+7 əjdaha
1. qrup düşüncəsi. Qrupdaxili harmoniyanın pozulmaması xatirinə üzvlərin qrupu hər hansı bir tapşırığı yerinə yetirmək üçün verilən qərar ilə bağlı qrupdaxili və qrupxarici tənqid və əks fikirlərdən təcrid etməsi ilə müşahidə olunan sosial psixoloji fenomen. Yəqin ki, nə zamansa bir qrup ilə işləyərkən qrupun verdiyi qərara qarşı əks fikirləriniz olduğu halda qrup ahəngini pozmamaq və qrupa uyğun görünmək üçün tənqidinizi dilə gətirməmisiniz və ya digər qrup üzvləriniz də bu şəkildə edib. Adətən bir nəfər ortaya bir fikir atır, çox fikirləşmədən bir neçə nəfər kor-koranə razı olur, razı olmayanlar isə qrupdaxili uyğunluğu pozmamaq üçün və ya tənqid olunamamq, reaksiya almamaq üçün çəkindiklərindən susur ya da əks fikirlərini dilə gətirmək halında razılaşanlar tərəfindən stereotipləşdirilir və, beləliklə, kortəbii şəkildə çox düşünülmədən, analiz olunmadan tapşırığın həllinə dair bir qərar verilir.Groupthink qrup qərar vermə mexanizminə mənfi təsir etdiyi üçün qrup məhsuldarlığı üçün olduqca təhlükəli sayıla bilər. Buna görə işlədiyiniz qrupda groupthink'in baş verib-vermədiyini öyrənmək üçün groupthink'in aşağıdakı simptomlarına nəzər yetirə bilərsiniz:
1. Həssassızlıq illüziyası (illusion of invulnerability): qrup üzvləri optimist mövqe tutduqları üçün mümkün təhlükələri nəzərə almırlar və risk almağa hazırdırlar.
2. Qrup qayda-qanunlarına sorğulanmayan inanc (unquestioned belief in the group's morality): qrup üzvləri nə olursa olsun qrup qaydalarının doğru və moral olduğunu düşünürlər.
3. Rasionallaşdırma (rationalization): qrup üzvləri verdikləri qərarı rasionallaşdıraraq bu qərarın doğruluğuna özlərini və bir-birilərini inandırırlar, halbuki qərar özü çox da rasional deyildir.
4. Sterotipləşdirmə (stereotyping): Qrup üzvləri öz qrup qaydalarına və qərarlarına o qədər qətiliklə inanırlar ki, qərarlarına əks fikir bildirən qrupxarici fərdləri stereotipləşdirirlər.
5. Konformizm təzyiqi (conformity pressure): Qrup üzvləri qrup qərarına əks fikir bildirən qrupdaxili fərdlərə təzyiq göstərir. Misal olaraq: "əgər qərarı bəyənmirsənsə, qrupdan çıxa bilərsən".
6. Özünü senzura ( self-censorship): qrup üzvləri digərləri tərəfindən təzyiqə məruz qalmamaq üçün tənqidlərini və əks fikirlərini səsləndirmir.
7. Birlik illüziyası (illusion of unanimity): qrup üzvləri tənqidlərini susduqları üçün qrup daxilində saxta bir fikir birliyi illüziyası yaranır. Sanki bütün üzvlər eyni fikirdəymiş kimi bir hiss görünür, halbuki elə deyil.
8. Mühafizəçilər (mindguards): bəzi qrup üzvləri qrupu verilən qərara əks gedən qrupxarici neqativ informasiyadan qorumağa çalışırlar.
groupthink'i minimallaşdırmağın yolları:
-Obyektiv olmağa çalışmaq;
-Qrupdaxili fərdlərdən və qrup xaricindən gələn tənqidlərə, əks fikirlərə açıq olmaq;
-Qrupu hissələrə bölüb daha sonra yenidən birləşərək yeni fikirləri mübadilə etmək.
Bu qısa animasiya groupthink fenomeninin izah edir:
(youtube: 
)
)Mənbə: Myers, G. David. Exploring Social Psychology.