+4 əjdaha
1. hypergamy - sosial elmlərdə özündən daha yuxarı sinifə * və ya kastaya və sərvətə malik biri ilə evlənmək vəziyyətini ifadə etmək üçün istifadə olunan termindir.əksi, özündən daha aşağı sinifə və ya sərvətə malik biri ilə evlənməyə verilən ad isə hypogamydir.
maslowun ehtiyaclar piramidasının ilk pilləsində göstərilən cinsi çoxalama * sexual reprodution a əsaslanaraq deyə bilərik ki, insanlar nəslinin artmasında olduqca maraqlıdır. əgər bu maraq ölçülə biləcək formada olsaydı, göstəricisi qadınlarda kişilərə nisbətən daha çox olduğu aydın görünəcəkdi. bunu çılpaq gözlə də görmək olar:
belə ki, adətən erkək mayalanma üçün spermlərini dişinin bətninə boşaltmaqla kifayətlənir, qalan bütün işlərə, dünayaya gələn uşaqların qayğısına qalınmasına, böyüməsinə dişi nəzarət edir. bu hal bir neçə yerdə pozula bilər, amma dominant olan budur.
(bax: erkək dəniz atlarının uşaq dünyaya gətirməsi )
daha aydın izah etmək üçün keçmişə, ulu icmaya səyahət etməli olacayıq.
yuxarıda dediyimiz hal eyni zamanda insanlar üçün də keçərlidir. lakin məsələ dişilərin nəsil artırmaq üçün daha seçici davranmasındadır, belə ki, onlar daha güclü genlərə sahib biri ilə birlikdə olamağa meyillilik göstərirlər. güclü gen dedikdə vəhşi təbiətdə daha üstün olan erkək modelindən söhbət gedir, hansı ki: dişisini vəhşi heyvan hücumundan qoruya biləcək, özündən zəiflərin başından vurub qidalarını ələ keçirə biləcək, müəyyən siyasi sistem qurmaqla icmanın idarəsini öz əlinə ala biləcək və.s. dişi bu erkək modelinin törəmələrinin həyatda qala bilmə riskinin digərlərinə nisbətən daha yüksək olduğunu düşünür.
(bax: briffault qanunu )
lakin sivilizasiya inkişaf etdikcə, fiziki gücün yerini beyin gücü aldıqca bu qaydalar dəyişir, artıq sistem fiziki güc tətbiq edən birini, kiminsə malına və ya canına qəsd edən birini təcrid edir. buna baxmayaraq hələ ki, yeni qaydalar tam gücü ilə işləmir: səbəbi aydındır: bir neçə yüzillik mövcud olan homo sapiens sadəcə bir neçə onillik əvvəl bu qaydaları tətbiq etməyə başlayıb, hələ yenidirlər.
gündəlik həyatda da bunun qurbanı olanlar az deyil, qadınlar nadir hallarda özündən zəif olan biri ilə ailə qururlar. zəif dedikdə bura boydan tutmuş sosial status, mal-sərvət varlığı da daxildir.
qaynaq: hypergamy
