şotland duşu - şotland duşu britaniya adası xalqlarının ənənəvi etdiyi rutinlərdən biridir. demək duş alarkən əvvəlcə isti suyla bədəninizi isladırsız təxminən 3 dəqiqə. sonra suyu keçirirsiz soyuğa. lap soyuq olmasa da olar ilıq və soyuğun ortası kimi bir şey. təxminən 3 dəqiqə soyuq suyla duş alırsız sonra yenidən isti su. bu minvalla 3 dəfə isti su 3 dəfə soyuq su ilə duş alırsız və hardasa 10 - 12 dəqiqə davam edir.
bunun xeyri nədir? - dəriyə növbə ilə isti və soyuq su dəydikcə beyin cəld reaksiyalar verərək ürəyə müvafiq əmrlər verir. ürək isə qanı hər dəfə suyun temperaturu dəyişdikcə daha sürətlə pompalayır. qanın bədəndə sürətinin artması laxtalanmanı aradan qaldırır, damarları təmizləyir. bu qayda ilə duş alanda bütün günü yüngüllük olur, insan xoş əhval ruhiyyədə olur.
vacib qeyd: ürəyi xəstə olan insanların bu qayda ilə duş alması məsləhət görülmür. [1]
Other perspectives
rəhmətlik məzahim kişinin böyük nəvəsi
bu yaxınlarda mayalanma haqqında bir şey oxudum, indiyə qədər səhv bildiyim prosesin doğrusunu bura da yazım istədim. çoxumuz elə bilirik ki, yumurtalığa ilk çatan spermatozoid yumurtalığı mayalandırır. demək istəyirəm ki, bu heç də belə deyil. yüzlərlə spermatozoid eyni vaxta yumurtalığa çatır və gözləyirlər. o qədər toxum arasında biri seçiləcək. yumurta hüceyrə kütlə içərisində hamısına nəzər salır və seçir. indi belə bir sual ortaya çıxır ki, qara qaşına, qara gözünə görə seçir, yumurta hüceyrə spermatazoidi? yəni seçim hansı kriteriyalar üzrə olur? savadlı oğlanlar uzun müddət bu suala cavab axtarırdılar və bu yaxınlarda tapıblar. yumurta hüceyrə genetik xarakteristikası onun özününkülərdən daha çox fərqlənən spermatozoidi seçir. necə ki fizikada mənfi müsbəti özünə çəkir, bax bu da elə bir şeydir. məqsəd yamaqdır [2]
carmina burana
dünya üzərində ən çox istifadə edilən əlifba olan latın əlifbasındakı bəzi hərflərin böyük və kiçik formaları eyni olduğu halda bəziləri tamam fərqlidir.misal üçün, a,b,e hərflərin kiçik halları böyüklərə nisbətən çox fərqlidir.bunun səbəbi isə antik roma dönəmində olub-keçənləri yazıya köçürən katiblər daha çox əllə yazı yazırdılar.katiblərin əlbəttə o vaxtlar daktiloları yox idi yazılarını ağac gövdəsindən hazırlanmış qamışı mürəkkəbə batıraraq yazmaq məcburiyyətində idilər.katiblər hər gün yüzlərlə səhifəni əllə yazır və bunu edərkən ö dönəm çox çətin yolla hazırlanan və çox dəyərli olan perqamentləri istədikləri kimi istifadə eləyə bilmirdilər.qısaca katiblərin yazarkən səhv etmək şansları yox idi.roma dövlətində işlədilən latın əlifbası yəni indi bizim də istifadə etdiyimiz əlifba ən əvvəllər sadəcə böyük hərflərdən ibarət idi.ancaq zaman keçdikcə yazını sadələşdirmək adına hərflər kiçilməyə başladı və yerini kiçik hərflərə verdi.böyük hərflər isə vacib yazılar xaric işlədilmirdi.hərflərin daha asan və sürətli yaza bilmək üçün kiçiltmək məntiqli idi amma niyə sadəcə kiçiltmək yerinə bəzi hərflər tamamilə fərqli bir görünüş əldə etmişdi?roma imperiyası getdikcə daha da genişlənir və bir çox millətin yaşadığı ərazilərə yayıldı.bu səbəbdən də mədəniyyət və dilinə bir çox başqa mədəniyyətlərin təsiri yaranmağa başladı.zamanla yunan və ya kiril əlifbası kimi başqa dillərin əlifbalarından latın əlifbasına hərf keçişləri başladı. a,b,z kimi bəzi hərflər yunan əlifbasından alınaraq latın əlifbasına daxil edildi.bu dəyişikliklərin yanında katiblər hərfləri ayrı-ayrı yazmaq yerinə qələmi kağızdan ayırmadan bitişik şəkildə yazmağa başladılar və bu gün əl yazısı olaraq bildiyimiz yazı stili ortaya çıxdı.bunun sayəsində yazılar daha sürətli yazılırdı ancaq bütün hərflər bu formada yazmağa uyğun gəlmirdi.buna görə də bəzi hərflər zamanla bitişik yazılmağa uyğun gətirildi. misal : böyük a hərfini yazarkən qələmi üç dəfə kağızdan qaldırmaq və üç dənə düz cizgi çəkmək lazım idi.katiblər bunu nəzərə alaraq kiçik a hərfini dəyişdirib dairəvi xəttlərə sahib və qələmi kağızdan ayırmadan yazıla bilən yeni bir a hərfini meydana gətirdilər [3]
References
- sapere aude. «hər gün bir faydalı məlumat». Sözaltı sözlük, 08.04.2014. soz6.com
- rəhmətlik məzahim kişinin böyük nəvəsi. «hər gün bir faydalı məlumat». Sözaltı sözlük, 08.04.2014. soz6.com
- carmina burana. «hər gün bir faydalı məlumat». Sözaltı sözlük, 17.11.2020. soz6.com