talışların üzləşdiyi problemlər

| anket

əjdaha lazımdı   googllalink

    1. Ana dilində təhsil problemi;
    Talış adına və yerli xalqlar, etnik azlıqların ad və soyadlarına qadağa;
    Talış və ləzgi dilində televiziya, mətbuat və kitab nəşri problemləri;
    Talış saytlarının bloklanması;
    Dilin inkişafına yaradılan əngəllər;

    Ətraflı:
    link link
    3. Hər bir azərbaycanlı yəni Azərbaycan vətəndaşı Azərbaycan dilini bilməlidir. bir talış evdə talışca danışacaq, gedib məktəbdə də o dildə təhsil alacaq. Sonra təkcə talışca biləcək. Bəs necə cəmiyyətə adaptasiya olacaq? Gəlib Bakıda işə düzəlmək istəsə? Ondan sonra da başlayacaq buna etiraz eləməyə zada işin poxu çıxacaq. Dil birləşdirici rol oynayır. Bu gün öz dilində təhsil versək onda sabah da bizdən ayrılmaq istəsələr təəccüblənməmək lazımdır.
    4. Saat 12-dən sonra başdakı şuruplar düşür məsələsi.

    Məktəbdə oxuduğumda fizika müəlliməmiz talış idi. Saat 12ə gələndə müəllimənin həqiqətən qışqırmağı tuturdu vəə uşaqlarda zavuça demişdiki dərsini 12dən əvvələ salsınlar. Təbiiki o zamanlar uşaq idim və inanmışdım, amma indi doğrunu bilmək istəyirəm.

    Saat 12də həqiqətən talışlarda nəsə baş verir? Nə olur?
    5. Yadıma düşür uşaq olanda erməni qonşumuz var idi (ki indi də var). Bunların atamla mübahisəsi düşmüşdü. Atam evin kişisini və 2 yetkin yaşdaki oğlunu döymüşdü. Səbəbi də bunların bizə gələn su şlankını partlatması idi. Bunların içi o qədər hirslə dolmuşdu ki, axırda qonşu uşaqlara dondurma sözü verdirib qapımızı daşlatdılar. Sağolsun gədəbəyli qonşularımız və onların uşaqları ayrı vaxtı guya vətənpərvər idilər amma ermənidən təlimat alıb azərbaycanlını daşladılar. Yenə də eyni siyasət. Gördülər ki cəbhədə bir pox yeyə bilmirlər indi də etnik azlıqlar məsələsinə diqqət çəkmək istəyirlər.
    6. (bax: Talışıstan is coming soon) -*

    Milliyyətçilik ideyalarına həmişə qarşı olmuşam. Mənə görə insanları millət yox, yaşadığı ərazi birləşdirməlidir. Son zamanlar bu bozqurd, türk birliyi mövzuları da məni kifayət qədər narahat edir. Azərin çıxır türkçülük, turançılıq haqqında bok-bok danışır. Hamı da ayaq üstdə alqışlayır. Bi bitmediniz mk. Milli birlik mövzusu öldü artıq. Dünya bunu illərlə yoxladı və gördü ki, bir zibil deyil. Regional birlik hər zaman milli birlikdən daha güclü olub. Amma gəl bunu regiondakılara başa sal.

    Mən heç bilmirəm hansı millətin nümayəndəsiyəm. Bu heç mənə maraqlı da deyil. Amma xaricə gedəndə azərbaycan üçün, buranın yeməkləri, buranın insanları üçün, bakının xüsusi aurası üçün darıxıram. Bura evim kimidir, doğmadı mənə. Bu doğmalığı mən nə türkmənistanda, nə qazağıstanda, Nə də türkiyədə hiss eləmirəm. Bəli, bu dövlətlərin regional olaraq birliyi hamı üçün faydalı ola bilər. Bənzər dillər və.s. Amma bir millət adı altında birləşmək absurd və xəstə düşüncədir.

    Sadəcə öz düşüncələrimi yazmaq istədim. Başlıqla bir əlaqəsi olmadığını indi görürəm.
    (bax: milliyyətçilik)
    8. (bax: çəkilin mən talışam)
    Başlıqdakı entrylərdə hər cür zır zibil var amma problemlərin həlli barədə və problem barədə heç nə yoxdu. talışlar ayrılmaq istəsə(ki,məncə çox mənasız addım olar) bunun qabağında heç nə dayanmamalıdır.Əgər siz bu problemlərə biganə yanaşsaz onda biz ayrılmağı məntiqli hesab edəcəyik.Talışların spesifik olaraq ən böyük və tək problemi var o da dil məsələsidir.Talış dili ölü dilə çevrilir,bunu dərk etməyən biri bu başlığa entry yazmasın,gülünc olursuz.Eyni problemi cənubi Azərbaycan türkləri yaşayanda hamı onlara haqq verir amma öz ölkəsində olanda tamam başqa Perspektivdən yanaşır*.Bu problemin yaranmasında biz talışlar da günahkarıq.Gərək bunu dövlətdən gözləmək əvəzinə tələb edərdik.Talış dilini xilas eləmək üçün sadəcə olaraq məktəblərdə talış dili fənni ciddi tədris olunmalıdır.Amma talış dili fənnini bədən tərbiyə müəllimlərinə verib,həmin saatın pulu direktor ilə həmin müəllim arasında bölünür.Digər fənnlərin Azərbaycan türkcəsində keçirilməsi problem deyil.Burda problem talış dili üçün heç bir tədbir görülməməsidir.Heç universitetdə talış dili ilə bağlı fakültə yoxdursa bu fənn necə tədris oluna bilər?
    9. özüm talış olmasam da ətrafımda həmişə talış dostlarım çoxluq təşkil edib, hamısı intellektual uşaqlar, hər şey əla.
    bir əmma var ki, bu intellektual uşaqların heç biri öz dilində təhsil almayıb. şimal regionunda talışlardan qat-qat kiçik xalqların öz dilində təhsil haqqına sahib olması amma talışların bu haqqdan məhrum qalması açığı narahat edir insanı.
    ikinci məsələ milliyətçilik. son illərdə azərbaycanda pantürkizmin daha da ciddi bir hal alması bu insanlar üçün bir o qədər də xoş deyil. bir dostumun başına gələnləri bura yazmaq istəyərdim. talış bir dostuma vaxtikən okaberə qulaq asıb "milliyətçi" olan amma milliyətçiliyin nə mənaya belə gəldiyini bilməyən biri "sən niyə milliyətçi olmursan?" sualı vermişdi. dostumun cavabı isə çox qısa və lokanik olmuşdu. mən milliyətçi olsam daha pis olar -*
    nəhayət üçüncü problem, diskriminasiya. talışlarda 12dən sonra işləmir və s. kimi alçaldıcı ifadələri bir çoxunuz əminəm ki, eşitmisiniz bir millətə qarşı belə ciddi təhqir qəbuledilməzdir.


sən də yaz!