6. Troya Müharibəsi, antik dünyanın ən məşhur və əfsanəvi hadisələrindən biridir. Bu müharibə, Qədim Yunanıstanın epik şairi Homerin "iliada" və "Odisseya" əsərlərində təsvir edilmişdir. Müharibənin tarixi reallığı və əfsanəvi elementləri hələ də tarixçilər və arxeoloqlar arasında müzakirə mövzusudur.

Homerin "iliada"sına əsasən, Troya Müharibəsinin başlanğıcı Paris (Troyanın şahzadəsi, Priamın oğlu) ilə bağlı bir hadisəyə dayanır. Əfsanəyə görə, Paris Spartanın kralı Menelausun həyat yoldaşı Heleni qaçırır. Helenin qaçırılması (və ya bəzi versiyalarda onun öz razılığı ilə getməsi) Axeyləri qəzəbləndirir və Menelausun qardaşı, Mikena kralı Aqamemnon başda olmaqla yunanlar Troyaya qarşı böyük bir ordu toplayır.
Əfsanədə bu hadisə ilahi müdaxilə ilə də əlaqələndirilir. Paris, üç ilahə (Hera, Afina və Afrodita) arasında keçirilən gözəllik yarışmasında Afroditaya "ən gözəl" adına layiq qərar verir və bunun müqabilində Afrodita ona "dünyanın ən gözəl qadını"nın sevgisini vəd edir. Bu qadın Helen olur. Beləliklə, ilahi qüvvələr də müharibənin gedişatında mühüm rol oynayır.

Troya Müharibəsi, əfsanəyə görə, on il davam etmişdir. Axeylər Troya şəhərini mühasirəyə alır, lakin şəhərin möhkəm divarları və müdafiəçilərinin cəsarəti sayəsində onu ələ keçirmək çətin olur. Müharibədə hər iki tərəfdən çoxlu qəhrəmanlar iştirak edir:
Axeylər tərəfindən: Aqamemnon, Menelaus, Axilles, Odissey, Patrokl, Diomed və digərləri.
Troyalılar tərəfindən: Hektor (Troyanın ən böyük qəhrəmanı), Paris, Priam, Eney və digərləri.
"iliada"da müharibənin müxtəlif epizodları, xüsusilə Axilles və Hektor arasındakı məşhur döyüş təsvir edilir. Axilles, yunanların ən güclü döyüşçüsü kimi, Hektoru öldürərək Troyalılar üçün böyük bir zərbə vurur. Lakin Axilles özü də Parisin atdığı oxla (bəzi əfsanələrdə Apollonun köməyi ilə) topuğundan vurularaq ölür. Bu, "Axillesin topuğu" ifadəsinin mənşəyidir.
Müharibənin sonu isə məşhur "Troya atı" hiyləsi ilə bağlıdır. Odisseyin təklifi ilə Axeylər böyük bir taxta at düzəldir, içərisinə əsgərlər gizlədir və atı Troyalılara hədiyyə kimi təqdim edirlər. Troyalılar atı şəhərə aparır, lakin gecə yunan əsgərləri atdan çıxaraq şəhəri dağıdır və Troyanı ələ keçirirlər.

Arxeoloji qazıntılar göstərir ki, Troyada müharibə və ya münaqişələr baş vermiş ola bilər. Schliemannın tapdığı "Troya VI" və ya "Troya VIIa" qatları müharibə və dağıntı izləri daşıyır. Lakin bu dağıntıların Homerin təsvir etdiyi müharibə ilə eyni olub-olmadığı dəqiq bilinmir. Bəzi tarixçilər müharibənin daha kiçik miqyaslı lokal münaqişələrə əsaslandığını, lakin əfsanələrdə şişirdildiyini düşünür.
Hittit mənbələrində də Troya ilə bağlı bəzi qeydlər var. Məsələn, "Wilusa" adlı bir şəhərdən bəhs edilir ki, bu, bəzi tədqiqatçılara görə Troya ola bilər. Bu, müharibənin tarixi əsasının ola biləcəyini göstərir.