İslami paradiqma daxilində tətbiq olunan feminist praktikalar və diskurslar.
İslami feministlər arqumentlərini Qurana əsaslandıraraq qadın və kişilərin mütləq bərabərliyini təbliğ edirlər. Onlar hermenevtik cəhətdən Quran yazılarını feminist perspektivindən təfsir və analiz edirlər. Lakin, onlar İslam dini və İslam dininin doktrinalarında reform etmək məqsədi güdmürlər; sekulyar cəmiyyət daxilində gender bərabərliyini dəstəkləyirlər. Onların İslam və İslam doktrinasında reform etməmələrin səbəbi onların Quranın gender bərabərliyinə qarşı olmadığına olan inanclarıdır.
19-cu əsrdən etibarən müsəlmanlar Şəriət hökmlərinin qadınlar üzərində bağlanma, təhsil, məhdudlaşdırma, çoxevlilik kimi qatı qanunların legitimliyini sorğulamağa başladılar. Bu sosial məsələlərə qarşılıq olaraq müsəlman qadınlar leqal dəyişikliklərə dəstək verməyə, qızlar üçün məktəb təsis etməyə, hicablanma və çoxevliliyə qarşı çıxmağa başladılar. Fatimə Mernissiyə əsasən, "sakit və itaətkar" kimi təsvir olunan ideal müsəlman qadın obrazının İslamın çatdırmaq istədiyi mesaj ilə heç bir aidiyyatı yoxdur. Fatiməyə görə, mühafizəkar müsəlmanlar patriarxal sistemlərini qorumaq üçün dini mətnləri manipulyasiya edir və qadlnları seksual azadlıqlarından məhrum edərək hicaba məcbur edir və qatı məhdudiyyətlər qoyurlar.
Quranın bu barədə bəyanları barədə:
Nisa surəsi, 1-ci ayə:"Ey insanlar! Sizi tək bir candan xəlq edən, onun özündən zövcəsini yaradan və onlardan da bir çox kişi və qadın törədib yer üzünə yayan Rəbbinizdən qorxun! Adı ilə bir-birinizdən cürbəcür şeylər istədiyiniz Allahdan və qohumluq əlaqələrini kəsməkdən çəkinin! Həqiqətən, Allah sizə nəzarət edir."
Allah qadın və kişiləri bərabər yaratdı. Onlar bir candan və eyni spiritual özdən, heç biri digərindən üstün olmayaraq yaratdı.
Ali-imran surəsi, 195-ci ayə: "Rəbbi də onların dualarını qəbul edərək cavab verdi: “İstər kişi, istərsə də qadın olsun, Mən heç birinizin əməlini puça çıxarmaram. Siz (hamınız) bir-birinizdənsiniz (dində kişi, qadın eynidir).Hicrət edənlərin (Məkkədən Mədinəyə öz dinini qorumaq məqsədilə köçənlərin, öz yurdlarından çıxarılanların, Mənim yolumda əziyyətə düçar olanların, vuruşanların və öldürülənlərin günahlarının üstünü Allahdan bir mükafat olaraq, əlbəttə, örtəcək və onları (ağacları) altından çaylar axan cənnətlərə daxil edəcəyəm. Ən yaxşı mükafat Allah yanındadır!”
Müsəlman feministlər arasında hicab məsələsinə yanaşma birmənalı deyil. Sufi qruplarından olan Əl-Ahbaşilər hicabı məcburi olaraq qəbul etmirlər. Lakin mainstream müsəlman feministlərin çoxu hicabı müsəlman qadının "azadlığı" kimi gördüyünə görə məcburi hesab edir.
Müsəlman Feminist Amaraya görə "Hicab ənənə deyil, arxaikdir." [1]
İstinadlar
- lucifermorningstar. «islami feminizm». Sözaltı sözlük, 05.07.2021. soz6.com