Sözaltı Sözlük - Azərbaycandilli Fikir Ensiklopediyası

+2 əjdaha

1. bir canlıyla eyni dntye sahib ikinci canlının yaradılmasıdır. ilk defe 1997ci ilde dolly adlı qoyun üzerinde tecrübe edilib ve klon 6 il yaşayıb. bir canlının hüceyresini alıb labaratoriya şeraitinde işlenib, saxlanıb bir dişiye neql edib eyni hüceyrenin kopiyasından alınır klon. dindarlar allahın işine qarışmaq kimi qiymetlendirib günah sayırlar. amma elmçün heqiqeten de böyük işdi

+1 əjdaha

3. Bir canlının genetik kopiyası olan canlılar yaradılmasıdır. Bəzi bitkilər və bakteriyalarda bu proses təbii artıma şəklində olarkən, klonlama sözü ağla ilk olaraq, bir heyvanı süni olaraq kopyalamağı gətirir. Bu tip klonlama üçün mütəxəssislər, klonlamaq üçün seçdikləri heyvandan artıma hüceyrəsi olmayan bir bədən hüceyrəsi edir. Bu hüceyrədən alınan DNT, eyni növdən bir heyvanın DNTi çıxardılmış yumurta hüceyrəsinə nəql edilir. Klonlanmış yumurta hüceyrəsi embrion olana qədər laboratoriya mühitində tutulduqdan sonra, eyni növdən bir dişi heyvanın rəhminə yerləşdirilir. Dişi heyvandan doğulan heyvan isə klon olaraq adlandırılır.
1952-ci ildə bir qurbağa surətini çıxardıb, ilk heyvan klonlaması edildi. 1996-ci ildə kopyalanır məşhur qoyun Dolly isə, ilk klon məməli olmuşdur.
Nəzəri olaraq insan klonlama mümkün olsa da bu günə qədər yetkin bir insan hələ klon edilmədi. insan klonlama və ya insan kopyalama üçün gəlinən ən yaxın nöqtə, 1997-ci ildə şimpanzenin kopyalanması oldu. Elm insanları, uşaq və yetkin insan hüceyrəsindən insan klon embrionu meydana gətirməyi bacardısa da embrionların heç birinin inkişafına icazə verilməmişdir. Elm, insan kopyalayacak texnologiyaya sahib olsa da etik səbəblər üzündən bu proseduranın reallaşması hələ çox mümkün görünmür.
Klonlamanın olduqca yüksək bir uğursuzluq dərəcəsi da var. Yalnız 100 sınaqdan birində sağlam bir heyvan dünyaya gəlir. Ayrıca klon heyvanların çoxu, anormal dərəcədə böyük orqanlar ilə doğulur və uzun müddət yaşamır. Bütün bu sayılan səbəblərdən ötəri da elm dünyasının bir hissəsi, bu qədər mübahisəli bir mövzuda araşdırma edilməsinə qarşı çıxır.
klonlamanın Gələcəyi Hüquqi və etik səbəblər üzündən, klonlamanın gələcəyinin canlı çıxarmaqdan çox orqan çıxarmağa yönəlməsi daha uyğun bir variant olaraq görülür. Orqan üretmekteki aktual məqsəd, xəstəyə və xəstəliyinə xüsusi çarələr çıxarmaqdır. Bu proseduraya, xəstənin öz hüceyrələrinin istifadə edilməsi də söz mövzusu.
indiki vaxtda yaşanan inkişaflar və bütün bu müzakirələr bir yana önümüzdəki prosesin insan klonlama texnologiyası sayəsində, sürprizlər ilə dolu olacağı bir müddət olacağı da açıq bir şəkildə görülə bilir.

+1 əjdaha

2. abş, rusiya və bir neçə avropa ölkəsində adı gedən prosesi insan üzərində edərkən, yəni insanı klonlaşdırarkən inkişafın 14-cü günündə dayanır. 14-cü gündən sonra isə heç kim insanı klonlaşdıra bilmir. klonlaşdırmaya ən yaxın atılmış addım 2007-ci ildə meymunu klonlaşdıran zaman baş verib. amma bildiyim qədəri ilə o da sağlam yaşamayıb