitirə bilmədim. Yaxşı-pis olduğunu demirəm. Sadəcə zövq məsələsidir və o zövqü ilk 20 dəqiqədə ala bilmədim. Nə isə bu film də kitab sevən bütün şəxslər üçün izlənməlidir siyahısına daxil olmalıdır. Goethe-nin Faust filmini izləyənlər bu filmdən zövq alacaqlar. Amma tərkibində çox gözəl siyasi mesajlarda var. Amma sözün düzü dəqiqəsi uzun idi deyə sıxıldığım nöqtələr olmuşdu.

95. Nostalgia (1983) - Tarkovskinin ən sevdiyim filmidir. Hətta hərdən yarışlara baxarkəndə onun bu filmi ilə bağlı suallar ilə qarşılaşmaq olur. filmin ən sevdiyim hissəsi "1+1=1" səhnəsi idi. yaradıcıllığa qara hərflərlə düşmüş bir səhnədir. bir rəssam rublov'dan sonra növbəti rəssam andrei gorchakov'un hekayəsidir. lakin bu dəfə şair italiyaya göndərilmişdir və yalnızlıq içində yazmış olduğu ssenari'də bütöv narahatçılıqlarını hiss eləmək olar. tanış olduğu italyan xanım ilə yaşamamış olduğu peşmançılıqlarını sezmək olur. Amma Tarkovski izləməyən insanlar üçün ilk öncə bu entry-yə göz atmasını tövsiyə edirəm. #254169

96. Paris, Texas (1984) - Wim Wenders ilə yenə qarşınızdayam. Əslində bu film iMDb top 250-sinə düşüb təzəliklə. Amma mənim üçün o qədər əntiqə filmdir ki, bu siyahıda olmasaydı dəli olardım. O nə başlanğıc səhnəsi idi. Onsuz bu film bir neçə aya o siyahıdan çıxar. Harry Dean haqqında isə ayrıca danışmaq lazımdır. Həqiqətən ümid edirəm bu filmləri bizdəki aktyorlar izləyər. izləsinlər bir zəhmət. Sənətinizi pula satmayın. Sevin onları. Deməli, filmdə Travis adlı insan yalnız, danışmayan biridir. Bütün gününü yollarda, heç kəsin olmadığı yerlərdə keçirir. Bir gün qardaşının təzyiqləri ilə yenidən insan içinə çıxır. ilk başlarda çətinliklər çəksə də dözməyə çalışır. Hətta onun qız ilə dialoq olan səhnəsi hər dəfə açıb təkrar-təkrar izləyirəm. Amma sizə aşağıda kinonun başlanğıc hissəsini qoyacam. Ya rəbbim bu necə bir cool başlanğıcdır. Yeni nəsil izləyicinin diqqətini çəkmək üçün onu deyim ki, həmin başlanğıc səhnəsi sizə Breaking Bad-i xatırlada bilər.

https://www.youtube.com/watch?v=0YMCWR8jzpU


97. Crimes and Misdemeanors (1989) - Bu siyahı təbii olaraq Woody Allen -siz ola bilməzdi. Öz janrının ən yaxşı rejissorlarından olan rejissorun ən yaxşı filmlərindən biridir. Bu filmi bitirdikdən sonra match point -ə göz ata bilərsiz. Bu filmdə Allen müəllim xırda söhbət xırdalıyır.

98. The Remains Of The Day (1993) - iki mükəmməl insan Anthony Hopkins və Emma Thompson yer aldığı bir o qədər gözəl kinodur. Sevgi də qürur olmur Hopkins rəis. Seviyorsa git konuş..

99. Big Fish (2003) - Mənim üçün ən yaxşı rejissorların başında gəlir Tim Burton. Bu filmdə öz stilindən çıxan rejissor tənqidçilər tərəfindən çox bəyənilməsə də bir çox izləyici üçün mükəmməl filmdir. Ata-oğul münasibətlərini çox əla, sıxmadan göstərib. Son səhnədə kövrəldiyimi xatırlayıram. Hərdən hekayə dinləmək istəyən açıb bu filmi izləsin.

100. Reconstruction (2003) - "Bu yalnızca bir filmdir...Hamısı bir uydurmadır...Amma yenədə ağrıdır...." Filmin hekayəsi Orpheus və Eurydice mifinə əsaslanır. insanlar sahib olduqları şeylərdən başqa daha çox şey istər və səbirsizliklə, tamahla əlindəkilərdən rahatca əl çəkərlər. Hər zaman ehtimallarla yola çıxsan məğlub olan tərəf sən olarsan. Rejissor Christoffer Boe -nin dediyi kimi: "bir gün həyatınıza biri girər və bütün dünyanız dəyişər...". Samuel Barber-in "Adagio For Strings" mahnısı isə melanxolik ortamı zənginləşdirən digər faktorlardan biri idi.

Hər zaman söyləndiyi kimi ; sevgi, o günə qədər varolan hər şeyi unutmaq və yeni bir həyat yaratmaq mıdır ?

101. We Need to Talk About Kevin (2011) - Eva: You don't look happy. Kevin: Have I ever?

Lionel Shriver ən çox satan romanından ilhamlanaraq çəkilən bu filmdə killer olan Kevin və bunu öyrənən ananın psixoloji-dramından danışılır.

Kevin kimi bir oğlunuz olsaydı nə edərdiniz ? Bir ana ilə oğlun arasında münasibət probleminin nələrə gətirib çıxartdığını göstərən . Sərt psixoloji-gerilim tərzində bir film. Tipik Hollywood filmlərindən sıxılmısınızsa mütləq baxın. Sıradan Hollywood filmlərinə baxan insanların bu filmdən uzaq durmağı məsləhətdi. Ana olmaq sadəcə uşaq doğurmaq deyil ona sevgisini verə bilməkdi.

102. The Piano Teacher (2001) - hanake -nin ərsəyə gətirdiyi film sektorunun şah əsəridir. dostoyevski izləsə filmi ssenarisinə görə paxıllıq edər. onsuz məni burda bu qədər uzun yazmağa vadar edən məhz bu filmdir. bu filmə baxmayanlar üçün deyəcəyim tək şey - kaş sizin yerinizdə olardım filmi tamamilə unudardım və yenidən izlərdim. funny games qədər məni narahat etməyi bacarmışdı. filmi başa düşmək lazımdır. ssenarisi qətiyyətlə asan deyil. Isabelle Huppert isə ayrıca qeyd eləmək lazımdır.

103. About Time (2013) - Ağır filmlərin arasına belə sadə , insanın içini isidən filmlərdə əlavə etmək lazımdı ki, izlənsin. Ən çox sevdiyim bir neçə melodram filmlərindən biridir. Bilmirəm bəlkə də Rachel McAdams-ın mükəmməl gözəlliyi məni məhv edir. Bundan savayı filmdə istifadə edilən mahnılar həqiqətən də yerinə görə istifadə edilmişdi. Mövzusu əslində bilindik klişe mövzulara oxşayır. Amma insanın içinə işləyir.

https://www.youtube.com/watch?v=ww7Vfr3ErxQ

104. As Good as It Gets (1997) - Jack Nicholson-ın ən sevdiyim filmlərindən biridir. Hələ arxa planda o zamanlar məşhur olmayan Hans Zimmer-in musiqiləri duyulur. izləyənlər təsdiq edər ən gözəl dialoq bu idi.

- Necə olur da qadınları bu qədər gözəl yazırsan ?
- Bir kişini fikirləşirəm daha sonra isə içindən məntiq və məsuliyyəti çıxardıram.

105. Carlito's Way (1993) - Öz janrının ən yaxşılarındadı. Amma nədənsə özü kimi yaxşı filmlərin arasında çox underrate qalıb. Yəni bu film bir xeyli səs gətirməli idi. Yoxsa elə də az tanınan film deyil. Hərdən açıb Al Paçinoya qarşı hörməti təzələmək lazımdır. Yoxsa qocaldıqca tamahına qarşı çıxa bilmir hər pox filmdə aktyorluq edir. Bir yaxşılıq səni güllədən daha tez ölümə götürər.

106. Dead Man (1995) - Jim Jarmusch-un ən populyar və əfanə filmlərindən biridir. soundtrackləri əfsanədir. ümid edirəm western tərzi sevənlər bu filmə baxmaz. çünki qətiyyətlə bu tərz deyil və məqsəd o tərz olmaq da deyil. bəzən etiraz edirəm ki, avropanın independent filmləri falan, hollivud sıxıcıdır. məhz bu bu rejissor mənim kimi düşünənləri səhv çıxarmaq üçün yaradılıb. heyətdə john hurtjohnny depp -i görüb həvəslənməyin , əgər onların kütlə filmlərini bəyənirsinizsə uzaq durun. empirical işləri ilə tanınan bu rejissor üçün baxsanız yuxarıdakı aktyorlar və soundtrack extra həzz verəcək. təbbi ki, billy bob thornton reallığınıda unutmayaq. "heç kim" kimi əzilən və itirəcək heç bir şeyi olmayan bir şəxsin amerika macəralarından danışılır. rejissorun ilk bu filmi ilə başlaya bilərsiz.

107. Dogtooth (2009) - Analiz filmlərdən biridir. Bir insanın ümumiyyətlə bütün dünyadan izolosiyasının nəticələrini göstərir. Sonluq isə tamamilə başqa cürdür. Deyirsən kaş rejissor biraz mərhəmətli olsaydı. Bu tərz filmləri sevənlər Miss Violence (2013) filminə də göz atsın. O film tamamilə başqa aləmdir. Başlanğıc qızın intiharı ilə başlayır. Aqata Kristinin kitablarını oxuyub hadisələri araşdırmırsınız. Qatili cəmiyyət olan hansı detektiv kitabı oxumusunuz ? və yaxud ailə olan ? Finalı ilə əsəblərinizi alt-üst edən bu film psixoloji-dram sevənlər üçün gəlsin. Əgər filmin son 30 dəqiqəsinə gələ bilməməsinizsə bu tərz sizin üçün deyil və çalışın növbəti dəfə üçün uzaq durasınız.

108. Irréversible (2002) - gasper noe-ni dünyaya tanıdan və bir çoxumuza ürək bulantısı vermiş filmdir. onsuz filmi anlamaq ilk başlarda çox çətindir. verdiyi atmosfer və qanlı ətraf filmi başa düşməyinizi çətinləşdirir bir tərəfdən isə memento tərzinə xitabən filmdə hadisələr sonluqdan başlayır və əvvələ gedir. film başlanğıc səhnəsinə və monica bellucci -nin təcavüz səhnəsinə görə bir neçə ölkədə qadağan olunmuş filmlər siyahısındadır. monica bellucci-nin digər aktyor yoldaşı o zamanlar sevgili olan vincent cassel -dir. kinonun bizə vermək istədiyi əsas nöqtə : "zaman hər şeyi silər.." baxılması çox ağır filmdir. nə yalan əvvəldəki bar səhnəsinə baxa bilməmişdim.

109. Ivan's Childhood (1962) - rejissorun ilk uzun metrajlı və anlaşılması ən asan filmdir. adından da bəlli olduğu kimi əsas obraz ivan'dır. sovet dövründə yaşamış və müharibə görmüş rejissor sizə nə çəkib göstərə bilər ki ? şeirimiz başlayır. ilk adı : revenge'dır. nazi almaniyasının ivan'ın kəndinə hücumu və ivan'da yaratmış olduğu nifrət çərçivəsində onlara qarşı mübarizə aparmağa çalışan bir obraz yaranmışdır. müharibə hər zaman qəhrəmanlar yaradır və bu qəhrəmanlar özlərini yox etməyə məhkumdur. bu təbiətin bir qanunudur. filmlər heç bir zaman insanları əhilləşdirmək üçün ərsəyə gəlmədi. əgər belə olsaydı hələ də insanlar ölüb, qanlar tökülməzdi. müharibə zamanı yıxılmış bir yerlərə sığınmağa çalışan bir uşağın xəyallarını şahidlik edəcəksiz. (bax: the thin red line) filminin ilham mənbəyi olmuş bu filmi zerkalo filmindən öncə izləyin.

110. The Diving Bell and the Butterfly (2007) - Bunun daha məşhur versiyası The intouchables filmidir. Yəni eyni ssenari deyil fərqli-fərqli bioqrafiya filmləridir. Amma həyatları bir-birinə oxşayır. Yəni misal çəkdiyim filmi bəyənən bu filmi də mütləq bəyənəcək.

111. Lord of War (2005) - Nicolas Cage-nin ən yaxşı filmlərin başında gəlir. Filmin balı həqiqətən də öz dəyərindən çox-çox aşağıdı. Yəni belə amerikanı yıxıb sürüyən filmlər çox zaman ört-basdır edilir ki, kütlə izləyə bilməsin. Bu film haqqında danış-danış bitməz. Çox incə mesajlara sahib olan filmdi. Bu müharibələrin səbəbkarlarını göstərir. Həyatda qalmaq üçün müharibəyə daxil olma əsas da özünlə..

112. Magnolia (1999) - Paul Thomas Anderson tərəfindən çəkilmiş mükəmməl filmdir. Rejissorun kənarda qalmış digər filmi The Master (2012) filmidir. Onu da bu siyahıya əlavə etmək xoş olardı amma o qədər film var ki, ona görə istəyirəm bura qeyd edim. Keçək Magnolia filminə. ilk öncə filmi anlamaq üçün bibliyanın təməllərini bilmək lazımdır. və yaxud daha sonra açıb analizlərinə göz ata da bilərsiz. Hər bir ailənin uşaqlara təsirlərinin nə dərəcə düzgün olmasını onların həyatlarının məhv etməməsini göstərən hər səhnəsi dram olan bir filmdi. Həmçinin özündən sonra çəkilən Crash filminə də ilham mənbəyi olmağı bacarıb.

113. Manhattan (1979) - Woody Allen-nin sevdiyim filmlərinin başında gəlir. Həqiqətən də öz janrının ustasıdır. Nyu-York aşiqi olan Allen-in sevgilisinə yazdığı bu sevgi məktubunu mütləq gözdən keçirik.

114. Mar adentro (2004) - Yenə bir həyat hekayəsi, yenə the intouchables filmi tərzində yenə təsir edici bir film. Bəlkə də bu hekayəni başqa rejissor çəksəydi belə alınmazdı. Ona görə Alejandro Amenábar-ıda xüsusi olaraq təbrik etmək lazımdı. Javier Bardem isə məni həqiqətən məhv elədi. Çox fantastik aktyordu.

115. Biutiful (2010) - Deyir ki, ata , beautiful sözü necə yazılır ? Atası da deyir ki, elə deyildiyi kimi və kinonun adı olur biutiful..Bax belə içdən filmdi. Alejandro G. Iñárritu -nun ən yaxşı filmlərindən biridir. Amma nədənsə tənqidçilər onun 21 Grams filmini daha çox sevir. Mən isə o trilogiyanın ilk filmi olan Amores Perros-u daha çox bəyənirəm. Nə isə hələ də kino izlərkən üzünüzə şillə dəyməyibsə bir göz atın sizi şilləsin. Bu filmi əsasən ölkədən kənarda yaşayanlar izləsin. Barselona xəyallar şəhəri Avropanın Disney kimi rəngarəng şəhəri..Amma bir də digər tərəfindən baxın almanın çürük olan tərəfindən..

116. My Left Foot (1989) - Christy Brown-un öz həyatını ələ aldığı Soy ayağım romanı əsasında çəkilmiş mükəmməl dram filmlərindən biri. illər keçdikdən sonra belə yenə eyni təsiri bağışlayar. Kitabını oxuyarkən kövrəldiyimi çox yaxşı xatırlayıram. Amma filmini izlədikdən sonra yenə eyni hissləri yaşadım. Amma bu hissləri mənə yaşadan bir isim də var idi ki, utumayaq onu - Daniel Day-Lewis. Baş əyirik qarşında.

117. Serpico (1973) - Sidney Lumet-in underrated olmuş amma çox dəyərli filmidir. Filmin hekayəsi Frank Serpico haqqındadır. Hələ bir ara onu həyata döndərən həkim haqqında da qeyd etmişdim hansı ki, həmin həkim türkdür. Frank Serpico öz kitabında da buna yer verib və ona dərin təşəkkürlərini bildirib. Al Paçino-nun az bilinən mükəmməl filmlər silsiləsindəndir.

118. Changeling (2008) - Mənə görə A. Jolie-nin ən yaxşı filmidir. Mistik ab-hava çox gözəl verilib. Öz dönəmində bir xeyli piar olunsa da sonradan az insanın diqqətini çəkdi. Filmin hekayəsi real hadisələr əsasında çəkilib və ana rolunda olan Jolie-nin uşağı qaçırılıb. Ana uşağının axtarışındadır. Lakin bu yolda ona kömək edənlər Amerika ədalətinin üz qarası Los Angeles Polis departamenti olacaq.

119. The Stoning of Soraya M. (2008) - Kino olaraq çox güclü olmasa da ssenari olaraq çox ağır və təsiredicidir. Əsasən filmi izləyən xanımlar təsirindən gec çıxır. Son səhnə məni məhv eləmişdi.

120. The Assassination of Jesse James by the Coward Robert Ford (2007) - Mükəmməl soundtracklərin olduğu yaxşı bioqrafiya filmlərdən biridir. Filmin adı əslində bir spoiler daşıya bilər. Lakin filmin vermək istədikləri tamamilə başqa bir şeydir. Bir insanı öldürmək olar amma bu səni şərəfli biri etməz. Brad Pitt və Casey Affleck kimi aktyorların yer aldığı və mənə görə izlənməli olan filmlərdən biridir.

121. The Breakfast Club (1985) - Çəkilmiş ən yaxşı gənclik filmidir və hər zaman da gənclik filmlərin başında gələcək. Gənclik filmi deyəndə tumançağ qızları nəzərdə tutmursunuzsa göz atın.

122. The Thin Red Line (1998) - Terrence Malick tərəfindən çəkilmiş ən yaxşı müharibə filmlərinin başında gəlir. Rejissor şou çıxarıb həqiqətən. Müharibənin əsgərlər üzərində buraxdığı psixoloji qalıntılarını göstərir. Qarabağ müharibəsi istəyən hər kəsə bunu izlətmək lazımdı deyəcəm də burda izah olunanları o patriotlar anlamaz. Müharibə filmi deyəndə dış-dış zad başa düşmürsünüzsə real müharibənin gətirdiyi nəticələri, ağır qalıntıları görmək istəyirsinizsə göz atın. Yox dış-dış həvəskarısnızsa pearl harbour zad izləyin.

123. Beetlejuice (1988) - Tim Burton bunun ikincisini çəkəcəyini açıqlayıb. Ümid edirəm uşaqlıq klassiklərinə toxunmaz. Bəlkə də bir neçə dəfə izlədiyim nadir filmlərdən biridir. illər ötür amma verdiyi o hisslər keçmir. michael keaton -a da halal olsun. O da mükəmməl iş çıxarıb bu rolu ilə. Uşaqlıqda bir çoxumuzu qorxutduqları xoxan mənim üçün bu filmdən gəlir.

124. Head-on (2004) - türk əsilli Almaniya vətəndaşı fatih akın-ın çəkmiş olduğu ən diqqət çəkici filmlərdən biridir. Almaniyanın modern dünyaya keçməsi, divarların yıxılması və migrantlara yaradılan şəraiti açıq şəkildə çox gözəl göstərib. Təbii ki, rejissorun seçmiş olduğu əvvəllər porno sektoru ilə məşğul olan Sibel kekili-yə də ayrıca təbrik düşür. Hər kəsin məncə izlənmə siyahısında olmalı filmdir. içindəki səhnələr insanın qəlbini parçalayır. Bu film haqqında bir türk istifadəçinin fikri. Həqiqətən hər şeyi çox gözəl izah edib.

-duvara karşı var mı? (filmin türk dilindəki adı)
-yok be güzel abim, toplattılar onu.
-hmm
-abi sen erotik tarzı bişey mi arıyosun?
-yoo

Bu film heç bir zaman bu kateqoriyada olmadı. Vermək istədikləri göstərdikləri deyildi. Bu film haqqında uzun yazardım amma bura yeri deyil.

125. Kader (2006) - Zeki Demirkubuz-un çəkmiş olduğu bədənimizdə ruhların yoxa çıxması daha dəqiq ruhsuzlaşmağımızı göstərən filmlərdən biridir. Amma bu filmdən öncə Masumiyet (1997) filmini izləmək lazımdır. O son səhnə üçün izləməyə dəyər. Üç insan arasında gedib gələn hekayələr, sevgi nə desən var.

126. Korkuyorum Anne (2004) - Türk rejissor Reha Erdem-in çəkmiş olduğu diqqət çəkici filmlərdən biridir. Sözün düzü onun Kosmos (2010) filmi daha mənalıdır. Lakin istifadə olunan fəlsəfəni anlamaq qəlizdir. Ona görə o filmi deyil bu filmi əlavə edirəm siyahıya.

+Köpekler bizi, içimizde kemik olduğu için mi ısırırlar Neriman teyze?
-Hayır içimizde kalp olmadığı için ısırırlar.

127. The Man Who Wasn't There (2001) - Coen qardaşların çəkmiş olduğu baş rolda Billy Bob Thornton , Frances McDormand kimi aktyorların yer aldığı hadisələrə vecsiz yanaşan bir insan haqqındadır.

128. Sophie's Choice (1982) - yəhudi soyqrımı haqqında çəkilmiş ən təsirli filmlərin başında gəlir. Ümumiyyətlə Alan J. Pakula-nın işləri həqiqətən təqdirə layiqdir. Meryl Streep isə öz işinin öhdəsindən yaxşı gəlib bir sözlə soyqırımla bağlı fimləri sevirsinizsə göz atın. Tək neqativ yönü vaxtının uzun olmasıdır.

129. True Romance (1993) - Quentin Tarantino-nun yazdığı Tony Scott-un rejissoru olduğu tarantino üsulu romantizm bu olsa gərək. Deməli cütlük qəribə şəkildə tanış olur və evlənir daha sonra isə maşınların arxasında bir çuval narkotik tapırlar bunu satıb pul qazanmağı düşünən cütlüyün hekayəsidir. Soundtrackler isə mükəmməl idi.

130. Being There (1979) - yer-yer güldürən yer-yer düşündürən filmlərdən biridir. Daha çox qara yumorun hakim olduğu film çox underrated qalıb. Durduq yerə Peter Sellers necə güldürmüşdü.. Hekayənin qəhrəmanı Chance adlı biridir. O villaların birində bağbanlıq edir tək əyləncəsi televizor olan Chance biraz da əqli qüsurlu biridir. izlərkən Forrest Gump (1994) filmini xatırlatmışdı.

131. A History of Violence (2005)

132. Crash (2004)

133. The Devil's advocate (1997)

134. Savrseni krug (1997) - Bosnia müharibə haqqında çəkilmiş mükəmməl filmlərdən biri. Hamza adlı şair ailəsi onu tərk etdikdən sonra evinə geri qayıdar. Evdə isə 2 yetim uşağın qaldığını görər. Həmçinin uşaqlar evdə yaralı bir itə baxırlar. insanlara insanlığı göstərən mükəmməl bir film.

"Sonda özümü asmaqdan qorxuram.
Bir çoxunun sonu bu oldu, burda və hər yerdə.
Günlər uzun gəlir, gecələr uzun gəlir,
illər uzun gəlir, aşiq olmadan,
Sevgi suyu olmadan, sevgi havası olmadan.
Əlbəttə bu məntiqin səsi deyil.
Heç bir problemi həll etməyə kömək olmur.
Amma nə zaman gözlərimi bağlasam,
Öz sərhəddimi xəyallarımla keçmiş görürəm.." (c) Ademir Kenovic

135. No Man's Land (2001) - "Bir yerlərdə bi cinayət işlənir və siz tərəfsiz olduğunuzu söyləyib müdaxilə etmirsinizsə bu sizin tərəf tutmağınız mənasına gəlir.."

1993-cü il Bosnia -dakı müharibəni fərqli yönlərdən göstərən sadə amma bir o qədər təsirli film. Antimilitarism-in nümunəsi kimi göstərə bilərəm. Çünki bir insanın tərəfsiz olmasının nə kimi çətinliklərə gətirib çıxaracağını göstərir. Bosnia xalqı müsəlman olduğu üçün Avropanın ortasında məhv olunmağa çalışırdı. Hər zaman ki, kimi bütün dünyanın görüb səssiz qaldığı , soyqırım edilən Bosnia xalqı. Onsuz Birləşmiş Millətlər Təşkilatı adlanan qurum dünyada axan hansı qanı dayandırıb ki ?!

136. Tangerines (2013) - 1992-ci il Qafqaz bölgəsində Çeçenlər və Gürcülərin müharibəsi..Dünyadakı bütün müharibələr kimi lazımsız və lüzumsuz.. Baxıb dərs çıxarılası bir film. Müharibənin, milliyyətciliyin, liderlik anlayışın nə qədər də mənasız olduğunu göstərən bir film. Öldürmək çox asandır. Əsas olan yaşatmaq, barışdırmaqdır.

Bundan savayı gürcülərə çıxardığı işə görə əhsən demək lazımdır. Bu qədər aşağı bücdə ilə (650.000 €) nələr edilə bilər.

137. Das Weisse Band (2009) - bir uşağın gözündə anladılan hekayələr hər zaman diqqətçəkicidir. eynilə burdakı uşağında verdiyi suallar çox diqqətçəkici və düşündürücü idi. Haneke-nin çəkmiş olduğu və təsirindən uzun müddət çıxa bilməcəyiniz bir filmdir.

138. Headhunters (2011) - Az tanınan keyfiyyətli action filmlərdən biridir. Heç sıxılmadan izlənə bilər.

139. Songs from the Second Floor (2000) - yaşantımız bir zamandır və zaman axan bir yoldur. Bu insanlıq hara gedir ? izlənməsi çətin , bitdikdən sonra anlaması bir o qədər çətin amma anladıqdan sonra həzm edilməsi bir xeyli çətin olan ən diqqət çəkici skandinaviya istehsalı filmlərdən biridir.

140. Voces inocentes (2004) - 12 yaşına girmək istəməyən müharibənin ortasında qalmış və uşağlığı məhv olmuş, çarəsizliyin hökm sürdüyü dram filmi. Mütləq izləmə siyahınızda olmalıdır.

141. Anatomy of a Murder (1959)

142. belle de jour (1967) - luis buniel tərəfindən çəkilmiş incə burjua tənqidləri olan bir qadının psixoloji filmidir. aktyor kimi luis buniel-i də izləmək olur.

Ardi - #266765
jungfrukällan isveçli rejissor Ingmar Bergman-ın sayca altıncı filmi idi baxdığım. Yenə öz üslubunda insanı sorğuladan filmi bu dəfə orta əsrlərdəki pagan və bir atanın dininə necə bağlı olduğunu dilə gətirir. Onsuz Vikings serialına baxanlar keçmişdə insanların necə də dinə bağlı olduğunu anlaya bilərlər. Nə qədər Avropada xristianlıq yayılsa da orta əsrlərdə skandinaviya və rusiyanın şimal hissələrində paganizm qalmaqda idi. Film həmin illərdə Oskarda ölkəsinə mükafatla dönməyi bacarmışdı.

Dininə bağlı bir atanın qızını kilsəyə yola salar. Cəmiyyət dəyərlərindən, əxlaqlarından kənar yerləşdirən və insanın öz varlığına inanma istəyinin məhv olacağı səhnələr başlayar.


--spoiler--

qıza təcavüz edildikdən sonra təcavüzkarlar bilmədən qızın paltarını satmaq məqsədilə qızın evinə gələr. Anası qızının paltarlarını ələ alar.

--spoiler--


Trier-in Dogville filmi nə qədər sadə görünsə də insan psixologiyasına işləməsi və buraxdığı yaralar kimi bu filmdə insan psixologiyasına işləyir. Kaş atanın alacağı qisas bu qədər sadə olmasaydı.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20