azərbaycan aristokratiyası

| mədəniyyət

əjdaha lazımdı   googllalink

    1. bu sifarişi verən: Apollo
    aristokratiya(yun. "aristos"-yaxşı, "kratos"-hakimiyyət ), yəni yaxşıların, alicənabların hakimiyyəti deməkdir. həm idarəetmə forması kimi, həm də aristokrat olan insanların azlığı kimi başa düşülür.
    aristokrat isə aristokratiyanı əsas idarə forması kimi müdafiə edən və imtiyazlı, üstün keyfiyyətlərə sahib olan təbəqənin üzvü olan şəxsdir.
    bir çox cəmiyyətlərdə yüksək irsi rütbələrə, titullara məxsus olan şəxslər aristokrat sayılır. bu meyara görə, azərbaycanda tarixən şah, bəy, xan sülaləsindən olan əsilzadələr aristokrat sayıla bilər.
    xurşidbanu natəvan öz dövrünün aristokratı sayıla bilərdi. qarabağ xanının qızı olmuşdur və o dövrün alim və sənətkarlarından dərs almışdır. öz zəmanəsində önəmli olan ərəb və fars dillərini bilirdi. bədii yaradıcılıqla da məşğul olmuşdur.

    (bax: mirzə kazım bəy) bütün tarix dərslik kitablarında haqqında məlumat olduğu üçün çox yazmaq istəmirəm haqqında. rusiya elmlər akademiyasının üzvi idi. alman, fransız, rus, ingilis dillərini bilirdi. soylu bir ailədən gəlir və şərqşünaslıq elminin atası adlanır.

    (bax: tofiq bakıxanov) abbasqulu ağa bakıxanovun nəticəsi, görkəmli bəstəkar, profosser, az ssr xalq artisti. 3 balet, 3 musiqili komediya və onlarla simfonik əsərin müəllifidir. moskva,paris,istanbul,tehran və başqa yerlərdə konsertlər vermişdir. haqqında məqalələr yazılmışdır. ümumiyətlə, bakıxanovlar soyunun bir çox görkəmli nümayəndəsi var, sadəcə bir neçəsinin adlarını qeyd edəcəm.
    (bax: abbasqulu ağa bakıxanov)
    (bax: nigar bakıxanova)
    (bax: məmmədxan bakıxanov) və b.

    (bax: lütfi zadə) tam adı, lütfəli rəhim oğlu ələsgərzadə. atası ərdəbilin ziyalı ailələrindən birinin nümayəndəsidir. O, elm aləmində ən çox qeyri-səlis riyaziyyatın, qeyri-səlis əlaqəli məfhumlardan ibarət olmasını irəli sürməsi ilə tanınıb. Zadənin 1965-ci ildə nəşr etdiyi "qeyri-səlis çoxluq" nəzəriyyəsi 90 mindən artıq elmi əsərdə iqtibas olunub və bu riyazi konsepsiyası elektron cihazlardan tutmuş, hava proqnozunadək müxtəlif sahələrdə istifadə olunub. həyatının böyük hissəsini amerikada keçirtmişdir. californiada berkeley universitetində dərs demişdir və süni intellekt sahəsində müəssisəsinin ömürlük professoru seçilmiş yeganə şəxsdir. 96 yaşında californiyada vəfat etmişdir, fəxri xiyabanda dəfn edilmişdir. stella və norman adlı iki övladı var.

    (bax: fətəli xan xoyski) 1901-ci ildə moskva universitetinin hüquq fakültəsini bitirmişdir. gəncə(yelizavetpol), kutaisi, batumi və başqa yerlərdə məhkəmələrdə müxtəlif vəzifələrdə işləmiş, ikinci dövlət dumasına deputat seçilmişdir. Peterburqun məşhur Tavriya sarayında toplanan Rusiya parlamentinin iclaslarında çıxışlar edərək çar rusiyasının azərbaycanda yeritdiy müstəmləkəçilik siyasətini tənqid etmişdir. adr-in qurulmasında böyük əziyyətlər çəkmiş, birinci hökümətdə həm nazirlər şurasının sədri , həm də daxili işlər naziri olmuşdur. azərbaycan dövlət universitetinin yaranması təşəbbüsü də xoyskiyə aiddir. 1920-də tiflisdə sui-qəsdə uğrayaraq vəfat etmişdir.

    p.s vaxt olduqca siyahını biraz da uzadaram amma hamısını yazmaq mümkün deyil.
    2. tarixən indiki azərbaycan ərazisində və onun ətrafında yerli idarəetmədə iştirak etmiş sosial sinfə mənsub ailələr, soylar və ya sülalələr.

    çar rusiyası zamanı tiflis, irəvan, yelizavetapol, bakı quberniyalarında yüzlərlə nəsil zadəgan nəsli olaraq - tiflisdən 184, irəvandan 282, bakıdan 198 nəsil qeydiyyata alınmışdır. ümumiyyətlə, say çoxluğuna görə azərbaycanda zadəgan sülalələrini iyerarxik şəkildə şah, xan, bəy, sultan, şeyxməlik sülalələrinə mənsub olan nəsillər olaraq ayırd etmək olar. rahatlıqla demək olar ki, keçən əsr də daxil olmaqla azərbaycan xalqının mədəni və intellektual elitasının əsasını bu ailələrə mənsub olan şəxslər təşkil edib. tam nəsillərin siyahısı aşağıda yerləşdirilən vikipediya linkində mövcuddur, burada sadəcə bəzi məşhur ailələri və bu ailələrə mənsub şəxsləri qeyd edəcəm.

    1. şah sülaləsinə mənsub ailələr

    1.1 bəhməni ailəsi
    azərbaycanda bu sülaləyə mənsub yeganə ailə bəhməni ailəsidir. öz kökünü iran şahı fətəli şah qacarın nəvəsi, abbas mirzənin oğlu bəhmən mirzədən götürür. məşhur üzvlərindən çar rusiya ordusunda general olmuş Əmənulla mirzə Qacar və yaxın vaxtlaradək işğal edilmiş şuşanın icra başçısı olan nizami bəhmanov var.

    2. xan sülaləsinə mənsub ailələr

    2.1 cavanşirlər
    qarabağ xanlığının əsasını qoymuş ailə. kökü hülakülər dövründəki türkləşmiş zadəgan monqol sülalərinə gedir çıxır. məşhur nümayəndələri araında, pənahəli xan, şairə xurşidbanu natəvan, şair qasım bəy zakir, xanəndə xan şuşinski, bəstəkar əfsər cavanşirov var.

    2.2 talışxanovlar
    adından görüldüyü kimi talış xanlığının əsasını qoymuş ailə. səməd bəy mehmandarov da ana tərəfədən bu ailə ilə qohumdur. çoxlu sayda çar ordusunda hərbçi olmuş nümanyəndəsi mövcuddur. tanınmış nümayəndələrinə mir mustafa xanı, çar ordusu general-mayoru əsəd bəy talışxanovu misal gətirmək olar.

    2.3 xoyskilər
    xoyskilər kürd əsilli bir sülalədir və təbriz, şəki, xoy xanlığını idarə edən ailələrin mənub olduğu dünbulli soyuna mənsubdurlar. məşhur nümayəndələrinə şəki xanı ismayıl xan xoyskini və azərbaycan xalq cümhuriyyəti xarici işlər naziri fətəli xan xoyskini misal gətirmək olar.

    2.4 bakıxanovlar
    kökləri iranın gilan əyalətinə qədər gedən, bakı xanlığını idarə etmiş ailə. tanınmış nümayəndələrinə abbasqulu ağa bakıxanovu, tarzən əhməd bakıxanovu, bəstəkar tofiq bakıxanovu, kamança ifaçısı tələt bakıxanovu misal gətirmək olar.

    2.5 naxçıvanskilər
    kökü naxçıvan xanı kəlbəli xan kəngərli ilə əlaqəli ailə. məşhur üzvlərinə briqada komandiri cəmşid naxçıvanskini misal gətirmək olar.

    2.6 şəkinskilər
    şəki xanı səlim xan ilə əlaqəli ailə. məşhur üzvlərin "o olmasın, bu olsun" sənəm rolunu oynayan barat şəkinskayanı misal gətirmək olar.

    3. bəy sülaləsinə mənsub ailələr

    3.1 Bakı bəyləri
    3.1.1 Mansurovlar
    aşağıdakı şəkildə şəcərəsini görə bilərsiniz. məşhur nümayəndələrinə tarzən Bəhram Mansurovu, tarzən elxan mansurovu, bəstəkar eldar manurovu göstərmək olar.


    3.1.2 Aşurbəyovlar
    oğuz türklərinin əfşar boyu ilə əlaqəli olan ailə. məşhur nümayəndələrinə şərqşünas sara aşurbəylini, mesenat əli bəy aşurbəyovu, asgardia proyektinin, almaz fondunun sabiq baş icraçı direktoru iqor aşurbəylini misal göstərmək olar.

    3.2 Gəncə bəyləri
    3.2.1 Topçubaşovlar
    kökü gürcü çarı irakli tərəfindən topçubaşı vəzifəsinə təyin edilən ələkbər bəyə gedir çıxır. görkəmli nümayəndələrinə əlimərdan bəy topçubaşovu, flora kərimovanın keçmiş qayınatası cərrah mustafa topçubaşovu və həyat yoldaşı tibb elmləri doktoru ibrahim topçubaşovu göstərmək olar.

    3.2.2 Yusifbəylilər
    (bax: Nəsib bəy Yusifbəyli)

    3.3 Qarabağ bəyləri
    3.3.1 Adıgözəlovlar
    (bax: Zülfü Adıgözəlov)
    (bax: Vasif Adıgözəlov )
    (bax: Yalçın Adıgözəlov )

    3.3.2 Bədəlbəylilər
    (bax: Əhməd Ağdamski)
    (bax: Əfrasiyab Bədəlbəyli)
    (bax: Şəmsi Bədəlbəyli)
    (bax: Fərhad Bədəlbəyli)

    3.3.3 Əmirovlar
    (bax: Fikrət Əmirov)
    (bax: Cəmil Əmirov)

    3.3.4 Hacıbəyovlar
    (bax: Zülfüqar bəy Hacıbəyov)
    (bax: üzeyir hacıbəyov)
    (bax: niyazi)
    (bax: soltan hacıbəyov)
    (bax: ismayıl hacıbəyov)

    3.4 Qazax bəyləri
    3.4.1 Şıxlinskilər
    (bax: Əliağa Şıxlinski)
    (bax: ismayıl Şıxlı)
    (bax: Leyla Şıxlinskaya)

    3.4.2 Vəkilovlar
    (bax: Səməd Vurğun)
    (bax: Yusif Səmədoğlu)
    (bax: Vaqif Səmədoğlu)

    3.4.3 Dilbazilər
    (bax: Mirvarid Dilbazi)
    (bax: Əminə Dilbazi)

    3.5 Salyan bəyləri
    3.5.1 Hüsеynzаdələr
    (bax: Əli bəy Hüseynzadə)

    3.6 Şamaxı bəyləri
    3.6.1 ibrahimbəyovlar
    (bax: Maqsud ibrahimbəyov)
    (bax: Rüstəm ibrahimbəyov)

    3.7 şəmkir bəyləri
    3.7.1 bədirbəylilər
    (bax: Leyla Bədirbəyli)

    3.8 Tiflis bəyləri
    3.8.1 nərimanovlar
    (bax: Nəriman Nərimanov)
    (bax: salman nərimanov)

    3.9 irəvan bəyləri
    3.9.1 Qədimbəyovlar
    (bax: Mirzə Qədim irəvani )
    (bax: Əfşan Qədimbəyova)

    3.9.2 Qazıyevlər
    (bax: Gövhər Qazıyeva)
    (bax: arif qazıyev)

    4. sultan sülaləsinə mənsub ailələr
    4.1 Sultanovlar
    (bax: Xosrov bəy Sultanov )
    (bax: Sultan bəy Sultanov)

    5. şeyx sülaləsinə mənsub ailələr
    5.1 şeyxzamanovlar
    nizami gəncəvi əlaqəli olunduğu deyilsə də tam dəqiq deyil.
    (bax: Məmmədrza Şeyxzamanov)
    (bax: Nağı bəy Şeyxzamanlı)

    6. məlik sülaləsinə mənsub ailələr
    6.1 məlikovlar
    (bax: həsən bəy zərdabi)
    (bax: Rəhim bəy Məlikov)

    mənbə.
    https://az.wikipedia.org/wiki/Azərbaycan_əsilzadə_ailələri
    https://az.wikipedia.org/wiki/Bakıxanovlar
    https://az.wikipedia.org/wiki/Talışxanovlar
    https://az.wikipedia.org/wiki/Topçubaşovlar
    https://az.wikipedia.org/wiki/Cavanşirlər_sülaləsi


sən də yaz!