don giovanni



əjdaha lazımdı   izlə   lələ   mən   googllalink

    1. (bax: Lorenzo Da Ponte) tərəfindən yazılmış musiqiləri (bax: Wolfgang Amadeus Mozart) tərəfindən bəstələnmiş iki pərdəli opera səhnəsidir. Həmçinin bir neçə kitabda Don Juan ləqəbi ilə də tanınmaqdadır. Buna səbəb Lorenzonun Tirso de Molina'nın "El burlador de Sevilla y convidado de piedra" (Sevil aldadıcısı ve daşdan qonaq) əsərindən ilhamlanaraq eyni obrazı yaratmasıdır. Əsəri məşhurlaşdıran isə şübhəsiz Mozartın bəstələridir. Hətta yəqin ki, bir çoxunuz həmin bəstələrə Amadeus filminə baxarkən dinləmisiz. Mövzu ilə əlaqəli çəkilmiş ən yadda film Johnny Depp'in baş rol oynadığı Don Juan DeMarco'dır.

    Opera haqqında bir neçə fərqli versiyalar çəkilsə də özümün izlədiyi və ən yadda qalan opera haqqında qeydlər etmək istəyirəm.

    Pərdə 1.
    (youtube: )


    il Commendatore ləqəbli Don Anna'nın atası Don Pedronun evindəyik. Don Giovanni maska taxaraq tanınmaz bir üzlə evə gələrək Don Anna'ya təcavüz etmək niyyətindədir. Özü ilə gətirdiyi köməkçisi Leporello isə həyətin çevrəsinin qarolunu çəkir. Don Anna bir anda maska taxmış Don Giovanni görər və onun arxasınca qaçarkən atası Don Pedro otağa girərək onu duelə çağırır. Lakin Don Giovanni atası Don Pedronu öldürər və oğlu ilə ordan uzaqlaşar. Atasının ölümü ilə intiqam atəşilə yanan Donna Anna otağa girən nişanlısı Don Ottaviodan ona kömək etməsini və atasının qatilini öldürdükdən sonra onunla evlənə biləcəyini deyər. Arxa planda isə "Fuggi, crudele fuggi" (qaç, qorxaq qaç) parçası çalmaqdadır.

    Evdən qaçan leporello və don giovanni meydana gələrkən bir qadının onu aldadan alçaq üçün fəryaq qopardığını eşidər. Don Giovanni olanları anlamaq və qadını aldadaraq evə aparmaq məqsədilə ona yaxınlaşar. Lakin bu qadın Donna Elviradır və Don Giovanni artıq onu dəfələrlə aldatmışdır. Bu an oğlunu məsələni izah etməsi üçün ortalığa ataraq meydandan qaçan Don Giovanni bir müddət görünməz. Leporello məsələni Donna Elviraya başa salmaq üçün mahnı oxumağa başlar : "Səni necə təsəlli edəcəyimi bilmirəm amma sənin kimi Donnalardan italiyada 640, Almaniyada 231, ispaniyada 1040, Türkiyədə 91 və Fransada 100 dənədir.."

    Meydandan qaçarkən Don Giovannin gözünə evlənməyə hazırlaşan cütlük dəyər. Mesetto və Zerlina evlənməyə hazırlaşdığı məqamda araya daxil olan Don Giovanni onları ayırmaq məqsədilə öz sarayına dəvət edər. Lakin araya girən Elvira Don giovanni'nin bütünü planlarını pozar. Ordan uzaqlaşarkən qarşısına Anna və nişanlısı Ottavio çıxar. Don Giovanni hələ də düşünür ki, Annaya təcavüz edə bilər. Anna onu tanımadan olan bitənlərin hamısını ona danışar. Özünü üzgün kimi göstərən Don Giovanni Annanın atasını öldürən qatilinin tapılmasına kömək edəcəyinə dair söz verərək ordan uzaqlaşır. Lakin Elvira Don Giovannin yalançı, şərəfsiz biri olduğunu dedikdən sonra Donna Annanın şübhələri gərçəkləşər. Belə ki, Anna Don Giovanni ilə söhbətləşərkən onun səsini atasının qatilinin səsinə bənzətmişdi.

    Bu qədər uğursuzluqlara baxmayaraq Don Giovanni köməkçisi Leporellonu yanına çağıraraq yenidən bu gün qarşılaşdıqları cütlük üçün qonaqlıq hazırlması üçün əmr verər. Masetto və Zerlina təklifi qəbul etdikləri üçün şölən hazırlıqları başlar. Leporello bu zaman tanımadan üç maskalı qonağıda saraya qəbul edər. Bunlar : Anna, Ottavio və Elviradır. Leporello Masetto'nun başını qatarkən Don Giovanni Zerlinaya təcavüz etmək məqsədilə otağa aparar. Lakin Zerlina söhbəti tutduğu üçün qışqırar, səsləri eşidən Leporello olanları anlamaq üçün otağa girər və atası onu qurban kimi insanların qarşısına çıxararkən Anna, Ottavio və Elvira maskalarını çıxararaq olan bitənləri açıqlayar. Don Giovanni tez davranaraq sarayqdan qaçar.

    Pərdə 2.
    Artıq Leporello Don Giovanni üçün işləmək istəməsədə Don ona çoxlu pul təklif edərək yenidən aldadar daha sonra isə Elviranın köməkçisinə yaxın olmaq üçün plan qurar. Plana görə leporello ilə paltar və papaqlarını dəyişir, daha sonra isə leporello Elvira'ya onu sevdiyini söyləyərək gəzişməyə dəvət edər. Don Giovanni'ni hələdə sevən Elvira buna inanaraq evini tərk etsə də sonrada onun leporello olduğunun fərqinə varar. Don Giovanni isə Elviranın köməkçisinə təcavüz etməyə çalışarkən Masetto evə girər. Don Giovanni Leporello paltarları ilə Masetto və onu öldürməyə çalışan dəstələri aldadaraq fərqli yönlərə göndərərək ordan qaçar.

    Leporello və Don Giovanni oradan qaçarkən Commendatore'nin məzarlığı olan yerə gəlir. Don Pedro'nun heykəli səs çıxarıb Don Giovanni'ni qorxutmağa çalışsa da Don Giovanni bu bir xeyli gülərək onu axşam yeməyinə dəvət edər. Axşam vaxtı sonuncu dəfə sevgisinə cavab almaq üçün Elvira Don Giovanni'ni ziyarət etməyə gedər. Lakin Don Giovanni yenə onu acılayaraq lağ edər. Bir daha qəlbi qırılan Elvira sarayı tərk edərkən böyük bir qorxu səsiylə qışqırar. Olanları anlamaq üçün Don Giovanni Leporello'nu ora göndərər. Leporello gördükləri qarşısında şoka düşmüdür. Belə ki, qarşılarında Commendatore heykəlidir. Heykəl Don Giovanni'yə sonuncu dəfə şans verər və bu əməllərindən əl çəkməsi üçün onu tövbə etməyə dəvət etsədə Don Giovanni bunu rədd edər. Bundan sonra yer yarılaraq Don Giovanni yerin dibinə cəhənnəmə gedər.

    Opera və sənət tarixinin ən möhtəşəm əsərlərindən olan bu əsər bir insanın pislikləri göstərməyə çalışır. (bax: Jean Baptiste Poquelin) tərəfindən yazılmış Don Juan romanını mütləq nəzərdən keçirmək lazımdı.


sən də yaz!