azərbaycan aristokratiyası

Sözaltı Vikisindən, azad ensiklopediyadan

tarixən indiki azərbaycan ərazisində və onun ətrafında yerli idarəetmədə iştirak etmiş sosial sinfə mənsub ailələr, soylar və ya sülalələr.

(gbax: çar rusiyası) zamanı tiflis, irəvan, yelizavetapol, bakı quberniyalarında yüzlərlə nəsil zadəgan nəsli olaraq - tiflisdən 184, irəvandan 282, bakıdan 198 nəsil qeydiyyata alınmışdır. ümumiyyətlə, say çoxluğuna görə azərbaycanda zadəgan sülalələrini iyerarxik şəkildə şah, xan, bəy, sultan, şeyx və məlik sülalələrinə mənsub olan nəsillər olaraq ayırd etmək olar. rahatlıqla demək olar ki, keçən əsr də daxil olmaqla azərbaycan xalqının mədəni və intellektual elitasının əsasını bu ailələrə mənsub olan şəxslər təşkil edib. tam nəsillərin siyahısı aşağıda yerləşdirilən vikipediya linkində mövcuddur, burada sadəcə bəzi məşhur ailələri və bu ailələrə mənsub şəxsləri qeyd edəcəm.

1. şah sülaləsinə mənsub ailələr

1.1 bəhməni ailəsi

azərbaycanda bu sülaləyə mənsub yeganə ailə bəhməni ailəsidir. öz kökünü iran şahı (gbax: fətəli şah qacar)ın nəvəsi, abbas mirzənin oğlu bəhmən mirzədən götürür. məşhur üzvlərindən çar rusiya ordusunda general olmuş (gbax: Əmənulla mirzə Qacar) və yaxın vaxtlaradək işğal edilmiş şuşanın icra başçısı olan (gbax: nizami bəhmanov) var.

2. xan sülaləsinə mənsub ailələr

2.1 cavanşirlər

qarabağ xanlığının əsasını qoymuş ailə. kökü hülakülər dövründəki türkləşmiş zadəgan monqol sülalərinə gedir çıxır. məşhur nümayəndələri araında, (gbax: pənahəli xan), şairə (gbax: xurşidbanu natəvan), şair (gbax: qasım bəy zakir), xanəndə (gbax: xan şuşinski), bəstəkar (gbax: əfsər cavanşirov) var.

2.2 talışxanovlar

adından görüldüyü kimi (gbax: talış xanlığı)nın əsasını qoymuş ailə. (gbax: səməd bəy mehmandarov) da ana tərəfədən bu ailə ilə qohumdur. çoxlu sayda çar ordusunda hərbçi olmuş nümanyəndəsi mövcuddur. tanınmış nümayəndələrinə (gbax: mir mustafa xan)ı, çar ordusu general-mayoru (gbax: əsəd bəy talışxanov)u misal gətirmək olar.

2.3 xoyskilər

xoyskilər kürd əsilli bir sülalədir və təbriz, şəki, xoy xanlığını idarə edən ailələrin mənub olduğu dünbulli soyuna mənsubdurlar. məşhur nümayəndələrinə şəki xanı (gbax: ismayıl xan xoyski)ni və azərbaycan xalq cümhuriyyəti xarici işlər naziri (gbax: fətəli xan xoyski)ni misal gətirmək olar.

2.4 bakıxanovlar

kökləri iranın gilan əyalətinə qədər gedən, bakı xanlığını idarə etmiş ailə. tanınmış nümayəndələrinə (gbax: abbasqulu ağa bakıxanov)u, tarzən (gbax: əhməd bakıxanov)u, bəstəkar (gbax: tofiq bakıxanov)u, kamança ifaçısı (gbax: tələt bakıxanov)u misal gətirmək olar.

2.5 naxçıvanskilər

kökü naxçıvan xanı (gbax: kəlbəli xan kəngərli) ilə əlaqəli ailə. məşhur üzvlərinə briqada komandiri (gbax: cəmşid naxçıvanski)ni misal gətirmək olar.

2.6 şəkinskilər

şəki xanı səlim xan ilə əlaqəli ailə. məşhur üzvlərin "o olmasın, bu olsun" sənəm rolunu oynayan (gbax: barat şəkinskaya)nı misal gətirmək olar.

3. bəy sülaləsinə mənsub ailələr

3.1 Bakı bəyləri

3.1.1 Mansurovlar

aşağıdakı şəkildə şəcərəsini görə bilərsiniz. məşhur nümayəndələrinə tarzən (gbax: Bəhram Mansurov)u, tarzən (gbax: elxan mansurov)u, bəstəkar (gbax: eldar manurov)u göstərmək olar.

3.1.2 Aşurbəyovlar

oğuz türklərinin əfşar boyu ilə əlaqəli olan ailə. məşhur nümayəndələrinə şərqşünas (gbax: sara aşurbəyli)ni, mesenat (gbax: əli bəy aşurbəyov)u, asgardia proyektinin, almaz fondunun sabiq baş icraçı direktoru (gbax: iqor aşurbəyli)ni misal göstərmək olar.

3.2 Gəncə bəyləri

3.2.1 Topçubaşovlar

kökü gürcü çarı (gbax: irakli) tərəfindən topçubaşı vəzifəsinə təyin edilən ələkbər bəyə gedir çıxır. görkəmli nümayəndələrinə (gbax: əlimərdan bəy topçubaşov)u, (gbax: flora kərimova)nın keçmiş qayınatası cərrah (gbax: mustafa topçubaşov)u və həyat yoldaşı tibb elmləri doktoru (gbax: ibrahim topçubaşov)u göstərmək olar.

3.2.2 Yusifbəylilər

Nəsib bəy Yusifbəyli

3.3 Qarabağ bəyləri

3.3.1 Adıgözəlovlar

Zülfü Adıgözəlov

Vasif Adıgözəlov

Yalçın Adıgözəlov

3.3.2 Bədəlbəylilər