Bir əsr əvvəl, Sfinksi inşa edən qayalıqlarda nəsli kəsilmiş timsah kəlləsi tapıldı. Məlum oldu ki, bu, yeni bir növə aiddir

Təxminən 4500 il əvvəl qədim misirlilər Giza Böyük Sfinksini Mokattam qaya formasiyasındakı əhəngdaşından yonublar. Onlar ağlına belə gətirməzdilər ki, qazdıqları material daha qədim bir şeyi – çoxdan nəsli kəsilmiş bir timsahın fosillərini qoruyub saxlayıb.

Tədqiqatçılar qədim misirlilərin Sfinks və Giza piramidalarını yonduqları qaya formasiyasında tapılmış bir fosildən, uzun və nazik ağız quruluşuna malik timsah növü olan qavialın əvvəllər məlum olmayan bir növünü müəyyən ediblər. "Royal Society Open Science" jurnalında oktyabrın 7-də dərc olunan araşdırmaya görə, bu yeni identifikasiya əvvəlki səhv təsnifatı düzəldir. Bu, həmçinin insan əli ilə yaradılmış abidələr üfüqdə görünməzdən çox əvvəl indiki Misir ərazisində mövcud olmuş fauna haqqında məlumat verir.

1920-ci illərdə Qahirə yaxınlığındakı təxminən 45 milyon illik Mokattam Formasiyasından, böyük ölçüdə bütöv qalan timsahabənzər kəllə də daxil olmaqla, bir neçə fosilləşmiş qalıq tapılıb. Sümüklərin İndoneziya və Malayziyada yaşayan qavial növü olan Tomistoma schlegelii-yə bənzərliyinə görə, ekspertlər onları əvvəlcə eyni Tomistoma cinsinə aid ediblər. İndiyədək bu yaxşı qorunmuş kəllə nəsli kəsilmiş T. cairense növü üçün holotip və ya adını daşıyan nümayəndə fosili hesab olunurdu.

Tədqiqatçılara fosillərin içini sındırmadan görməyə imkan verən mikro-KT skaneri kimi müasir paleontoloji üsullar sayəsində, yeni işin arxasında duran komanda Tomistoma və Mokattam Formasiyası timsahları arasında bir çox fərqlər aşkar edib. Kəllə ölçülərinin müasir və fosil qavialların ölçüləri ilə müqayisəsi təxminən 18 düym uzunluğundakı başın təkcə yeni bir növü deyil, həm də yeni bir cinsi təmsil etdiyini ortaya qoyub.

Onlar buna Herugavialis cairensis adını veriblər və ilhamı Horus kimi də tanınan Misir tanrısı Herudan alıblar. Bəzi Misir mətnlərində Sfinks "Üfüqün Horusu" adlandırılır. H. cairensis kəlləsi ilə ikonik Sfinks arasındakı əlaqə onları əmələ gətirən materialdan daha dərindir. Hər ikisinin burun ucları çatışmır.

Bilirsinizmi? Sfinks adının mənşəyi