15 sentyabr bakının azadlığının 100 illik yubiley paradı



əjdaha lazımdı   izlə   lələ   mən   googllalink

    1. 1918-ci ilin bu günü, düz 100 il öncə, azərbaycan xalq cümhuriyyəti (axc) rəhbərliyinin və tərəfdarlarının, bakı xalq komissarları sovetinə (bakı xks) qarşı 27-31 iyun tarixləri arasında qalib gəldiyi üçün paytaxtı cümhuriyyət paytaxtını gəncədən bakıya köçürmüşdür.
    1918-ci il, 28 may tarixində azərbaycan fraksiyası cənubi qafqaz seymindən gürcü (26 may) və erməni (27 may) fraksiyalarının ardından ayrılaraq, məmməd əmin rəsulzadə, fətəli xan xoyski və digər bəylərlə birgə axc'ni qurmuşdur. hələ ilk paytaxt olaraq tbilisi seçilmişdir, çünki bakı və bütünlüklə azərbaycan xalq komissarları soveti tərəfindən idarə olunurdu. 4 iyun tarixində osmanlı sultanı axc'ni tanımaq üçün ilk dəfə rəhbərliklə görüşdü və onlarla müqavilə imzaladı. müqaviləyə görə, osmanlı istədiyi qədər ordunu cümhuriyyətə verəcəkdi. yeni müstəqil olan gürcü fraksiyası da paytaxtın tbilisidə qalması əvəzinə osmanlıdan ordu istəmiş, osmanlılar isə rədd cavabı vermişdir. buna qarşılıq olaraq axc 16 iyunda paytaxtı gəncəyə köçürmüşdür.
    Bunu eşidən xks, göyçaya yürüş etmiş, axc ilə müharibə şərtini qoymuşdur. 27-31 iyun tarixlərində göyçayda baş verən müharibədə xks darmadağın olunmuş, öz qüdrətini itirmişdir. bundan sonra xks 31 iyulda ləğv edilmiş, yerinə "oyuncaq idarə" adlanan sentrokaspi diktaturası yaradılmışdı. sentrokaspi diktaturasının tək müsbət cəhəti, mərkəzi asiyaya xəzər yolu üzərindən qaçmağa çalışan xks rəhbərliyini tutaraq hökümətə təhvil vermişdir.
    13 sentyabr tarixində bakı, diktaturadan alınmış, 15 sentyabrda isə paytaxt köçürülmüşdür. məntiqə əsasən, paradın 13 sentyabr olması daha məqsədəuyğun olardı.

    (qeyd: tarix dərsindən ağlımda qalanları yazmışam, xronoloji səhv varsa aydınladın usercanlar.)


sən də yaz!