markov matrisləri

| elm

əjdaha lazımdı   googllalink

    1. xətti cəbr mövzusu olan və komputer elmlərindən* tutun genetikaya qədər hər sahədə tətbiq olunan markov analizindəki keçiş matrisləridir.

    hava proqnozlarında belə istifadə olunur: məsələn, iki hadisə fikirləşin. bu gün müşahidə olunan hava, sabah müşahidə olunacaq hava. sabah müşahidə olunacaq havanı təxmin etmək üçün markov zəncirindən istifadə edək. bu gün hava pisdirsə, tutaq ki, yağış yağırsa sabah yağış yağmaq ehtimalı 0.6'dır, yağmama ehtimalı isə 0.4.

    əksinə çevirsək əgər bu gün hava əla keçibsə və yağış yağmayıbsa, sabah yağış yağma ehtimalı 0.2, yağmama ehtimalı isə 0.8 olacaq. bütün bu məlumatları markov matrisi ilə yazsaq m=[0.4 0.6 0.2 0.8] kimi olar. bu matrisə markov və ya ehtimal matrisi deyilir.

    və ya markov modeli ilə son aldığınız içkinin coca-cola və ya pepsi olmasını nəzərə alaraq bir sonrakı alacağınız içkini təxmin edə bilərsiniz. son dəfə pepsi alan birinin növbəti dəfə pepsi alma ehtimalı 0.8, kola alma ehtimalı isə 0.2 olsun. əksinə son dəfə kola içən birinin növbəti dəfə kola almaq ehtimalı 0.9, pepsi almaq ehtimalı 0.1 olsun. markov modelini pepsi içən birinin növbəti dəfə cola içmə ehtimalı üzərində inşa etsək; matrisimiz belə olacaq: m=[0.9 0.2 0.1 0.8] * növbəti dəfə deyildiyi üçün m² ələ almalıyıq. m²=[0.9 0.2 0.1 0.8]×[0.9 0.2 0.1 0.8]=[0.83 0.17 0.34 0.66] olacaq. pepsidən kolaya keçid ehtimalının matrisdə 0.34 olduğunu tapmış olduq. bu modeli daha uzun şərtlərə tətbiq etmək olar. yəni n dəfə sonra pepsi, kola içmə ehtimalının hesablanması kimi. bu izahları araşdıraraq tapa bilərsiniz müxtəlif mənbələrdən

    uzun sözün qısası əlimizdə olan bir hadisəyə görə növbəti hadisənin ehtimallarını hesablamaq üçün istifadə olunan bir modeldir markov modeli. riyazi olaraq aşağıdakılar kimi tərif etmək olar; a başlanğıc hadisə, a' isə sonrakı hadisədir:

    https://imgur.com/H302i0l
    https://imgur.com/EqHdHdU
    https://imgur.com/zdpEEQF

    mənbə: https://mas-dse.github.io/DSE210/Additional%20Materials/markov%20chains.pdf

    qeyd. entry 2015-ci ildə şəxsim tərəfindən yazılmışdı, yenidən bərpa edildi. mövzunu unutmuşam, üstdəki mənbədən nələrsə öyrənə bilərsiz


sən də yaz!