Bu yaxınlarda Prezident Donald Tramp özü və administrasiyası haqqında mənfi işıqlandırma apardıqlarına görə üç media qurumunu Ağ Evdən kənarlaşdırdı. Birinci düzəlişin söz azadlığı hüququna istinad edən müxbirə Tramp: "Demək istəyirəm ki, insanların qəsdən mənfi hekayələr yazmasına icazə verən bir ölkədə nəsə səhv var", - dedi. "İndi, əgər onlar bunları yazmaq istəyirlərsə, bu yaxşıdır, lakin mən onları mənim—Xalqın Evinə buraxmalı deyiləm."
Trampın 3 noyabr aralıq seçkiləri ərəfəsində mənfi mətbuat işıqlandırmasını boğmaq üçün göstərdiyi həyasız cəhd uğursuz olsa da, bu, Adolf Hitlerin 5 mart 1933-cü il tarixində Almaniyada keçirilən parlament seçkiləri ərəfəsində siyasi sistemi öz xeyrinə dəyişmək üçün göstərdiyi səylərlə diqqətçəkən oxşarlıqlar daşıyır.
Tramp kimi, Hitler də seçki bülletenində deyildi. Tramp kimi, Hitler də 5 mart seçkilərini öz administrasiyası üçün bir referendum kimi görürdü. Tramp kimi, Hitler də ölkə miqyasında 33 faiz səs toplayırdı ki, bu da Reuters-in prezident üçün ən son reytinq göstəricisi ilə demək olar ki, eynidir. Və Tramp kimi, Hitler də seçki nəticələri xoşuna gəlmədikdə məhkəmələrə müraciət edirdi.
Bütün bu qarışıqlığın ortasında hər kəs başa düşürdü ki, 5 mart seçkiləri təkcə Hitler kanslerliyi üçün deyil, həm də demokratiyanın özü üçün həlledici bir məqamdır.
Kansler təyin olunmazdan əvvəl Hitler Reyx prezidenti vəzifəsi uğrunda hazırkı prezident Paul fon Hindenburqa qarşı namizədliyini irəli sürmüşdü. 1932-ci ilin yazında Hindenburq seçkilərdə Hitleri darmadağın etdikdə, Hitler poçt vasitəsilə göndərilən bülletenlərdə seçki saxtakarlığı və dövlət məmurlarının qanunsuzluqları ilə bağlı iddialar irəli sürərək nəticələrin ləğv edilməsinə çalışdı. Hakim, təxminən 36,8 milyon səs içərisində Hitlerin Hindenburqa qarşı altı milyon səs fərqi ilə uduzmasının səhv üçün çox böyük bir marja olduğunu iddia edərək işi dərhal rədd etdi.
Hitler sonradan, 1933-cü ilin yanvarında, partiyası 1932-ci il parlament seçkilərində Almaniyanın parlamenti olan 600 yerlik Reyxstaqda nisbi çoxluq qazandıqdan sonra Hindenburq tərəfindən kansler təyin edildi. Hindenburq Hitlerin təkidilə Reyxstaqı buraxmağa və 5 mart 1933-cü il tarixinə yeni seçkilər təyin etməyə razılaşdı. Hitler parlament seçkilərini öz hökuməti üçün populist bir referendum kimi nəzərdə tutmuşdu, çünki yerli siyasi əməliyyatçıları olan Qauleyterləri tərəfindən milli sosialistlərin seçkilərdə asanlıqla 51 faizi keçəcəyinə və bununla da Hitlerin koalisiya hökumətinin məhdudiyyətləri və güzəştləri olmadan idarə etməsinə imkan verəcəyinə əmin edilmişdi.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
