milet materialist məktəbi — ən bəyənilən yazılar

+24 əjdaha

1. bizə məlum olan ilk fəlsəfi məktəb. miletli filosofların yaratmış olduğu ilk materialist məktəb hesab olunur. bu məktəbin nümayəndələri thales , anaksimandr və anaksimen dir. bəzi hallarda materialist yönümlü fikirlərinə görə bura herakleitos u da aid edirlər. lakin qeyd etmək lazımdır ki, heraklit miletli yox, efeslidir. ona görə milet məktəbinin nümayəndəsi hesab etmək yanlış olar. miletli filosoflar varlıq haqqında ilkin təsəvvürləri ilə görüntüyə gəlir ki, bu materialist açıqlamalar kortəbiidir. anaksimen hər şeyin əsasında havanın durduğunu, bütün kainatın havadan yarandığını qeyd edirdi. o deyirdi ki, hər şey havanın sıxlaşması və seyrəkləşməsi nəticəsində yaranır. fales isə hər şeyin əsasında suyun durduğunu iddia edirdi. filosof deyirdi ki, bütün nəsnələr və bu nəsnələrin bütün tərəfləri və ölçüləri sudan əmələ gəlmişdir. fales və anaksimendən fərqli olaraq anaksimandır yeni bir anlayışla çıxış etdi. bu apeiron idi. anaksimandr deyirdi ki, bütün kainatın əsasında apeyron, yəni qeyri müəyyən materiya durur. hər şey sonsuzluqdan yaranıb, sonsuzluğa doğru gedir. əslində anaksimandrın fikirləri daha ağılabatan səslənir. məhz bu mütəffəkkirin fikirləri dünyanın və kainatın yaranması haqda olan iddialarla, müəyyən qədər uzlaşır. bəzi məənbələrdə məlumat verilir ki, anaksimandr falesin tələbəsi olmuşdur və aralarında hardasa 15 yaş fərq vardı. anaksimandr falesə belə bir sualla çıxış edir ki, əgər hər şey sudan yaranıbsa, bəs o zaman su özü nədən yaranıb? bu sualdan da görünür ki, filosof səbəb-nəticə, determinasiya münasibətlərini izah etməyə çalışmış, bu haqda primitiv də olsa təsəvvürlərini sərgiləməyi başarmışdır. həmçinin filosof insanın təkamülü haqqında maraqlı fikirlərlə çıxış edir. anaksimandr insanın balıqdan yarandığını deyirdi. filosofa görə yer tamamilə su ilə örtülmüş və insan suda yaşan bir canlı olmuşdur. sonradan su çəkilmiş və insan quruya çıxaraq təkamül etmiş, indiki formasını almışdır.