sözaltı günlük

Bir vaxtlar elə bilirdim ki, nə vaxtsa hər şey düzələcək.
Uzun gecələr, yorğun səhərlər, yarımçıq qalan söhbətlər… hamısı bir gün məna qazanacaq. Elə bilirdim ki, insan arzuladığı yerə çatanda içindəki səs sakitləşir.
Amma həyat qəribədir.
indi insanlar mənə baxıb yaxşıyam deyirlər. Sanki hər şey yolundadır. Sanki özümü itirmədən bütün bunların içindən keçə bilmişəm.
Halbuki bəzi günlər sadəcə nəfəs almaq belə çətin gəlir.
Gecələr olur ki, otaq tam sakit olsa da beynimin içi susmur. Kimsənin yadına düşməyən sözlər gəlib yenə məni tapır.
“Hər şeyi çox ürəyinə salırsan.”
“Bir az daha güclü olmalısan.”
“Hamı yorulur.”
Bəlkə də onlar bunu sadəcə deyib keçmişdilər. Amma bəzi sözlər insanın içində qalır. Yavaş-yavaş özünü necə gördüyünü dəyişir.
Bəzən hiss edirəm ki, hamı üçün güclü görünməyə çalışmaqdan özümə qarşı yumşaq olmağı unutmuşam.
Yuxularımda tez-tez yıxılıram.
Ölmək kimi yox… sadəcə yorulduğumu kimsə mən demədən hiss etsin istəyirəm. Yuxuda insanlar yanımdan keçir, amma heç kim dayanmır.
Sonra oyanıram.
Və sən ordasan.
Sakitcə mənə xatırladırsan ki, mən də insanam. Yorulmağın ayıb olmadığını, hər şeyi tək daşımağa məcbur olmadığımı deyirsən.
Bəlkə sən fərqində deyilsən, amma bəzi insanlar insanı sadəcə yanında qalmaqla xilas edir.
Mən heç vaxt xüsusi biri olmaq istəməmişdim. Sadəcə həyatımın bir yerə toxunduğunu hiss etmək istəmişdim.
Bəlkə də buna görə hələ də davam edirəm.
Çünki arada bir kimsə gözlərimin içinə baxıb sakitləşir. Və o an bütün yorğunluq bir az daha yüngül gəlir.

masculin feminin

Bu filmə illər əvvəl baxmışdım, amma hələ də məndə iz buraxan işlərdən biri olaraq qalır. Hətta deyə bilərəm ki, sosiologiyanın əsl dəyərini ilk dəfə bu film sayəsində basha düshdüm. insanın fərd olaraq öz fikrinə sahib olması nə qədər nadir və nə qədər qiymətli bir haldır.
insanlar bir araya gələndə sözə çevrilən şey çox vaxt şəxsi təcrübə deyil, dövrün trend mövzularının təkrarı olur. Qrup halında danışılan ideyalar sanki bir-birinin kopyası kimi səslənir — eyni siyasət, eyni mədəniyyət fraqmentləri, eyni cümlələr… Hər kəs danışır, amma çox az yenilik eshidirsen.
Hər gün qarşılaşdığım insanlarda da bunu görürəm. fikirlər çoxdur, amma onların kökü nadir hallarda şəxsi düşüncədən gəlir.
Paul və Madeleine de kollektiv düşüncənin qəlibindən çıxıb bir az da özləri kimi olmağı bacarsaydılar, bəlkə də münasibətləri daha dərin, daha maraqlı və daha həqiqi ola bilərdi. Çünki onların arasında problem hisslərin yoxluğu deyil, şəxsi səsin kütləvi səs tərəfindən boğulması idi.

uzaq məsafəli münasibət

eyni anda həm təkliyin verdiyi gücü, həm də sevdiyin insanın yanında olmağın rahatlığını hiss etməkdir bu.
qatardayam, ondan ayrılıb evə gedirəm, amma içim sakitdir — elə bil hər şey öz yerini tapıb.
onunla olanda zaman dayanır, dünya bir az daha yumşalır.
amma içimdə iki versiya var:
biri hələ də arzularla alışan o 15 yaşlı uşaq,
digəri isə artıq öz tempini tapan, hər şeyə “ok” deyən adult.
bir tərəfim hədəflər dalınca qaçır,
o biri sadəcə bu rahatlığın dadını çıxarmaq istəyir.
bəlkə də balans budur.
öz yolunda gedərkən, ruhunla bir az dincəlmək.
life’s good,
I just wanna taste it all.

high-functionig depression

funksiyalı depressiya — tez-tez davamlı depressiv pozuntu (PDD, distimiya ilə üst-üstə düşən bir vəziyyətdir. Bu zaman insan uzun müddət depressiya simptomlarını yaşayır, amma eyni zamanda gündəlik işlərini, sosial münasibətlərini və ümumi məhsuldarlığını qoruyur.
Bəzən buna “gülümsəyən depressiya” da deyirlər, çünki kənardan hər şey qaydasında görünə bilər, amma daxildə güclü emosional çətinliklər yaşanır.
Əsas xüsusiyyətlər
Uzunmüddətli əhval-ruhiyyə enməsi — böyüklərdə ən az 2 il, uşaqlarda və yeniyetmələrdə ən az 1 il davam edir
Xroniki, amma incə simptomlar: enerjinin azalması, özünə şübhə, sevinci hiss etməmək, ümidsizlik
Funksionallığın qorunması: işə, məktəbə getmək, sosial həyatı davam etdirmək
Hissləri gizlətmək: yumor, daim məşğul qalmaq və ya mükəmməllikçiliklə əsl vəziyyəti ört-basdır etmək
Ətrafdan fərq edilməməsi: ailə və dostlar çox vaxt bunu sadəcə “xasiyyət” kimi qəbul edə bilər
Niyə çox vaxt nəzərə çarpmır
Böhran və ya kəskin emosional partlayış olmur
Simptomlar yavaş və sakit şəkildə özünü göstərir
insan özü belə vəziyyətinin “normal” olduğunu düşünə bilər
Müalicə yolları
Psixoterapiya (xüsusilə KBT – koqnitiv-bihevioral terapiya)
Antidepressant dərmanlar (psixiatrın təyinatı ilə)
Həyat tərzi dəyişikliyi: yuxu rejimi, idman, sosial əlaqələrin artırılması, meditasiya
Özünə qarşı mərhəmət — daim “güclü görünmək” təzyiqini azaltmaq* This entry is an AI

(youtube: )

sən həmişə mənimləsən

süjet xəttində leon: the professional filmi ilə kiçik oxşarlıqları olan ilyas əfəndiyev pyesi.
--spoiler--

bədbəxt bir ailədə böyümüş və özündən çox böyük olan bir adama* adı yadımda deyil aşiq olan nargilə xarekteri ilə matilda arasındakı oxşarlığı nəzərdə tuturam.

--spoiler--

st. james infirmary blues

Amerikan folk musiqisi. gambler's blues adı ilə də tanınır. ilk dəfə 1928ci il louis armstrong tərəfindən səsləndirildi. daha sonra cab callowayın ifasında betty boop çizgi filmində istifadə olunub. bundan əlavə onlarla coverə sahibdir. the doors, janis joplin, van morrison kimi əjdahaların dilindən dinləyə bilərsiniz. the white stripes coveri də gözdən qaçmamalıdı. həmçinin bob dylan-Blind Willie McTell'in musiqisi buna əsasən bəstələnib. ən sevdiyim elə louis armstrong versiyasıdır deyəsən. musiqinin girişindəki trumpet solosu inanılmazdı. * glş

(youtube: )

çovdarlıqda uçurumdan qoruyan

yuxarıdakı entrydən artıq filminin çəkildiyini öyrənərək məyus olduğum əsər. adından da sadəcə ərgən filmindən başqa bir şey olmadığı açıq aydın ortadadır. sallinger sağ olduğu müddətcə kitabın müəllif hüquqlarını heç kimə satmadı. o qətiyyən bu əsəri film olaraq görmək istəmirdi. kitablarında belə şəklinin olmasını istəməyən bir yazardan gedirsə söhbət bu çox normaldır. 1957ci ildə yazdığı bir məktubda bunu niyə istəmədiyinin səbəblərini açıqlayır. məktubda bəlkə də kitabın bir gün filmə çevriləcəyini amma bunu o sağ ikən görmək istəmədiyini deyir. bir də belə bir cümlə var "heç kim qəbul etmək istəmir amma the catcher in the rye "novelistic" bir romandır". demək istəyir ki, kitabı dəyərli edən şey nəql edənin fikirləri və onun özünəməxsus ifadə tərzidir. bu isə narratorla oxuyucu arsında olan bir şeydir. filmin çəkilməsi axmaqlıqdır.
məktubun tam versiyası
şəkil 1
şəkil 2


başqa bir tərəfdən baxdıqda isə, bu qədər film düşməni bir baş qəhrəmana sahib bir kitabın film olması özü ayrıca bir ironiyadır.

--spoiler--


mən bir insanın heç bir işi olmadığı halda film izləməsini anlaya bilərəm. amma bir insan həqiqətən də filmə getmək istəyir və bunun üçün tələsirsə bu həqiqətən də məni məyus edir

...film saxtalaşdıqca o, daha çox ağlayırdı. qadının inanılmaz yaxşı ürəkli biri olduğu üçün bunu etdiyini düşünə bilərsiniz, amma mən onun yanında oturmuşdum və o elə biri deyildi. yanındakı uşaq tualetə getmək istəyirdi,amma o uşağı aparmadı.ona səs çıxarmamasnı sakit durmasını dedi. o qadın ancaq lənət bir qurd qədər yaxşı ürəkli ola bilərdi.filmlərdəki belə saxtakarcasına cəfəngiyyatlara dəli kimi göz yaşı tökənlərin əslində 90%i pis ürəklidir.zarafat etmirəm...

...səni görmək möhtəşəmdir dedi bizim lillian simmons.tam bir saxtakardır özü."qardaşın necədir" onsuz da bilmək istədiyi yalnızca budur.
-yaxşıdıır. hollywoodda.
-hollywoodda? nə gözəl. orada nə edir
bilmirəm. yazıçılaıqla məşğuldur dedim.bu mövzuda danışmaq istəmirdim.qızın ifadəsindən anlaşılırdı ki hollywoodda olmağı böyuk bir şey hesab edir. demək olar ki hamı belə fikirləşir. xüsusilə də,qardaşımın tək bir hekayəsini belə oxumamış olanlar.



--spoiler--

the picture of dorian gray

bu yaxınlarda nəhayət ki oxuduğum kitab. hardasa hər cümləsini aforizm adlandırmaq olar. hətta o qədər rastlamışdım ki,bu kitabdan cümlələrə dejavu effekti yaratdı oxumaq.ləzzət elədi, bir nəfəsə bitirdim deyə bilerəm.sevdiyim bir hissə var bura yazmaq istədim qalsın oxumaq istədiyim zaman bir də kitabı axtarmayım.-*

--spoiler--

...every impulse that we strive to strangle broods in the mind, and poisons us. the body sins once, and has done with its sin, for action is a mode of purification. nothing remains then but the recollection of a pleasure, or the luxury of a regret. the only way to get rid of a temptation is to yield to it. resist it, and your soul grows sick with longing for the things it has forbidden to itself, with desire for what its monstrous laws have made monstrous and unlawful.

...boğmağa çalışdığımız hər impuls zehnimizdə çökür və bizi zəhərləyir. bədən bir dəfə günah işlədikdən sonra isə bu fikirlər bir növ zərərsizləşdirilir. həzzin xatirəsindən və ya peşmançılığın zinətindən başqa bir şey qalmır. günahın cazibəsindən qurtulmağın tək yolu ona təslim olmaqdır.ona müqavimət göstərdikdə isə,ruh özünə qadağan edilmiş və qaydalar çərçivəsində dəhşətli və qanunsuz adlandırılan həzlərin həsrəti ilə xəstə bir şəkildə böyüyür...

--spoiler--

mr. tambourine man

bir bob dylan şahəsəri. 1964də qələmə alınıb bəstələnib.işin qəribə tərəfi the byrdsbob dylandan əvvəl səsləndirib. byrds versiyası da pis deyil.amma öz dilindən dinləməyin hissiyyat olaraq ayrı bir ləzzəti var.

hər bir mahnıya qulaq asarkən bir xəyali aləm qurur insan * ya da ən azından mən elə edirəm və hekayə orada baş verir.bu sözlərin hekayəsi isə şəhərin küçələrində yazılır xəyalımda. dinlədiyimdə bob dylanı gecə küçədə gəzərkən təsəvvür edirəm. zamanı və insanın fizioloji tələblərini rədd etməyə çalışır, yorğunluğu onu təəccübləndirir və səhərin açılmasını istəmir. bu mahnını yazabiləcək qədər dərin duyğular içərisindədir. mahnının sözlərini keçirir ağlından, dəyişir, qəlibləndirir. istədiyi kimi alınmır və özünə bir ilham mənbəyi axtarır. şəhərə baxır-binalara, qədim tikililərə və bunların xəyal qurmaq üçün çox ölü olduğunu düşünür. və tam da bu an "tambourine man"ə rastlayır. burada "tambourine man"in kim və yaxud da nə olduğunun heç bir əhəmiyyəti yoxdur. o bir drug dealer də ola bilər, əsl qaval ifaçısı da.hələ də təsirini göstərməyən lsd'dir bəlkə də. bəlkə də bunlardan tamamilə fərqli bir şey. mənim təsəvvürümdə isə qanına qarışmaqda olan lsd’dir bu.belə düşündükdə sözlər daha anlaşılan olur. bütün daşlar yerinə oturur sanki.
beynindən onu bir səyahətə çıxarmasını istəyir sehirli bir gəmidə.yorğundur. amma istənilən yerə getməyə ya da məhv olmağa hazırdır.lsd yavaş yavaş təsirini göstərir, səyahət başlayır və geri qalan sözlər yazılır.ngördüyü günəş də, səma da,eşitdiyi səslər də,nküçənin ortasındakı dəniz də və həmin klon da, o küləkli sahil və oradakı ağaclar da sadəcə halüsinasiyadır artıq. və o beyninin onun üçün yaratdığı bu dünyanın içində sıxışıb qalmaq istəyir əbədiyyən zamanın ağrılarından, real həyatdan çox uzaqda.ən azından bir günlük sabaha qədər bu günü unutmaq istəyir.

hayao miyazaki

yapon anime ustası. animasiyaları geniş xəyal gücündən xəbər verir. amma bu entryni yazmaqda məqsədim miyazakinin xəyal gücündən danışmaq deyil. fikir vermisinizsə rejissorun əksər animasiyalarında baş qəhrəman olaraq qadın obrazı seçilib. baş qəhrəman olmasa belə demək olar hər bir filmində qadın obrazların xarekteri diqqət çəkir. hansı ki bunlar təsadüfi seçilmir.
Bir neçə gün əvvəl miyazakidən bir sitat çıxdı qabağıma bu mövzuya aid, maraqlı gəldi. bəlkə sizə də maraqlı gələr deyə yazıram: əksər filmlərimdə güclü qadın obrazı var.qəlbləri ilə inandıqları şeylər üçün 2 dəfə düşünmədən belə savaşa bilən özgüvənli qızlar.onların bir dosta ya da dəstəkçiyə ehtiyacı ola bilər amma qətiyyən bir qurtarıcını gözləməzlər. hər bir qadın hər bir kişi kimi qəhrəman olmağa qadirdir