“dır” şəxs sonluğunu “dı” kimi yazmaq.
Məs.: “Yazdıqların çox maraqlıdı” dedikdə siz keçmiş məzmunu ifadə etmiş olursunuz. Oradakı “dı” “idi" hissəciyinin qısaltmasıdır. Düzgün yazılışı: "yazdıqların çox maraqlıdır" şəklində Olmalıdır. Ümumiyyətlə, əgər məzmun indiki mənanı ifadə edirsə, şəxs sonluğundan - “dır” şəkilçisindən istifadə olunmalıdır. Yox, əgər keçmiş məzmundursa, vəziyyətə görə “dı” (şühudi keçmiş), yaxud “idi” hissəciyindən istifadə olunmalıdır (Bu ikisini fərqləndirmək çətin olduğu üçün başqa "entry"də geniş-geniş yazacağam);
Hazır, gələcək zaman şəkilçisi işlətmişkən qeyd edim ki, dilimizdə “əcə” şəkilçisi yoxdur. Düzgün versiyası “acaq²”dir. Yəni cümlədə qəti gələcək zamandan istifadə olunarsa, diqqət edilməlidir: “gələcəm”, “gedəcəm”, “edəcəm” yox, “gələcəyəm”, “edəcəyəm”, “gedəcəyəm” olaraq yazılmalıdır;
“Burada”, “orada” sözlərini “burda”, “orda” olaraq yazmaq yanlışdır;
İkinci şəxsin cəm şəkilçisini yazıda “sız” olaraq yazmaq yanlışdır. Məsələn:
“evə gedərkən "desəz", hər şey yaxşı olacaq” cümləsindəki “desəz” sözünün düzgün yazılışı “desəniz”dir. Ümumiyyətlə, “-sınız²” şəkilçisi ancaq deyilişdə “sız” olaraq qeyd edilməlidir;
Cümlədə təkrar olunan nə, gah, həm, ya bağlayıcılarından əvvəl vergül qoyulur;
Cümlənin içərisində olan amma, ancaq, lakin, hətta, yəni, o cümlədən, həmçinin, habelə, halbuki, çünki, yoxsa, ona görə ki, yaxud, eyni zamanda, ondan ötrü ki bağlayıcılarından əvvəl vergül qoyulur;
Sağ ol ifadəsini “sağol” olaraq yazmaq. [1]
İstinadlar
- sistem robotu. «azərbaycan dilində ən çox edilən yanlışlar». Sözaltı sözlük, 21.06.2020. soz6.com