sözlük yazarlığının anonimliyi



facebook twitter əjdaha lazımdı   izləmə   lələ   mən   googllalink

    1. sözlük yazarlarının adlarının, cinslərinin gizlənməsidir.
    yazar istəmədiyi müddətcə heç kim onun adının, harda yaşadığını, nə işə baxdığını bilə bilməz.
    sözlük üçün vacibdir.

    bu gün bir yerimə girənə kimi vacib olduğunu düşünürdüm*. heç kimə danışmadığı şeyləri gəlib sözlükdə danışan, ən sevdiyi musiqinin, qrupun və s. nə olduğunu bildiyin, ən bəsit mövzularda belə fikrini bildiyin bir insanın sosial həyata dair heç nəyini bilmirsən. bir insan var freddie mercury-yə əfsanə deyir, pink floydu sevir, tükəzbanlar haqqında filan düşünür, həsənəlilər haqqında filan düşünür, qızların chata girməsinə belə baxır, valideynlərin bizi anlaması haqqında feşman düşünür və s. qısacası, sözlükdəki, demək olar ki, bütün mövzular haqqındaki fikrini bilirsən. elə bir insan var dünyada. filan mövzu haqqında səninlə eyni düşünür. deyirsən, bunla nə oturub içərəm amaaa.... amma sən onunla oturub içmə haqqından məhrumsandır. sadəcə tək olmadığıvı bilirsən, amma bu tək olmamaq heç nəyə yaramırdır.
    bu dəqiqə oturub tək içidiyivi və filan musiqiyə qulaq asdığvı facebook dostların bilmir, amma o tanımadığın adam bilir. bu qədər yaxınkən bu qədər uzaqdır.

    (bax: padxod eliyib rədd cavabı alan yazarın intizarı)
    2. çox qoyur bəzən. xüsusi ilədə öyrənəndəki köhnə sevgili * sözlükdə yazardı, için içini gəmirir ki hansı yazardı görəsən, nə yazıb, nələr düşünür və.s kimi suallar bürüyür ağılı. ondan sonra daha diqqətli oxumağa başlayırsan hər entryni, bu o ola bilərmi görəsən deyə. ən betər tərəfi isə onu sizin kim olduğunuzu bilməsidir. nickinizi tanıyır yəni. bir sıfır öndədir.

    o değil de, siksələrdə köhnə sevgiliylə bağlı başlıqlara yazan deyiləm birdə. dəvə quşunun başını qumda gizlətdiyi kimi, başımı gizlətmişəm elə bilirəm heç kim görmür blin.
    3. son günlәrdә ciddi tәcavüzә uğradığım mövzu. facebookda olsun, realda olsun. hәmçinin sözlüyün özündә dә. birinci entrydә zatәn hәr şey açıqlanıb. mans, olmaz pozmaq bu siktiyimin anonimliyini. olmaz, olmamalıdı. yazmaq olmur sonra, yaza bilmirәm. bәlkә kimәsә artıq ifşa olunmuşam, ancaq öz istәyimlә olmuyub. mәnim dә çox tanımaq istәdiyim yazarlar var. nobady, timidus, manqurt, falanfilancı, radiohead, rumpeltelskin mәsәlçün. ama yәni nәdir ki? tanısam tanıyacam bir gün. hәtta bir neçәsini virtualdan tanıyıram. bәlkә digәrlәri ilә oturub içmişliyim var. elә dananın quyruğunun qopduğu yer dә burasıdı. sәn burda qardaşına belә danışmadığın şeylәri yazırsan, sonra sözlükdә tanış olduğun adamla görüşәndә baxırsan ki, tanıdığındı vә o yazıları onun oxumasını istәmәzdin.
    ha, bu entryni niyә yazdım? bu sәhәr dәyәrli bir yazarımız anonimliyimi pozmadığım üçün çox pis sitәm etti. bundan sonra nifrәt etmәsә bari.

    bir dә onu әlavә eliyim, poxu çıxacaq dәrәcәdә ifşa olunsam nәvaxtsa, bu nikin entrylәr ilә birlikdә silinmәsini xaiş edib, umbay olaraq yenidәn qeydiyyatdan keçәcәm. reputasiya falan sikimdә deyil. etmәyin, eylәmәyin.
    4. mən bu anonimlik mövzusuna çox önəm verirəm. hətta bəzi entryləri sırf kamuflaj məqsədli yazmışamki kimdi bu deyə düşünəndə o yazmaz belə entry deyib çıxarsınlar şübhəlilər siyahısından.
    deyəssizki özüvü boş yerə önəmli sanmısan, nəyə lazımdı zatən heçkimin çükündə deyilsən -* düzdü ama yenədə ehtiyat igidin yaraşığıdı
    bəzi entryləri sırf anonim olduğum üçün yaza bilirəm məsələn #24297 bunu. 11-12 yaşlarımdan etibarən məni ağlayanda görən olmuyub bəlkə də aranızda ən çox ağlayan mənəm. yalnızlığın zirvəsini yaşıyıram, öz içimdə yaşayanam hər şeyi. məni tanıyan biri bu yazdığımı görsə inanmaz bəlkə də mən olduğuma, deyib gülən mırt tutan zarafatlaşan, saçma sapan şeylərə ürəkdən güləbilən biriyəm. ama heçkimlə oturub ürəkdən danışa bilmirəm.
    bəzən içimi boşaldıram tanımadığım adamlara. uzun yolda avtobusda yanıma düşən dayıyla bir dəfə elə dərdləşmişdimki heç bəlkə öz uşağıyla belə söhbət eləmiyib. danışa bildim çünkü anonim idim dayının yanında oturan ilk dəfə gördüyü birdə görməyəcəyi bir adam.
    sözlükdə də timidus dan başqa yəqinki heçkimi tanımıram, kimin kim olduğunu da merak etmirəm. bəlkə də tək timidus bilir kim olduğumu zira bilmədiyi şeyə qurd düşən insan modelidi -*
    problem yoxdu bilsə də olar.
    hər nəysə anonimlik yaxşı şeydi sərbəstlikdi hər şeyi də olmasa çox şeyi yazma imkanı verir.
    5. vacibdir, önəmlidir. səmimi olmaq adına. özün ola bilmək adına. belə baxanda deyə bilərsən, mən nəyi necə düşünürəmsə elə də yazaram kimə nə? kimsədən çəkinəcəyim zadım yoxdu filan. öz şəxsi həyatın haqqında da zatən sənə yaz deyən yoxdu. mövzulara münasibətini bildirərsən o qədər. amma heç də hərşey bunlardan ibarət deyil də qadanğ alım.
    biri nəsə sənə aid sual verir, kin-kidurət qazanmaq istəmirsən deyirsən cavab verim amma belə də olmur axı ay lələm. bir yazarın o birinə onun haqqında sual verməyi etik deyil. mən ölüm etik deyil. özüdə bu qədər anonimliyə görə özümüzü yırtdığımız halda.
    zatən bakıya, ankaraya, istanbula və ya avropada hardasa yansısa yazar varsa olduğu yerə gedəndə bir də gördün xəbər elədim, getdim, görüşdüm. yoldaşlıq, sözlükdaşlıq naminə. amma indi buna gərək yoxdur axı. 1 il sonra bəlkə özümü buna hazır hiss elədim. o vaxta qədər axı yazıram mən burda. fikirlərimi bölüşürəm.
    insanı tanımaq üçün bizə ən vacib şey nədi? onun fikirləri. bəzən səninlə üst-üstə düşən fikirləri olanla möhkəm dostluğun olur. bəzən də tam əksinə. dalaşıb, vuruşub, söyüşdüyün biri gəlir ən məhrəm* dostuna çevrilir. amma sözlüyün sayəsində bu mərhələləri burda edirik. fikirlərimizlə tanışırıq, sevişirik*. sözlükdə kim olduğuna əmin olduğum və ya təxmin etdiyim yazarlar da var. amma indiyə qədər "eheh lülüş biləm bu sənsən" tipajında şeylər yazmamışam. maraqlı deyil ağa. platonik yaşayalım sevgimizi*. heçkim bir-birini nə araşdırıb, suallarıyla sikməsin, nə də ifşa etməsin.
    hələ dünəndən bugünə müşahidə etdiklərimi deyim. mən sənin bildiyin qızlardan deyiləm nickaltısında yazılara bir bax. ala hərf-hərf, kəlimə-kəlimə sikmisiz yazarı. sonra da hoppanıb-düşürsüz ki, sözlükdə fərqli düşüncəli insanlar olsun ki rəng versin sözlüyə. belə hücum edəndə rəng qalar ala sözlükdə?
    tamam bu yazar özü-özünü ifşa edib bir neçə yazılarında. bar-bar bağırıb ki, ala mən qızam özü də sənin bilmədiyin qızlardan. nədənsə elə bildiyimiz bütün qızlar da belə danışırlar da nəisə. özüvüzə gəlin millət. yazmağa minlərcə mövzu var. oturub yaxşıca fikir alış-verişi edək.

    sən orda götüvün hansı yarımkürəzinə ağırlıq basaraq oturmusan mənə nə? fikirlərin önəmlidir. özzüm ölüm mən nə qədər maraqlı şeylər öyrənmişəm elə sənin yazdıqların sayəsində. istər film olsun, istər ölkədəki hansısa hadisələr olsun, istərsə də tükəzbanın alt paltarının adətən hansı rəngdə olduğu. nəticədə diqqətimi çəkməyi və mənə yenilik verməyi başarmısan.
    əzizim sözlük. ürəyin qabar-qabar oldu bilirəm. day sən də olmasan...
    6. anonimliyim ortaya çıxsa deyəndəki kimin nə qozuna mənim kimliyim *
    7. mənə görə lazım olmayan şey. çünki bir sözü açıqlıqda deyə bilmirsənsə ümumiyyətlə demə. çünki sən o sözü deməyə layiq deyilsən. da gizlənə gizlənə özünü dürtüşdürüb nəsə deməyə çalışmaq mənə mənasız gəlir. sən nəsənsə osan. ola bilirsənsə ol, olmayacaqsansa zornan elə göstərməyə çalışma özünü.
    8. bəzi yazarlar "bir sözü açıqlıqda deyə bilmirsənsə ümumiyyətlə demə" deyib lazımsız olduğunu iləri sürürlər anonimliyin. məsələyə sadəcə siyasi pəncərədən baxmaq lazım deyil axı.
    məsələn, adam məhrəm bir mövzuda birinə birşeylər danışmaq istəyir, ama ən yaxın dostuna belə danışa bilməz onu, ya utanır ya çəkinir, yəni məsələ sadəcə "olduğun kimi görün" məsələsi deyil. ümumiyyətlə mevlanaya ömür boyu nifrət eləmişəm, və insanın olduğu kimi görünə bilməyəcəyini hər dəfə qeyd etmişəm. ama lap deyək ki insan olduğu kimi görünə bilər, sual yaranır, hara qədər? hansı məhrəm mövzuya qədər özün ola bilərsən ki? məsələn ekşi sözlükdən bir misal verim, günün ən bəyənilən entrylərinə hər dəfə arvadını və ya ərini söyən bir yazarın entrysi girir. adam bildiyin gəlib arvadı haqqında nəyi var söyüb. ya da başqa biri əri haqqında. ya da biri gəlib deyir ki mənim əmim öz qızına təcavüz etmişdi. bu adam anonim qalmaq istəyir, çünkü əmizinin öz qızına təcavüz etdiyini yazıb, əmisini söyməyə dəyişir o anonimliyi.
    mən məsələn, sözlüyə verə biləcəyim faydanın sadəcə 50%-ni verə bilirəm anonimliyim sikildiyi üçün. bu və digər səbəblərdən o qədər böyükdü nisbət, 50%, deyilə bilər ki amk nə yazacaqdın ki anonim olmamağın sənə bu qədər mane olur, indi nələr yazacağımı sənə necə izah edim anonim olmadığım halda? -* *
    9. ekşisözlükdə gəzinəndə bir neçə yerdə polis istədiyi zaman iplərin verildiyi ilə bir neçə şey gördüm. Dolayısıyla dedim 'ulan nəyə görə biz anonim şəkildə gəzinirik ki?' Burdan timidus reyize səslənirəm: Olur da bir gün haqqımızda soruşdurma filan olar, sən canı xəbər elə mitilimizi götürəh sihdir olağ. -*
    10. Mencede cox lazimli meseledi ve hami bir nefer kimi basqasinin kimliyini qurcalamamalidir.Diger yazarlarin artiq qeyd elediyi kimi rahat olma,ozun olma adina cox vacib meseledi.Heyatindan kecen bir anini basqalari ile bolusub o anidan aldiqin dersi,Basqalarinin yasamadan almasini saqlamaq yaxsi seydi.Yasadiqin hissleri anlatmaq,O hissleri yasamayanlarin sozle o hissleri yasatmaq yaxsi seydi.Ama bunlarin 9 milyonluq yerde(zaten coxusu xaricde oxuyan usaqlardi, biraz ustune getsen tapassan kim kimdi) haminin demek olar bir birini tanidiqi bir yerde ortaya cixmasi poxdu.Belke bir yerde misal vermisen birinden(anonim olaraq) ve hemen o biri senin bu entrivi oxuyur ve sene gelir deyir mennen nos danisirsan orda burda? gel indi ona basa salki bu sozlukde bu pox gizli qalmaliydi seninde adin orda cekilmiyib.


sən də yaz!