idiot



facebook twitter əjdaha lazımdı   izləmə   lələ   mən   googllalink

    1. 1- axmaq, ağıldan kəm
    2 -dostoyevskinin eyni adlı əsəri
    3- qədim yunanıstanda ictimai işlərə, siyasətə biganə insan
    2. fyodor dostoyevski nin 1868-ci ildə yayımlanmış, "cinayət və cəza"dan başlayaraq "karamazov qardaşları" ilə bitəcək dörd irihəcmli romanlarından ikincisidir. idiot sözü ağıldankəm, gicbəsər kimi tərcümə edilə bilər. əsər dövrün cəmiyyətini göstərməkdən daha çox, bəşəri dəyərlərimizi bir mikroskopla böyüdüb bizə göstərən psixoloq (dostoyevski özü deyirdi ki, mən psixoloq yox, realistəm) müəllifin düşüncələridir. əsər sevimli şəhər sankt peterburqda keçir. idiotumuz knyaz mışkindir və biz onu ilk dəfə peterburqa qatarla geri dönərkən tanıyırıq. knyaz mışkin illərdir isveçrədə idiot olduğu üçün müalicə almışdır və daha sonra onu himayə edənin ölümü ilə məcburi geri qayıtmalı olur. romanın üç əsas obrazı vardır: knyaz mışkin, nastasya filippovna, parfyon roqojin. nastasya filippovna cəmiyyət tərəfindən yaxşı qəbul edilmir, buna baxmayaraq həddindən artıq gözəldir və digər iki əsas obraz bu qadına aşiq olurlar, onun uğrunda sona qədər gizlicə mübarizə davam etməkdədir. nastasya filippovna dostoyevskinin yaratdığı ən güclü qadın obrazıdır, öz doğum günündə onunla evlənmək istəyən qavrilanı həqir göstərmək, alçaltmaq üçün roqojinin gətirdiyi pulu sobaya atır və biz burda insan xarakterinin çətin vəziyyətə düşərkən yaşadığı stressləri, ağrıları görür, duyur, hiss edirik.

    knyaz mışkin isa məsihlə eyniləşdirilmiş personajdır və onun üçün yeganə həqiqi dəyər sevgidir. bu çirklənmiş, intriqaların baş alıb getdiyi, insanların az qala bir-birlərini maddiyat uğrunda öldürəcəkləri dünyada həddən artıq safdır, yalandan uzaqdır, ağlından keçənləri deyəndir, hamını bağışlayan, bir sözlə cəmiyyətin şərtlərinə uyğun olmayan biridir, yəni gicbəsərdir.

    bu əsər dostoyevskinin ən lirik əsəri sayılır, əsərin əsas ideyası elə "dünyanı gözəllik xilas edəcək" sözləridir. roman strukturu və forması baxımından daha fərqlidir, bütün xarakterlərin taleyi açılmadığı kimi, həm də romanın daxilində ippolitin yazdığı vəsiyətnamə, holbeynin "çarmıxdan çıxarılmış isa" əsəri haqqında düşüncələr, dövrün siyasi və ictimai düşüncələrinə münasibət, rus gəncliyinin nihilizmə baxışı kimi mövzulardan yazılmışdır. roman vahid bir mövzudan deyil, bir neçə fərqli düşüncələrin birləşməsindən ərsəyə gəlmişdir. yepançinlər ailəsinin ailədaxili əlaqələri və onların knyaz mışkinlə olan münasibəti xeyli ətraflı işlənmişdir. knyaz mışkinin ilk başlarda danışdığı gilyotin və edam daha sonra albert camusə "yad"ı yazarkən ilham mənbəyi olmuşdur deyə düşünürəm. daha bir şəxsi mülahizəmi söyləyib yekunlaşdırıram. knyaz mışkin edam olunmağa aparılan adam haqqında danışır və məhz edamdan son anda qurtulan adamın dediklərin təkrar edir. bu kimdir? o adam elə dostoyevskinin özüdür, inanmırsınızsa açın oxuyun. -*

    -- ağır spoiler--
    mən olsaydım aqlaya ilə evlənmişdim, heyif o cür qızdan
    -- ağır spoiler--

    oxuyun, oxutdurun.
    3. Həyatın mənasını bir abzasda çox gözəl və aydın şəkildə açıqlayan roman.

    --spoiler--

    Siz əmin olun ki, Kolumb Amerikanı kəşf edəndə deyil, onu kəşf etməkdə olduğu vaxt özünü xoşbəxt hiss edirdi, əmin olun ki, onun xoşbəxtliyinin ən yüksək nöqtəsi, bəlkə də, Yeni Dünyanı kəşf etməsindən tam üç gün əvvəl olmuşdur, o zaman ki, qiyam edən ekipaj ümidini itirərək gəmini az qala geri,Avropaya qaytarmaq istəyirdi. Burada məsələ Yeni Dünyada deyil, alt-üst olaydı o dünya. Kolumb, demək olar ki, onu görməmiş öldü,işin əslində, nə kəşf etmiş olduğunu da bilmirdi. Məsələ həyatdadır, yalnız həyatda heç də onu kəşf etməkdə deyil, kəşfetmə prosesində, fasiləsiz və daimi kəşfetmə prosesindədir.

    --spoiler--
    4. Dostoyevskinin bu romanından ən çox sevdiyim hissələr:

    "...Heç ömrünüzdə bir adamın güllələnməsinə tamaşa etmisiniz? Əlbəttə ki yox. Adətən, belə tamaşalara ancaq lazımi adamlar dəvət olunur. Siz ancaq kitablardakı təsvirləri oxumuş olarsınız. Dirəyə söykənmiş gözübağlı bir adam və xeyli aralıda bir neçə əsgər. Xeyr, belə deyil! Heç xəbəriniz varmı ki, əsgərlər dəstəsi məhkumun qarşısında, yarım metrlik bir məsafədə düzülürlər? Bilirsiniz ki, əgər məhkum ikicə addım irəli çıxsa, tüfənglər sinəsinə dirənər? Bilirsinizmi, bu qısa məsafədən bütün tüfənglər məhkumun düz ürəyinə tuşlanır və atəşdən sonra həmin sinədə yumruq keçə bilən bir dəlik açılır? Xeyr, siz bunları bilmirsiniz, çünki belə xırda təfsilatları hamıya danışmırlar..."
    --------------------
    "Birisi tanrıya heç inanmır, digeri ise o derecede inanır ki, adamların başını da dua ile kesir..."
    ---------------------
    "Çox vaxt adama elə gəlir ki, ümumi rəy, ümumi nöqteyi nəzər yoxdur, amma lap yaxşı var..adamların öz aralarında gözəyarı bölüşdürülərək, heç bir şey tapa bilməmələri onların tənbəlliyindən irəli gəlir..."
    ----------------------
    "Pulun ən əclaf və nifrətli cəhəti burasındadır ki, o hətta istedadlar da yaradır. Dünya durduqca da yaradacaqdır."
    ----------------------
    "Bəşəriyyətin mənəvi əsasları dayanıqsız olan 'dost'u bəşəriyyətin qanını içəndir. Ona görə ki, bəşəriyyətin bu saysız-hesabsız 'dost'larından birinin qürurunu təhqir etsəniz, o dərhal, xırdaçı qisasçılıq niyyətiylə dünyanı dörd tərəfdən yandırmağa hazır olacaq."
    ----------------------
    Qəlbi olan və ağılsız, axmaq qadın, ağlı olub qəlbi olmayan qadın qədər bədbəxtdir.
    ----------------------
    Hətta, əclaflar da namuslu adamları xoşlayırlar.
    ----------------------
    Şöhrətpərəst adamlar, bədbəxtliyi həmişə həddən artıq şişirdirlər.
    ----------------------
    Təcrübəsiz adam mühakimə yürütməməlidir.
    ----------------------
    Fərasəti olmayan adamların doğru danışması hamıya məlumdur.
    ----------------------


sən də yaz!