+6 əjdaha
1. əb ü'l muğis əl-hüseyin bin mənsur əl-həllac,857 ci ildə iranın tur qəsəbəsində doğulub.babası zərdüşt dinində hörmətli şəxslərdən olan həllac mənsur təsəvvüf əhlindən dərslər aldıqdan sonra, fikirlərini yaymaq üçün səyahətlərə çıxdı və huzistanda bir çox tərəfdar topladı amma bir o qədər də düşmənləri oldu.ona qarşı artan böhtanlardan uzaqlaşıb xorasana getdi, orada 5 il qalıb fikirlərini yaydıqdan sonra bağdada gəldi,400 nəfərdən çox müridi ilə birlikdə həcc ziyarətinə getdi,məkkədə onu sehrbazlıq və falçılıqla günahlandırdılar.bundan sonra hindistana, türkistana gedib uzun illər dolaşdı.(bu gündə həmin torpaqlarda mənsuri adlanan təriqətlərin olduğu bilinir),902 ci ildə yenə məkkəyə gəlib, bu dəfə, ərəfatda, onu hər kəsin linç etməsini aşağılamasını tanrıdan dilədi, bağdatda camaat uğruna lənətlənmiş olaraq ölməyi açıqca dilə gətirirdi, "ey müsəlmanlar məni tanrıdan qurtarın,tanrı mənim qanımı sizə halal edib, məni öldürün" deyə hər kəsi səsləyib, "ənəl həq" deyib qışqırırdı.mənsur 9 il cəza ilə zindana atıldı "tavasin, ta sin əl-azal və mirac" adlı kitablarını burda yazdı.
həllaca görə allahdan başqa varlıq olmadığı üçün "mən filankəsəm" demək, allahın qarşısına ayrı bir varlıq olaraq çıxmaq yanlışdır və buna görə də "mən allaham" demək daha doğrudu.
həllac mənsurun dövrün hakimiyyətinə qarşı siyasi hərəkatlarda adının hallandığından,həm dini icmaların, onun yaydığı fikirlərdən dəhşətə gəldiyindən, 922 ci ildə dar ağacına asdılar sonra başını kəsib, bədənini yandırdılar və küllərini minarədən dicləyə atdılar.
mən həqqəm, zira mən heç bir zaman həqqlə həq olmaqdan boyun qaçırmadım.
ey mən olan o, və mən oyam, zaman və əzəlilik bir yana, mənim mənliyim və sənin o luğun arasında heç bir fərq yoxdur.