afro-türklər



əjdaha lazımdı   googllalink

    1. Anadolu torpaqlarının fərqliliyini saymaqla bitmir, bu fərqliliklərlə biz maraqlı tarixlərə şahid oluruq. Eynilə afrika əsilli türklər - afro-türklər kimi.

    Afro-türklər Osmanlı imperiyası dönəmində Niger, Səudiyyə Ərəbistanı, Liviya, keniya, sudan kimi ölkələrdən kölə kimi gəlmiş və bu torpaqlarda məskunlaşmış qaradərililərin sonrakı nəsillərinə deyilir. Bu gün onların sayının 10000-dən artıq olduğu ilə bağlı məlumatlar yayılsa da, dəqiq sayı demək çətindir. Çünki imperiya dövründə əsasən öz köklərindən olanlarla evlənən kölələr cümhuriyyət dönəmində böyük şəhərlərdə yaşayan ağ türklərlə evlənmiş və onların nəsilləri assimilyasiyaya məruz qalmışdılar. Bu da təbii ki afro-türklərin dəqiq sayı ilə bağlı məlumatlara təsir göstərmişdir.

    Əcdadları su yolu ilə gəldiyi üçün afro-türklər də sahilboyu ərazilərdə məskunlaşmışdılar. Onların Anadolu torpaqlarında məskunlaşdırılması ilə bağlı bir müqavilə də mövcuddur. 1919-1922-ci illərdə baş verən türk-yunan müharibəsindən sonra Türkiyə ərazisində yaşayan Rumlar kütləvi şəkildə Yunanıstana köçməyə başlayıblar. Yerdə qalan Rumların balkan torpaqlarında yaşayan mühacirlər, o cümlədən afro-türklərlə əvəz edilməsi üçün 1923-cü ildə mübadilə razılaşması imzalanıb. O müqavilə ilə anadoluya köçən şəxslərin dediklərinə görə, onların valideynləri ilk vaxtlar yunan dilində danışmış, sonradan türk dilini öyrənmişlər. Ümumi olaraq isə, ilk afro-türklər özlərini ərəb əsilli adlandırsalar da, sonrakı nəsillər isə özünü türk və müsəlman kimliyi ilə tanıtmışdır.

    Afro-türklərin yeni gəldikləri torpaqlarda yaşatdıqları bir ənənələri var - "dana bayramı". Bu bayram afrika torpaqlarında, eləcə də afro-türklər tərəfindən təbiətə nemətlərindən ötrü təşəkkür etmək və onların bir-biri ilə əlaqəsini təmin etmək baxımdan yararlı olmuşdur. 19 və 20-ci əsrin əvvəllərində imperiya türklərin bu ənənəsini yaşatmalarına icazə vermişdi. Bayram 4 həftə davam edirmiş, afro-türklər tərəfindən seçilən bir godyanın başçılığı ilə qapı-qapı gəzərək toplanan ianələr hesabına dana alınırmış. Dananın buynuzu və gövdəsi bəzədilir və bir xalq yığıncağında təbiətə minnətdarlıq əlaməti olaraq qurban edilirdi. Onu əti afro-türklərə və onların qonaqlarına verilmiş, ardınca isə afrika adətləri ilə rəqslərin edildiyi, od üstündə gəzilməsi ilə bağlı məlumatların olduğu bildirilmişdir. Müasir dövrdə isə bu bayram afrikalılar mədəniyyət, yardımlaşma və həmrəylik dərnəyinin təşkilatçılığı ilə hər ilin may ayında izmir şəhərində müəyyən dəyişikliklərlə keçirilir. Tədbir 3 gün davam edir, birinci gün şəhərdə əcdadlarının etdiyi yürüşü rəqslərlə canlandırır, ikinci gün afro-türklərlə bağlı sənədli filmləri nümayiş etdirildiyi və sərgilər keçirildiyu simpozium təşkil edilir, sonuncu gün isə yerli və xarici turistlərin iştirakı ilə müxtəlif çıxışların, rəqslərin olduğu əyləncəli şənlik baş tutur.

    Afro-türklərlə bağlı aşağıdakı mənbələr əsasında onlarla bağlı daha çox məlumat əldə edə bilərsiniz:
    (youtube: )

    (youtube: )

    https://listelist.com/yesilcamin-afrikali-oyunculari/
    https://perspektif.eu/2018/01/04/anadoluda-bir-afrika-afro-tuerkler/
    http://www.afroturc.org/
    3. Anadoluda zadda yaşamırlar. Hamısı o vaxtı Osmanlının Egey bölgəsinə, Krit və Kipr adalarına çökürdüyü afrikalı qulların davamçılarıdır. Yunanıstana, və Kritə köçürülənlərin çoxu türkcə yox Yunanca danışırmışlar. Onda gərək onlara da afro yunanlar deyilərdi, amma elə bir söhbət olmayıb. Türkiyey Cümhuriyyəti qurulduqdan sonra Yunanıstanla aralarında olan əhali mübadiləsindən sonra Krit və Yunanıstandakılar da dini cəhətdən müsəlman olduqları üçün Türkiyəyə köçürülüb yunun dilini unudub Türkçe danışmağa başlayıblar. Onların mövcud olması Osmanlı imperiyasının zənginliyidir. Türkiyədə Türkçe danışan minlərlə slav kökənli insan da var, yunan, erməni kökənli də. Bunlar hamısı böyük imperiyanın qalıqlarıdır.


sən də yaz!