subyektiv reallıq

| fəlsəfə

əjdaha lazımdı   googllalink

    1. subyektin qavrayışından asılı olaraq var olan reallıq.

    hər birimizin dünyanı qavrama şəkili fərqlidir və hər birimiz dünyanı başqa cür görür, hiss edir, düşünürük. Dünyanın bu şəkillənmələri isə subyektin təcrübələrindən qaynaqlanır. Məsələn, x şəxsi və y şəxsi eyni zaman və eyni məkanda olsalar belə, gördükləri dünya, hiss etdikləri həyat, duyduqları ətraf mühit fərqlidir. Bu fərqlilik, obyektiv, yəni subyektin düşüncəsindən azad bir şəkildə mövcud olan reallıqdan fərqli olaraq individual reallıq olmasıdır.

    belə bir sual var ki, bir ağac meşənin ortasında yerə düşsə və həmin meşədə bunu görəcək, duyacaq bir subyekt olmasa, ağac səs çıxaracaq? reallığın yalnız subyektiv olduğunu düşünənlər, səs keyfiyyətinin yalnız bir subyektin qavrayışından gəldiyini irəli sürərək, əgər bunu duyacaq bir subyekt yoxdursa, ağac səs çıxarmayacaq deyir. Yəni, obyektlərə keyfiyyət bəxş edən subyektdir. Bəziləri isə, daha da irəli gedərək obyektlərin varlıq şəklində olması üçün subyekti zəruri görür və bu baxış subyektiv idealizm adlanır.

    Bu görüşün ən əsas təmsilçilərindən biri immanuel kantdır.


sən də yaz!