+2 əjdaha
1. terrence malickin 2012-ci ildə çəkdiyi və mənim keçən gecə baxdığım film. bəlkə də bu film üçün düşünülmüş ən ideal addır.film doğrudan çox darıxdırıcıdır, çox uzundur, insan bəzən bu sonsuzluqdan qurtulmaq istəyir, pauza verib düşünmək istəyir. amma nə düşünmək? film anlamsızdır. rejissor bir kişi və bir qadından, kəsik montaj, mükəmməl və dinamik kadrlardan, səssizlik və fondan hərdənbir eşidilən poetik cümlələrdən başqa tamaşaçıya heç nə təqdim etmir. iki seçim qoyur. çox sadə iki seçim: ya sona qədər izlə, ya da izləmə. və sən izləyirsən. bəlkə də rejissorun adından xoflandığın, bəlkə də bu seçimə gəlməzdən öncə sərf etdiyin vaxta heyfin gəldiyi üçün. filmdəki sükut pozulmur. filmin pik nöqtəsi yoxdur. filmdə gözlədiyin, axtardığın heç nə yoxdur. film bitir. sən peşmansan. söyürsən malikini bu axmaq filmə, ona sərf etdiyin 2 saata görə. sən bu düşüncədə bəlkə də ömrünün sonuna qədər qalacaqsan. daha onun filmlərinə baxmayacaqsan, adı gələndə izlədiyin sonuncu filmini “zibil” adlandıracaqsan. amma heç düşünmüsən? 40 illik rejissorluğa 5 film sığdıran, hər filminin üzərində zərgər dəqiqliyi ilə işləyən, mükəmməllik anlayışına ən çox yaxınlaşanlardan biri olan bir rejissor necə bu qədər “zibil” film çəkə bilər? düşünmüsən ki, istəklərindən aşağı gördüyün film, bəlkə də istəkləri üstələyir? rejissor bizi “möcüzəyə” yaxınlaşdırır bu filmi ilə. sadəcə bəzilərimiz bunu görməyə hazır deyil.malikinin film fəlsəfəsinin başında duran anlayışlardan biri – “tanrının siması, bizdən üz çevirəndə və əlimizdən nəsə alanda görünür”. möcüzəyə yanaşmaq da bundan doğur.
--spoiler--
insan darıxır... seçim qarşısında qalır. bir qadın (olqa kurilenko) və onun kiçik qızı var. bir kişi var (ben afflek). qadını sevir, qızını sevir. hər şey əladır. film bitə bilər. amma darıxmaq da var filmdə. insanın tanrı ilə mübarizəsi var. və bu heç də təkcə müqəddəs ata obrazında təsvir olunmur. qəhrəmanların hər biri çox tənhadır. çox qərarsızdır. çox yorğundur. və onların hər biri möcüzə gözləyir. hətta tələb edir. onlar ilk baxışdan axmaq kimi görünə bilərlər.
--spoiler--
və tamaşaçı da bu axmaq obrazların nə istədiyini tapmaq istəyir film boyu. bu isə rejissorun ideyasına aid ola bilməz. onun qəhrəmanları həqiqəti, sevgini dərk etmiş insanlardır. və indi bu həqiqətdə, sevgidə darıxırlar. çünki xoşbəxt deyillər. volfqanq göteyə görə, “xoşbəxt insan möcüzəyə inanmır”.
“möcüzəyə” filminin traktovkası da bu fikir üzərində qurulub.
--sitat--
“bir çox filmlər bizi kiçildir. onlar bizə ilham verir, hisslərimizi döyəcləyir, kəskin hisslərlə bizi sınağa çəkir, həyatın dəyərini azaldır. bəzi filmlər insanda həyat təcrübəsinə təəccüb hissi oyadırlar və mən hesab edirəm ki, belə filmlər bir növ duadır. kiməsə və ya nəyəsə ünvanlanmış dua yox, hər şey və hər kəs haqqında olan dua. mən inanıram ki, nə isə diləyən duanın heç bir mənası yoxdur. nə olacaqsa, olacaq. mən dənizin sahilində və ya ağacın altında dayanarkən, gül iyləyərkən, kimisə sevərkən, ya da nə isə yaxşı bir şey edərkən edilən duaya dəyər verirəm. bu dualar mövcudluğa dəyər verir və onu mənasız təkrarçılıqdan azad edir.”
--sitat--