qotik

1. bu sifarişi verən: çernyayevski
incəsənətinin XII əsrin ortalarında yarandığı və XV əsrin ortalarına qədər varlığını qoruduğu düşünülən növ
link link

2. Təkcə görünüş və estetika deyil, emosional vəziyyət, musiqi zövqü, hətta dünya görüşünü ifadə edən tərz. Bu tərzi yuxarıda sadaladığım kimi dünyagörüşü və həyat tərzi olaraq mənimsəmiş insanlara ingiliscə "goth" deyilir. Bu şəxslər qaranlıq, melanxolik, dramatik simgələri mənimsəyən, qara rəngli geyimlərə üstünlük verən, mifoloji, dini varlıqları ifadə edən simgələrə və qorxu ədəbiyyatına, qotik/punk tərzinə üstünlük verən insanlar olurlar. Bu cərəyan modernizmdən fərqlidir və daha az insan tərəfindən mənimsənilmişdir. Ona görə də bu cərəyan, bəzi insanlara cəmiyyətin qəbul etdiyi normlardan uzaqlaşadıran bir kimlik bəxş edir.
Entrini yazmqda məqsədim bu axımın niyə hamını yox, sadəcə bəzi qrupları özünə cəlb etdiyini, insan psixologiyasının niyə qotikliyə yönəldiyini əlimdən gəldiyi qədər açıqlamaqdır.

Araşdırmalara görə qotik tərz mənimsəmiş insanlar həmyaşıdları arasından seçilmək istəyən, bir qrupa aid olma arzusunda olan insanlardır. Təkcə seçilmək və qəbul edilmək yox, daha da önəmlisi insanların bu cərəyana qoşulmağı həm də özlərini ifadə etmə tərzləridir. Həmçinin bu axıma qoşulan insanlar modern və hamı tərəfindən qəbul edilmiş normlara və şablon, bir-birini təkrarlayan insanlara qarşı özünəməxsus şəkildə duruş sərgiləmək niyyətində olurlar.

"Gothlar" fərqlidir, diqqətləri tez üzərlərinə çəkərlər, tənqid olunarlar, hətta insanların gözünə "qəribə" görünməyi gözə alan kimsələrdir. Bir də işin əsas psixoloji tərəfləri var. Qotizmin insan psixologiyasına təsiri uzun müddətdir ki araşdırılır. ingilislərin bir araşdırmasına görə 15 yaşında qotik cərəyana qatılan gənclər 18 yaşına qədər müşahidə edilmişdir. Bir qisim tədqiqatçıya görə bu qədər erkən melanxoliyaya, qaranlığa məruz qalma səbəbiylə kliniki səviyyədə depressiv simptomların ortaya çıxma riski "goth" olmayanlara nəzərən 3 dəfə daha yüksək çıxmışdır. Bənzər şəkildə bu cərəyana qoşulanlarda özünə zərər vermə riski də digərlərinə nəzərən daha çox olmuşdur. Bu araşdırma göründüyü kimi uzun və diqqətlə aparılmış araşdırmadır amma bunun əksini də iddia edən tədqiqatçılar var. Onların fikrincə isə "goth" olmaq depressiya yaratmır, əksinə depressiyası olanlar goth tərzini mənimsəyir. Fikrimcə əks mövqedən çıxış edən tədqiqatçıların da haqlılıq payı var. Depressiyanın yeniyetməlikdə ortaya çıxması heç nadir hal deyil. Ancaq bioloji, daha doğrusu genetik faktorları tətikləyən amillər də ətraf mühit amilləridir. Nəticədə hər iki mövqeyə haqq vermək olur. Bəlkə də hər depressiyaya meyillilik qotizmi seçməyə, qotizmin özü ilə gətirdiyi melanxoliya da bu meyilliliyi reallaşdırmağa səbəb olur və bu bur döngü şəklindədir.

Bəs "gothlar" bu qədər damğalanma riskini niyə gözə alırlar? Niyə məhz "goth" olmağı seçirlər? Təkcə depressiyaya meyillilik mi buna səbəb olur? Yox, bu qədər bəsit deyil. Bütün insanların içində "mən fərqliyəm" deyə bir düşüncə olur. Bəlkə də məhz fərqli olduqlarını sübut etmək üçün bu tərzi mənimsəyirlər. Məşhur psixoloq eriksona görə gənclər kimlik axtarışında olarkən fərqli sosial rolları yoxlayırlar. Buna istinadən, qotizmin bu gənclərə fərqli bir kimlik, fərqli bir rol verdiyini demək olar.
Bunlarla yanaşı qotizm insanların qorxularını, kədərlərini, qısaca üzləşmək istəmədiyi şeyləri üzə çıxaracaq qədər cəsarətli bir axımdır. Bu da bəzi insanlara daha səmimi və gerçək gəlir bəlkə də. Çünki hamı tərəfindən qəbul olunan xoşbəxtlik, gülərüzlülük, pozitivlik kimi amillərin ucaldılıb dağ başına qoyulması gothlar üçün səmimiyyətdən uzaqmış kimi görünər və onlar buna qarşı qotizmə daha çox sarılarlar.

Nəticədə, qotizm uzun bir tarixdən keçib indiki zamana gəlmiş tərzdir, hətta fəlsəfədir. Gothlar isə bunu yaşadan, depressivliyi və melanxoliyanı yaymağı hədəfləyən yox, cəmiyyətə rəng qatan fərdlərdir.

qotik

Yalnız deyilsən!